Uzasadnienie
W dniu [...] (data stempla pocztowego na kopercie nadawczej) H.O. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Ż. z dnia [...], Nr [...], mocą której stwierdzono wygaśnięcie przysługującego mu mandatu radnego Rady Miejskiej w Ż., z powodu wydania wobec niego prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ż. z dnia [...] (sygn. akt [...]) warunkowo umarzającego postępowanie karne w sprawie popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego.
W uzasadnieniu podniósł zarzut, iż zaskarżoną uchwałę podjęto z naruszeniem terminu wynikającego z art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r., Nr 159, poz. 1547 ze zm.) - zwanej dalej Ordynacją wyborczą oraz podkreślił, że wydając ten akt na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 7 ust. 2 przywołanej regulacji, zastosowano omawiane przepisy w sposób sprzeczny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Ż. wniosła o jej odrzucenie bądź oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ administracyjny wskazał, że wyrażone w skardze zarzuty uznaje za bezzasadne. Nadto zaakcentował, iż skarga powinna zostać odrzucona albowiem zgodnie z treścią art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej, od uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 190 ust. 1 pkt 3 zainteresowanemu służy odwołanie do właściwego sądu okręgowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie uchwała wydana w oparciu o art. 190 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który stanowi, iż wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek utraty prawa wybieralności lub braku tego prawa w dniu wyborów.
W pierwszej kolejności należy podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. inne akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a.
Nadto, w świetle art. 3 §3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Trzeba jednak w tym miejscu podkreślić, że - jak trafnie zauważyła Rada Miejska w Ż., po myśli art. 191 ust. 1 ustawy Ordynacji wyborczej, od uchwały rady gminy o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 190 ust. 1 pkt 3, zainteresowanemu służy odwołanie do właściwego sądu okręgowego.
Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, iż kompetencja sądów administracyjnych została w rzeczonym zakresie wyłączona. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r., sygn. akt OPS 13/00 (publ.: OSNA 2001/2/50), w treści której wskazano, że jakkolwiek nie budzi wątpliwości kwestia przynależności przewidzianych w Ordynacji wyborczej czynności kontrolnych, związanych ze stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu radnego, do sfery administracji publicznej, to jednak ustawodawca przekazał pewne sprawy załatwiane w pierwszej fazie postępowania przez organy administracji publicznej kognicji sądów powszechnych, co nie oznacza naruszenia określonej w art. 184 Konstytucji RP zasady sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej.
Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że przywołany art. 191 ust. 1 Ordynacji wyborczej został znowelizowany ustawą z dnia 5 września 2008 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1111). W wyniku tej nowelizacji ustawodawca przewidział wprawdzie możliwość zaskarżenia uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego z przyczyn, o których mowa w art. 190 ust. 1 pkt 1, 1b, 2a i 3 do sądu administracyjnego.
Takie brzmienie wspomnianego unormowania nie może jednak mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Należy bowiem podkreślić, że w art. 6 cytowanej ustawy zmieniającej określono wyraźnie, że wchodzi ona w życie 14 dni od dnia ogłoszenia (czyli z dniem 24 października 2008 r.) i - co najistotniejsze - ma zastosowanie do kadencji następujących po kadencji, w czasie której weszła w życie. W konsekwencji jest jednoznaczne, że możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego na akty, o których mowa w omawianym przepisie, odnosić się będzie dopiero do uchwał podjętych wobec radnych jednostek samorządu terytorialnego, którzy zostaną wybrani w wyniku następnych wyborów do rad gmin, rad powiatów oraz sejmików wojewódzkich, przewidzianych na rok 2010.
Skoro zatem skarga w niniejszej sprawie dotyczy uchwały dotyczącej radnego wykonującego swój mandat w ramach obecnej kadencji przypadającej na lata 2006 - 2010 (w okresie której weszła w życie rzeczona nowelizacja z dnia 5 września 2008 r.), to należało przyjąć, że jest ona niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 p.p.s.a.