Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści formularza wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem, natomiast ze swoim małżonkiem pozostaje w rozdzielności majątkowej. Strona nie posiada jakiegokolwiek majątku, nie uzyskuje również żadnych dochodów.
Pismem z dnia 2 czerwca 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na bieżące utrzymanie się, przedłożenie zaświadczenia o uzyskaniu statusu bezrobotnego oraz zaświadczenia o osobach zameldowanych pod adresem zamieszkania strony.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała kopię małżeńskiej umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej, zaświadczenie o uzyskaniu statusu bezrobotnego i braku zasiłku oraz zestawienie miesięcznych wydatków przeznaczanych na utrzymanie się.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Te zaś nie pozwalają stwierdzić, że sytuacja materialna strony uzasadnia przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Przede wszystkim wskazać przyjdzie, że ustrój rozdzielności majątkowej, na który powołuje się skarżąca, nie zwalnia małżonka z obowiązku pomocy finansowej w zakresie postępowania sądowego. Rozdzielność majątkowa odnosi się bowiem nie do wzajemnych obowiązków małżonków, lecz do ich majątków (por. tytułem przykładu postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I FZ 229/09; postanowienie NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II FZ 725/13; postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt I FZ 243/15; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 419/15 - wszystkie niepublikowane). Posiadany przez małżonka strony majątek, a także uzyskiwane przezeń dochody mają bowiem wpływ na ocenę sytuacji finansowej strony. Rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz.583) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.
Oceniając z tej perspektywy oświadczenia strony oraz treść nadesłanego druku formularza PPF i dokumentów przedstawionych przez skarżącą nie sposób stwierdzić, że zachodzą podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. Nie tracąc z pola widzenia niewątpliwie trudnej sytuacji osobistej strony nie można z całym przekonaniem uznać, że jest ona pozbawiona możliwość zgromadzenia środków na opłacenie usług fachowego pełnomocnika, którego udział na obecnym etapie postępowania sądowego nie jest obowiązkowy. Strona ani nie udokumentowała bieżących kosztów utrzymania się ani też nie uprawdopodobniła, że istnieją zaległości płatnicze, o których wspomina w swoim piśmie z dnia 25 czerwca 2015 r. W opisywanej sytuacji trudno bezkrytycznie podejść do oświadczeń strony i wyłożyć ze środków publicznych kwoty na opłacenie usług fachowego pełnomocnika, który reprezentowałby ją w toczącym się postępowaniu sądowym.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.