Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z.N. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając złożony wniosek wskazał, że nie dysponuje dostateczną wiedza prawniczą, a zarazem nie jest osobą majętną, zaś jego małżonka jest osobą od dłuższego bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy. Syn skarżącego dopiero od 1 czerwca 2012 r. jest zatrudniony. Z treści formularza wynika, że Z.N. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką oraz pełnoletnim synem. W skład jego majątku wchodzą trzy lokale mieszkalne o pow. 50,67 m2; 49,70 m2 oraz 32,94 m2. Poza nimi, jak wynika to z treści formularza, skarżący nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wnioskodawca zadeklarował, że jedynym dochodem jaki osiąga jest zasiłek przedemerytalny w kwocie 803 zł netto miesięcznie.
Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłała szereg dokumentów obrazujących jego sytuacje materialną. W oparciu o ich treść ustalono, że za lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w S. skarżący płaci koszty utrzymania w kwocie 484 zł, za usługi telekomunikacyjne - 59 zł, za energię elektryczną 124 zł. Wnioskodawca uzyskuje świadczenie emerytalne w wysokości 803 zł, jego małżonka uzyskała status osoby bezrobotnej, pozbawionej prawa do zasiłku (vide zaświadczenie wystawione przez Powiatowy Urząd Pracy w S.), natomiast syn skarżącego otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1196 zł netto miesięcznie.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że zgodnie z treścią przepisu art. 339ust. 1 lit. c nie maja obowiązku ponoszenia kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. Skarżący został o tym poinformowany w piśmie z dnia [...]r. Tym samym jego wniosek podlegał rozpoznaniu wyłącznie w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Przystępując do oceny złożonego wniosku wskazać przyjdzie, że przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia przyznania mu prawa pomocy, albowiem uzyskane informacje nie pozwalają stwierdzić, że rzeczywiście jest on osobą, której stan majątkowy wyklucza samodzielne poniesienie wydatków związanych z postępowaniem sądowym.
Przede wszystkim zauważyć trzeba, że trzyosobowa rodzina Z.N. dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości 1990 zł. Nie jest to rzecz jasna dochód wysoki, jednakże nie można w takim przypadku mówić o sytuacji skrajnej, która uzasadniałaby uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Fakt dysponowania stałymi źródłami dochodu przeczy tezie o szczególnie ciężkim położeniu strony. Nie jest to jednakże jedyny argument przemawiający przeciwko uwzględnieniu wniosku skarżącego. Pamiętać bowiem trzeba, że w druku formularza skarżący wskazał, że w skład jego majątku wchodzą trzy nieruchomości lokalowe (trzy mieszkania). Fakt ten znalazł potwierdzenie w nadesłanych do Sadu kopiach aktów notarialnych.
W ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek okoliczność ta przeczy tezie o trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, skoro są to składniki majątku o znacznej wartości, których zbycie lub obciążenie (np. wynajęcie) mogłoby w zasadniczy sposób poprawić kondycję materialną rodziny skarżącego. Z.N. nie podał również skąd czerpie środki na utrzymanie tych lokali. Nie można więc w takiej sytuacji oczekiwać, że Skarb Państwa wygospodaruje środki na pokrycie kosztów fachowego pełnomocnika. Na marginesie można dodać, że uzasadnieniem dla ustanowienia adwokata z urzędu nie może być słaba orientacja w obowiązujących regulacjach prawnych. Stosownie bowiem do art. 134 § 1 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym nieznajomość prawa lub brak doświadczenia w formułowaniu oświadczeń i żądań nie będą dla skarżącego przeszkodą w dochodzeniu swoich praw.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.