Uzasadnienie
Komendant Miejski Policji w S. decyzją (rozkazem personalnym) z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) zwolnił [...] K. R. ze służby w Policji z dniem [...]r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, że podjęte w sprawie rozstrzygnięcie stanowi konsekwencję orzeczenia z dnia [...] r. Nr [...], na mocy którego skarżącego uznano winnym naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzono mu karę dyscyplinarną "wydalenia ze służby". W wyniku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego uznano, bowiem K. R. winnym popełnienia czynu określonego w art. 220 § 1 Kodeksu karnego polegającego na przekroczeniu swoich uprawnień w ten sposób, że w dniu [...] r. pełniąc czynności funkcjonariusza Policji, działając wspólnie i w porozumieniu z R. M., podczas legitymowania obywateli B.: J. K., M. R. i B. S. zażądał od nich zapłaty kwoty [...] zł tytułem mandatu, a następnie od wypisania tego mandatu odstąpił przyjmując od legitymowanych kwotę [...] zł. Równocześnie skarżący nie odnotował faktu legitymowania i zatrzymania cudzoziemców w notatniku służbowym oraz bezpodstawnie zabrał dowód rejestracyjny i dokument ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, dotyczące samochodu marki [...] nr rejestracyjny [...].
Wskazane orzeczenie dyscyplinarne utrzymane zostało w mocy przez [...] Komendanta Wojewódzkiego w K. orzeczeniem wydanym w dniu [...] r. L.dz. [...].
Pismem z dnia [...] r. skarżący zwrócił się do organu pierwszej instancji o przywrócenie do pracy w Policji w oparciu o postanowienia art. 42 ustawy o Policji. W piśmie tym podkreślił, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w K., prowadzący przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o przestępstwo z art. 228 § 1 Kodeksu karnego w dniu [...] r. umorzył śledztwo stwierdzając brak wystarczających podstaw do wniesienia aktu oskarżenia.
Komendant Miejski Policji w S. w odpowiedzi na powyższe pismo w dniu [...] r. poinformował K. R., że nie znajduje podstaw do zastosowania art. 42 ustawy o Policji. Zgodnie, bowiem z tym przepisem, przesłanką przywrócenia policjanta do służby na stanowisku równorzędnym jest uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości. Natomiast zdaniem organu pierwszej instancji rozstrzygnięcie z dnia [...] r. podjęte zostało w następstwie wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, wydanego w efekcie zaistnienia pewnych zdarzeń, niezależnego i nieuwarunkowanego prowadzonym równolegle postępowaniem karnym oraz jego ostatecznym wynikiem.
Tym samym, skoro stan faktyczny stanowiący przyczynę orzeczonej kary dyscyplinarnej nie zmienił się, to w konsekwencji, pomimo umorzenia śledztwa brak jest także podstaw, które uzasadniałyby unieważnienie decyzji o zwolnieniu ze służby.
K. R. pismem z dnia [...] r. zatytułowanym jako "odwołanie od decyzji – dotyczącej odmowy przywrócenia do służby" podniósł zarzuty odnoszące się do przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Wskazał, bowiem na brak dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie złożonych przezeń wyjaśnień, jak również na liczne nieścisłości dotyczące poczynionych w wyniku tego postępowania ustaleń. W piśmie tym skarżący powołał się na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. z dnia [...] r. sygn. akt [...] o umorzeniu prowadzonego przeciwko niemu śledztwa. W postanowieniu tym wskazano, że brak jest przekonujących dowodów wskazujących na sprawstwo podejrzanych, a tym samym nie ma wystarczających podstaw do skierowania przeciwko niemu aktu oskarżenia do sądu. Nadto wystąpił o przywrócenie do służby w Policji.
Powyższe wywody skarżącego zostały uzupełnione jego pismem z dnia [...] r. W piśmie tym wystąpił on o wznowienie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślił bowiem, że wydanie postanowienia o umorzeniu prowadzonego przeciwko niemu śledztwa stanowi nową, istotną dla sprawy okoliczność, gdyż argumentacja zawarta w jego uzasadnieniu dyskwalifikuje materiał dowodowy, który został w toku rzeczonego postępowania wykorzystany.
Komendant Miejski Policji w S. postanowieniem z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 135 ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem o wymierzeniu skarżącemu kary wydalenia ze służby. W jego uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 132 powoływanej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania orzeczenia dyscyplinarnego policjant ponosił odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnione przestępstwa i wykroczenia niezależnie od odpowiedzialności karnej. Nadto organ ten zwrócił uwagę na fakt, że mocą wyroku z dnia 8 października 2002 r. sygn. akt K-36/00 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, którego § 24 ust. 1 pkt 2 stanowił podstawę prawną orzeczenia wobec K. R. kary wydalenia ze służby.
Rozporządzenie to w części dotyczącej postępowania dyscyplinarnego utraciło moc z dniem 30 września 2003 r. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w dniu [...] r., który następnie przekazał go zgodnie z właściwością do Komendanta Miejskiego Policji w S.. Zdaniem tego organu wniosek ten został złożony w okresie, gdy brak było przepisu, który określałby podstawę takiego żądania i dlatego wniosek ten nie mógł być ostatecznie rozpatrzony. Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania dyscyplinarnego uregulowane zostały w art. 135r ustawy o Policji i weszły w życie z dniem 29 listopada 2003 r. Stosownie do brzmienia art. 135r ust. 3 tego przepisu wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w ust. 2 (utrata mocy lub zmiana przepisu będącego podstawą orzeczenia dyscyplinarnego, spowodowana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego) składa się w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie stosownego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
Zażalenie na powyższe postanowienie do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł K. R.. W motywach zażalenia wskazał, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało z naruszeniem art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Zdaniem skarżącego w sprawie zachodziła, bowiem określona we wskazanym przepisie przesłanka wznowienia postępowania dyscyplinarnego, ponieważ umorzenie przez prokuratora postępowania karnego ze względu na brak dowodów sprawstwa w odniesieniu do zarzutu stanowiącego przyczynę orzeczenia kary wydalenia ze służby, stanowi niewątpliwie istotną okoliczność, która nie była znana w toku tego postępowania.
Skarżący zaakcentował także, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji, nowe przepisy stosuje się do postępowań nie zakończonych prawomocną decyzją. Komendant Miejski Policji w S. wydając przedmiotowe postanowienie zobowiązany był do zastosowania przepisów ustawy o Policji w brzmieniu uwzględniającym wskazaną nowelizację. Nadto zaznaczył, że podstawą wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego nie było uchylenie przepisów, w oparciu, o które orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane, lecz przesłanka wymieniona w art. 135r ust. 1 pkt 2, do którego organ pierwszej instancji w żaden sposób się nie odniósł.
[...] Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] wydanym na podstawie art. 135r ust. 9 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji utrzymał w mocy postanowienie, na które zostało wniesione zażalenie. Organ odwoławczy w motywach uzasadnienia podniósł, że decyzje dyscyplinarne, wydane wobec skarżącego w roku 2000 podjęte zostały zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów. Podkreślił, że na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r. rozporządzenie to przestało obowiązywać w zakresie spraw dyscyplinarnych z dniem 30 września 2003 r., w konsekwencji utraciła moc także delegacja zawarta w § 45 cytowanego rozporządzenia, nakazująca stosowanie w sprawach nieuregulowanych w tym akcie prawnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tego też powodu w okresie od 30 września 2003 r. do 29 listopada 2003 r. brak było odpowiednich unormowań, które mogłyby stanowić podstawę wydania decyzji dyscyplinarnych, w tym również dotyczących wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Nowa regulacja określająca przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego zamieszczona została w art. 135r ustawy o Policji zaczęła obowiązywać dopiero od 29 listopada 2003 r., tj. od dnia wejścia w życie zmiany ustawy o Policji. Organ drugiej instancji wskazał, że jedną z przedmiotowych przesłanek wznowienia postępowania jest ujawnienie istotnych dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego. Zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy wskazywał, bowiem na oczywistość popełnienia przez K. R. zarzucanych mu czynów i dlatego uniemożliwiał pozostawienie go w służbie.
Nadto w chwili popełnienia czynu zarzucanego skarżącemu jak i w dacie wydania decyzji dyscyplinarnej policjant, stosownie do art. 132 ustawy o Policji ponosił odpowiedzialność dyscyplinarną za popełnienie przestępstwa niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem umorzenie przez prokuratora postępowania karnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania dyscyplinarnego zwłaszcza, że w postanowieniu z dnia [...] r. prokurator ocenił jedynie istniejące dowody jako nie dające podstaw do wniesienia aktu oskarżenia nie wskazując jednocześnie, że K. R. zarzucanego mu przestępstwa nie popełnił.
W tym stanie organ odwoławczy wywiódł, że śledztwo przeprowadzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej K. nie dostarczyło żadnych nowych dowodów mogących przemawiać za wznowieniem postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł K. R.. Skarżący podkreślił, że w świetle art. 2 ustawy z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji w okresie, w którym wydane zostało zaskarżone postanowienie obowiązywał art. 135r ustawy o Policji, normujący kwestie związane ze wznowieniem postępowania dyscyplinarnego. Ujawnienie nowej okoliczności w postaci umorzenia śledztwa prowadzonego przez prokuratora stanowiło fakt uzasadniający wznowienie postępowania dyscyplinarnego na podstawie art. 135r ust. 1 pkt 2 tej ustawy.
Nadto skarżący zaakcentował, iż stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu organu odwoławczego jest sprzeczne z zasadą domniemania niewinności wynikającą z art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej albowiem norma prawna zawarta w art. 132 ustawy o Policji, choć umożliwia odrębne ukaranie sprawcy w postępowaniu karnym i dyscyplinarnym, to jednak w żadnym razie nie upoważnia do uznania winy policjanta przez organ orzekający w postępowaniu dyscyplinarnym wbrew wynikowi postępowania karnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację podnoszoną w zaskarżonym postanowieniu. Ponownie podkreślił, że w świetle art. 132 ustawy o Policji umorzenie postępowania karnego nie stanowi okoliczności, o której mowa w art. 135r ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a tym samym nie uzasadnia rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu skarżącemu kary wydalenia ze służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 21 grudnia 2005 r. skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że przeprowadzone wobec skarżącego postępowanie dyscyplinarne zakończone zostało prawomocnym orzeczeniem wydanym przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. w dniu [...] r., a zatem pod rządami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14). W dalszej części uzasadnienia Sąd ten przedstawił obowiązujące unormowania prawne i przesłanki wznowienia postępowania dyscyplinarnego jak również przybliżył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2002 r., którego część dotyczyła postępowania dyscyplinarnego regulowanego powyższym rozporządzeniem i zaznaczył, że unormowania te z dniem 30 września 2003 r. utraciły moc.
Nowe zasady określające tryb przedmiotowego postępowania wprowadzone zostały ustawą z dnia 29 października 2003 r. o zmianie ustawy o Policji. Mocą tej regulacji do ustawy o Policji dodany został art. 135r, który jest odpowiednikiem § 39 powyżej wskazanego rozporządzenia. Z uwagi na wejście w życie powyższej nowelizacji ustawy o Policji z dniem 28 listopada 2003 r. organy obu instancji zobowiązane były do rozstrzygnięcia wniosku K. R. o wznowienie postępowania przy wykorzystaniu nowej regulacji. Zarówno, bowiem postanowienie z dnia [...] r. jak również zaskarżone postanowienie wydane zostały w okresie obowiązywania tego unormowania.
Natomiast podnoszona przez organ odwoławczy okoliczność, że wniosek skarżącego został złożony w okresie, kiedy nie obowiązywała w tym zakresie żadna regulacja dla rozpatrywanej sprawy nie miała znaczenia, ponieważ organ administracji publicznej obowiązany jest orzekać na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wydania orzeczenia, a nie w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu złożenia wniosku. Nadto Sąd zaznaczył, że brak jest podstaw do uznania, iż do wznowienia postępowania zakończonego orzeczeniem, które uprawomocniło się przed dniem wejścia w życie tej ustawy należy stosować przepisy dotychczasowe.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach powyższe uchybienie nie wywiera jednak wpływu na wynik sprawy albowiem zasadnicze znaczenie dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ma, bowiem inne zagadnienie, a mianowicie czy okoliczności sprawy uzasadniały wznowienie postępowania dyscyplinarnego przeprowadzonego w stosunku do skarżącego. Żądanie wznowienia postępowania oparte zostało na art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji obowiązującym od 28 listopada 2003 r. Zdaniem Sądu podnoszone przez skarżącego fakty nie mieszczą się w dyspozycji przywołanego powyżej przepisu ustawy o Policji. Z treści zamieszczonej w nim normy prawnej wynika bowiem jednoznacznie, że do wznowienia postępowania dyscyplinarnego dochodzi wówczas, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne mające znaczenie dla istoty sprawy, a które nie były znane do momentu zakończenia postępowania. Samo zaś wydanie przez prokuratora postanowienia o umorzeniu prowadzonego przeciwko K. R. postępowania karnego nie wyczerpuje znamion przytoczonej regulacji.
Przyczyną umorzenia był brak dostatecznych dowodów pozwalających na przypisanie przestępstwa z art. 228 § 1 Kodeksu karnego, albowiem w sprawie istniały wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Brak dostatecznych dowodów nie pozwalał na uznanie skarżącego za winnego zarzucanego mu czynu. Rozstrzygnięcie to nie miało bezpośredniego wpływu na treść postanowienia zapadłego w ramach postępowania dyscyplinarnego. Czym innym jest, bowiem delikt karny a czym innym dyscyplinarny. Z tego też powodu, zdaniem Sądu należało przychylić się do stanowiska [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., że postępowanie dyscyplinarne i postępowanie karne to dwa autonomiczne i niezależne od siebie procedury podlegające odrębnym regułom i nie pozostające ze sobą w ścisłym, nierozerwalnym związku, zwłaszcza w sferze procesowej. Wniosek taki wynika wprost z treści art. 132 ustawy o Policji, zarówno przed nowelizacją jak i po jej nowelizacji.
Zatem funkcjonowanie odrębnych orzeczeń zapadłych w obu tych trybach jest dopuszczalne, nawet wówczas, gdyby miałyby to być orzeczenia różnej treści. Rozwiązanie takie może prowadzić do niespójności stanów faktycznych, jest jednak uzasadnione potrzebą szybkości postępowania dyscyplinarnego i dokonania w jego toku swoistej oceny naruszenia prawa. Skoro uregulowania ustawy o Policji dopuszczają koegzystencję sprzecznych rozstrzygnięć stanowiącą efekt odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, to zagadnienie to – jako należące do materii orzecznictwa nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania w trybie art. 135r ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Z tego też powodu wydanie postanowienia o umorzeniu śledztwa, jak i argumentacja zawarta w jego uzasadnieniu, nie mogły zostać uznane za przesłankę uzasadniającą uwzględnienie wniosku K. R. o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem o wymierzeniu mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.
Skargę kasacyjną na powyższy wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł K. R., zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji poprzez uznanie, iż podstawą do wznowienia postępowania dyscyplinarnego mogą być tylko nowe okoliczności faktyczne oraz uznanie, iż umorzenie postępowania karnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania dyscyplinarnego w rozumieniu przywołanego powyżej przepisu. Wystąpił o zmianę wyroku w całości poprzez uwzględnienie wniosku o wznowienie postępowania dyscyplinarnego względnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że argumentacji Sądu należy zarzucić błąd w wykładni przepisu art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji polegający na uznaniu, iż zgodnie z tym przepisem tylko okoliczności faktyczne mogą być podstawą wznowienia postępowania, a zarzut, iż umorzenie postępowania karnego nie jest taką okolicznością był istotną przyczyną oddalenia skargi. Cytowany przepis posługuje się natomiast terminem "okoliczność", a nie "okoliczności faktyczne". Zatem ujawnienie każdej okoliczności istotnej dla sprawy jest podstawą do wznowienia postępowania. Skoro ustawa nie wprowadza rozróżnienia, co do rodzaju okoliczności, jakie mogą być podstawą wznowienia, to takie rozróżnienie nie powinno się czynić zgodnie z zasadą; Lege non distinguente noc rostrum distringuere.
Skarżący przyznał, że postępowanie karne i dyscyplinarne są postępowaniami odrębnymi i wynik tych postępowań nie musi być tożsamy, albowiem sytuacje, gdy pewne zachowanie funkcjonariusza Policji nie zostaje uznane za przestępstwo z uwagi na brak znamion czynu karalnego lub znikomą społeczną szkodliwość czynu. Jednocześnie taki czyn może być uznany za przewinienie dyscyplinarne. W powyższej sytuacji dochodzi do rozbieżności w wynikach postępowania z uwagi na odmienną ocenę prawną pewnych okoliczności faktycznych. W sprawie tej postępowanie karne zostało umorzone z uwagi na brak dowodów wskazujących, iż skarżący wraz z drugim funkcjonariuszem brali udział w zdarzeniu. Rozbieżności w ustaleniach pomiędzy organami dotyczą tu więc stanu faktycznego, a przyjęcie dopuszczalności rozbieżności ustaleń w tym zakresie prowadzi do logicznie sprzecznych wniosków, co do miejsca przebywania funkcjonariusza Policji w chwili zdarzenia.
W ocenie skarżącego nie można zaakceptować powtarzanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach tezy Komendanta Policji, iż postępowanie karne zostało umorzone z uwagi na brak dostatecznych dowodów sprawstwa, co nie wskazuje, iż oskarżony nie dopuścił się zarzucanego mu czynu. Taka teza jest niedopuszczalną w państwie prawa insynuacją ze strony organów władzy, iż skarżący jest winien popełnienia przestępstwa tylko nie udało mu się tego udowodnić.
W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że umorzenie postępowania karnego w tej sprawie z uwagi na przyczynę tego umorzenia stanowi podstawę do wznowienia postępowania dyscyplinarnego zgodnie z art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn, akt I OSK 636/06 uwzględnił wniesioną skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach z uwagi na zasadność zarzutu naruszenia przez wskazany Sąd art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Zdaniem NSA z treści przywołanego powyżej przepisu ustawy o Policji jednoznacznie wynika, że wznowienie postępowania dyscyplinarnego uzależnione jest od ujawnienia się "okoliczności", a nie "okoliczności faktycznych". Stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie jest nieuprawnione. Przy wykładni przepisów dotyczących wznowienia postępowania w Policji nie można wprost posługiwać się pojęciami przyjętymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Unormowania ustawy o Policji są zbliżone, ale nie identyczne z zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Inne są nieco przesłanki wznowienia, ale przede wszystkim inny jest charakter obu instytucji. Prawomocne orzeczenia dyscyplinarne mogą być w stosunku do policjanta wzruszone wyłącznie w trybie wznowienia postępowania, podczas gdy na gruncie postępowania administracyjnego ostateczne decyzje można wyeliminować w różnych trybach określonych w rozdziale 12 i 13 tego Kodeksu. Gdyby, zatem zamiarem ustawodawcy było uzależnienie dopuszczalności wznowienia postępowania dyscyplinarnego policjantów od ujawnienia się jedynie nowych okoliczności faktycznych, to tego typu rozwiązania przyjęte zostałyby także w ustawie o Policji. Skoro tego nie uczyniono, to nie można zawężać pojęcia "okoliczności" wyłącznie do "okoliczności faktycznych", tak jak uczynił to Sąd pierwszej instancji. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przez istotną dla sprawy okoliczność, w rozumieniu art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, należy rozumieć każdą taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na sposób zakończenia postępowania dyscyplinarnego.
Albowiem przy rozważaniu przesłanek wznowienia postępowania chodzi jedynie o prawdopodobieństwo wydania orzeczenia, co do swej istoty odmiennego od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Badanie natomiast rzeczywistych przyczyn wznowienia postępowania jest, bowiem możliwe dopiero po wznowieniu postępowania. Ocena taka przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego jest natomiast niedopuszczalna. W dalszej części uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny przywołał treść odpowiednich przepisów rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz. U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14). W następstwie przeprowadzonej analizy stanu normatywnego uznał, że jeżeli czyn zarzucany policjantowi nie stanowił naruszenia dyscypliny służbowej, postępowanie dyscyplinarne podlegało zawieszeniu do czasu zakończenia postępowania karnego.
Odstępstwo od tej zasady było dopuszczalne tylko wówczas, gdy niemożliwe było pozostawienie policjanta w służbie oraz gdy popełnienie przez niego czynu o znamionach przestępstwa było oczywiste. O oczywistości popełnienia przestępstwa można było przy tym mówić tylko wówczas, jeżeli nienasuwający wątpliwości stan faktyczny sprawy pozwalał na pewne stwierdzenia, że policjant dopuścił się czynu przestępczego zagrożonego karą, a zatem ocena konkretnego zdarzenia nie powinna budzić wątpliwości, co do ewentualnego wyniku postępowania karnego. Nadto Sąd ten zauważył, że zgodnie z art. 132 ustawy o Policji policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną niezależnie od odpowiedzialności karnej. Dowodzi to, że postępowanie dyscyplinarne jest niezależne od postępowania karnego tylko wówczas, gdy dany czyn stanowi naruszenie dyscypliny służbowej.
Natomiast przyjęta w postępowaniu dyscyplinarnym oczywistość popełnienia czynu o znamionach przestępstwa nie przesądza jeszcze o fakcie popełnienia przez policjanta tego przestępstwa. Ustalenie winy za popełnienie przestępstwa możliwe jest wyłącznie w postępowaniu karnym. Jeżeli, więc postępowanie dyscyplinarne prowadzone jest z uwagi na uzasadnione przypuszczenie popełnienia czynu przestępczego, to ostateczny wynik tego postępowania uzależniony jest od wyniku postępowania karnego. W sytuacji, gdy postępowanie karne nie doprowadzi do ustalenia winy danego policjanta, to oznacza, iż policjantowi nie można przypisać popełnienia przestępstwa, które stanowiło podstawę wymierzenia kary dyscyplinarnej. Przedstawiona sytuacja wystąpiła w rozpatrywanej sprawie i z tego też powodu nie znajduje umocowania odmienna ocena wyrażona przez Sąd pierwszej instancji i jest to nowa okoliczność, o której mowa w art. 132 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Będąca przedmiotem orzekania sprawa jest rozpatrywana przez tutejszy Sąd w następstwie uwzględnienia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wniesionej przez organ odwoławczy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt IV SA/Gl 352/04.
Po myśli art. 190 powoływanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z brzmienia wskazanego przepisu wynika, że tutejszy Sąd związany jest wykładnią prawa wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 636/06. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że umorzenie postępowania przygotowawczego przez prokuratora wyczerpuje znamiona wznowienia postępowania dyscyplinarnego przewidziane treścią art. 132 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, w sytuacji, kiedy postępowanie dyscyplinarne prowadzone było z powodu oczywistości popełnienia przez policjanta czynu stanowiącego przestępstwo w rozumieniu prawa karnego, a zatem tutejszy Sąd będąc związany poglądem prawnym wyrażonym przez Sąd wyższej instancji zobowiązany jest uznać analogicznie, że zachodzi przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania dyscyplinarnego.
Zatem wyczerpana została przesłanka uwzględnienia skargi przewidziana art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a mianowicie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy, a tym samym niezbędne stało się uchylenie zarówno zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu pierwszej instancji.
W ramach ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji wznowi postępowania dyscyplinarne, a w jego ramach przeprowadzi ustalenia, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wzruszenie ostatecznego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.
Sąd stosownie do postanowień art. 152 wyżej wymienionej ustawy nie określał o wykonalności zaskarżonego postanowienia z uwagi na jego charakter.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do postanowień art. 200 i art. 205 wyżej wymienionej ustawy oraz postanowień § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cytowanej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.