Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Następnie, pismem procesowym z dnia 12 września 2016 r. B.U. wniosła o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego powołując się na trudną sytuację materialną wynikającą z niskich dochodów.
Odpowiadając na wezwanie z dnia 23 września 2016 r. skarżąca nadesłała urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzowała, iż domaga się ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza powołała się na trudną sytuację materialną i życiową podnosząc, że jest matką samotnie wychowującą 12-letniego syna, który uskarża się na problemy zdrowotne. Równocześnie strona zadeklarowała, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 42 m2).
Miesięczny dochód przypadający na gospodarstwo domowe skarżącej zadeklarowany został w kwocie 2.180,05 zł, na co składa się wynagrodzenie za pracę wykonywaną przez nią w ramach umowy na zastępstwo (1.345,63 zł), renta rodzinna (499,42 zł), alimenty na syna (300 zł) oraz dochód z tytułu umowy- zlecenia (35 zł). Nadto wnioskująca wyszczególniła obciążające ją miesięczne koszty utrzymania, wymieniając wśród nich między innymi czynsz (689 zł) oraz opłaty za: gaz (87 zł), energię elektryczną (90 zł) i usługi telekomunikacyjne (89 zł).
Zarządzeniem z dnia 18 października 2016 r. zwrócono się do strony o uprawdopodobnienie danych, na które się powołała się we wniosku. W tym zakresie wezwano ją o:
- - udokumentowanie wysokości uzyskiwanego dochodu. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć umowę o pracę na zastępstwo oraz zaświadczenie pracodawcy o wysokości wynagrodzenia (ewentualnie wydruk z listy płac - tzw. pasek bądź stosowny wyciąg bankowy potwierdzający przelew na konto), a także kopię orzeczenia sądu (lub ugody) o przyznaniu alimentów, decyzję o przyznaniu renty rodzinnej (ewentualnie dowód wypłaty tego świadczenia za ostatni miesiąc) oraz kopię umowy-zlecenia, z tytułu której uzyskuje dochód;
- - udokumentowanie kosztów obciążających rodzinę skarżącej z tytułu czynszu, opłat za tzw. media (energia elektryczna, gaz, woda, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne itd.), a także ewentualnych wydatków na zakup leków. Wskazano, iż należy w tym celu przedłożyć np. faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, wyciągi bankowe itp.
W wyznaczonym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 4 listopada 2016 r. strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi B.U. jest postanowienie wydane w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni jest więc w niniejszym postępowaniu objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. h p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 października 2016 r. - karta nr 51 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła swoich oświadczeń, które podniosła we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających źródła utrzymania jej gospodarstwa domowego ani też obrazujących wysokość kosztów obciążających tę rodzinę.
Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że B. U. została do tego wyraźnie wezwana zarządzeniem z dnia 18 października 2016 r., które zostało jej doręczone z dniem 28 października 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru - karta nr 55 akt sprawy).
W wyznaczony siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 4 listopada 2016 r. skarżąca nie udzieliła jakiejkolwiek odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05).
Mając na względzie powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie przywołanego art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.