Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy Ł. nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 5 w związku z art. 8b, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., uznano P.A. za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W uzasadnieniu wskazano, iż P. A. pomimo skutecznego doręczenia wezwania nie stawił się na wywiad alimentacyjny i nie złożył oświadczenia majątkowego. Nadto na podstawie zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ż. ustalono, że ww. przez okres ostatnich sześciu miesięcy nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Od tej decyzji odwołanie wniósł P.A. twierdząc, że nie otrzymał korespondencji z wezwaniem do osobistego stawiennictwa, a listonosz nie zostawił w skrzynce awiza. Nadto podał, że do lutego 2012 r. był zatrudniony w firmie A w W., a od 21 marca 2012 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nadmienił jednocześnie, że odbiera wszelką korespondencję kierowaną pod jego adres zamieszkania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. orzekło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał m.in. treść przepisów art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a następnie stwierdził, że w przypadku strony zachodzi przesłanka z art. 5 ust. 3 tej ustawy w postaci uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Wskazał, że pomimo wezwania z dnia 3 lutego 2012 r., dwukrotnie awizowanego w dniu 8 lutego 2012 r. oraz 16 lutego 2012 r., do zgłoszenia się P. A. na wywiad alimentacyjny, ten nie wywiązał się z tego obowiązku w związku z czym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie uznania ww. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto w toku postępowania ustalono również, że w okresie ostatnich 6 miesięcy P. A. dokonał nieregularnych wpłat w wysokości niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.A. zasadniczo powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu akcentując, iż nie otrzymał korespondencji z wezwaniem do osobistego stawiennictwa, zaś w jego skrzynce listonosz nie pozostawił awiza. Nadmienił, że pomimo utraty pracy stara się, aby w każdym miesiącu dokonywać wpłat na rzecz bieżących alimentów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej w skrócie P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Jednocześnie po myśli art. 134 §1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie mogą się ostać, bowiem zapadły z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli sądu, dokonanej pod kątem zgodności z prawem, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. o uznaniu P.A. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Podstawę materialnoprawną jej wydania stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.).
W myśl art. 5 ust. 3 tej ustawy w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego, zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W niniejszej sprawie organy uznały, że P. A., pomimo skutecznego wezwania nie stawił się na wywiad alimentacyjny i nie złożył oświadczenia majątkowego, a tym samym uniemożliwił dokonania tych czynności, co stanowiło podstawę do wszczęcia postępowania i w konsekwencji wydania powyższych decyzji. Tymczasem skarżący w toku postępowania kwestionował jakoby otrzymał korespondencję z wezwaniem do osobistego stawiennictwa na wywiad alimentacyjny, zaś w jego skrzynce listonosz nie pozostawił awiza.
Przede wszystkim przyjdzie wskazać, że z akt administracyjnych wynika, iż przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie z dnia 3 lutego 2012 r. nie została przez skarżącego odebrana, natomiast była dwukrotnie awizowana w dniu 8 lutego 2012 r. i 16 lutego 2012 r. i nie została podjęta w terminie. Nie jest to jednak ustalenie wystarczające do przyjęcia prawidłowości doręczenia zastępczego z art. 44 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.).
W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym ugruntowany jest pogląd, że dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 k.p.a., nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo", wprawdzie oznacza zawiadomienie odbiorcy, jednakże nie można z niego wywieść takiego sposobu zawiadomienia, aby mieścił się on w wymogach art. 44 k.p.a.. Koniecznym jest bowiem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Innymi słowy - skuteczność przedmiotowego doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. zależała zatem od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych:
- - niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy,
- - pozostawienia przesyłki dla adresata w placówce pocztowej
- - umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a.,
- - upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej.
Wszystkie wyżej naprowadzone okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołany przepis warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego.
Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy nie pozwala jednak na taką konstatację. Zarówno koperta z pieczątką "awizowano" i "awizowano powtórnie", jak i odwrót zwrotnego potwierdzenia odbioru nie zawierają informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce (gdzie zamieścił zawiadomienie o przesyłce). Natomiast odnotowanie wyłącznie informacji o awizowaniu, bez podania miejsca pozostawienia zawiadomienia, nie spełnia wymogu określonego w art. 44 § 2 k.p.a., to zaś nie pozwala uznać skuteczności takiego doręczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1911/2007 publ.: Lex 517020 i powołane tam orzecznictwo).
Uwzględniając powyższe, a w szczególności treść wspomnianego już wyżej zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej wezwanie - należy stwierdzić, że organy nie mogły uznać, że wezwanie to została skutecznie doręczone skarżącemu w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a.
Jednocześnie przyjdzie wskazać, że skarżący na rozprawie przedłożył pismo Poczty nieuwzględniające złożoną przez niego reklamację z dnia 27 marca 2012 r. w kwestii doręczenia przesyłki zawierającej owo wezwanie. Z pisma tego wynika, że zawiadomienie o przesyłce zostało umieszczone w skrzynce oddawczej, a okoliczność ta została udokumentowana na potwierdzeniu odbioru oraz w posiadanej dokumentacji pocztowej. Tymczasem, jak już wskazano, na potwierdzeniu odbioru takiej adnotacji nie uczyniono, co pozostaje w sprzeczności z twierdzeniami Poczty w tym zakresie. Dlatego już z tego powodu pismo to nie może stanowić wystarczającej podstawy do przyjęcie prawidłowości doręczenia przedmiotowego wezwania.
Natomiast ustalenie co do pozostawienia zawiadomienia o przesyłce musi wynikać z jednoznacznych i wiarogodnych dowodów, w tym przede wszystkim stosownej dokumentacji, która, jeżeli znajduje się w posiadaniu Poczty, powinna być udostępniona organowi. Zatem należało uznać, że z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w omówionym zakresie sprawa nie została wyjaśniona.
W tej sytuacji skoro nie można uznać, że doszło do skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do stawienia się celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego, to przedwczesne było wszczęcie postępowania dotyczącego uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a w konsekwencji wydania decyzji w tym przedmiocie.
Dlatego też z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.