Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. M.C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na stanowisko [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] sygn. akt [...], jednocześnie domagając się stwierdzenia bezczynności organu wobec rażącego naruszenia prawa przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w S. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. wezwano skarżącą do wskazania, czy przedmiotem skargi jest stanowisko organu z dnia [...], czy też bezczynność w sprawie wydania decyzji w sprawie wypłaty zaległego dodatku służbowego.
Pismem z dnia 15 marca 2013 r. skarżąca sprecyzowała, że przedmiotem skargi jest stanowisko organu z dnia [...] nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż stanowisko organu z dnia [...] nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Zważyć należy, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono pismo organu z dnia [...] nr [...] stanowiące odpowiedź na zażalenie skarżącej z dnia 11 października 2012 r. złożone w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej w skrócie K.p.a.). na niezałatwienie sprawy przez organ I instancji. Zgodnie bowiem z art. 37, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia stronie, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Organ uznając zażalenie za uzasadnione wyznacza dodatkowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości (art. 37 § 2 K.p.a.). Oznacza to również, że jeżeli zażalenie jest nieuzasadnione organ zajmuje negatywne stanowisko w sprawie.
Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 K.p.a., przyjmuje formę postanowienia, o jakim mowa w art. 123 K.p.a., na które stronie nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia. Ma ono wyłącznie charakter incydentalny, nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt II SA/Gd 3920/01, Lex nr 76109, zachowujące aktualność w obowiązującym stanie prawnym, postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., I OSK 872/12 – Lex nr 1145135).
W niniejszej sprawie organ wbrew utrwalonemu wyżej poglądowi nie wyraził swojego stanowiska w formie postanowienia, a wyłącznie poinformował skarżącą pismem o braku stwierdzenia bezczynności Komendanta Miejskiego PSP w S.. Brak zachowania odpowiedniej formy nie stanowi jednakże naruszenia prawa, które mogłoby powodować dopuszczalność zaskarżenia tego pisma, czy też uzasadniać zarzut bezczynności w zakresie rozpoznania zażalenia skarżącej. Nie ulega bowiem wątpliwość, że nie jest również dopuszczalna skarga na bezczynność organu polegającą na nie wydaniu postanowienia w trybie art. 37 § 2 K.p.a.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że skarga na takie pismo jest niedopuszczalna, gdyż na stanowisko organu wyższego stopnia wydane w trybie art. 37 K.p.a., nie przysługuje środek zaskarżenia, jak również nie kończy ono postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Na marginesie można wskazać skarżącej, że wniesienie zażalenia w trybie art. 37 § 1 K.p.a. jest warunkiem formalnym wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a.). Tym samym niezależnie od stanowiska organu odwoławczego skarżąca może wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu pierwszej instancji i ewentualnie w tym postępowaniu kwestionować prawidłowość rozpoznania zażalenia zgłoszonego w trybie art. 37 K.p.a.
W związku z tym, że przedmiot skargi nie został objęty kognicją sądu administracyjnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.