Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. N [...] Naczelnik Wydziału Świadczeń Społecznych i Zamówień Publicznych w Ś. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Ś., przyznał J. O. prawo do zasiłku rodzinnego na córki A. i A. O., prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego dla obu córek oraz prawo do dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkaniem na córkę A., jednocześnie odmawiając mu przyznania tego ostatniego dodatku do zasiłku rodzinnego na córkę A. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż wobec spełnienia wymaganych w ustawie o świadczeniach rodzinnych warunków, należy przyznać wnioskującemu prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na obie córki – A. i A. O., w przypadku zaś dodatku z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły przysługuje one tylko córce A. wobec spełnienia ustawowych wymogów.
W przypadku córki A. stwierdzono, że w roku szkolnym [...] jest ona uczennicą [...] w Szkole A w B. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, przedmiotowy dodatek przysługuje w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej. W rozpatrywanej sprawie nie można więc przyznać wnioskodawcy zasiłku na córkę uczęszczającą do [...] w szkole poza miejscem zamieszkania. Dlatego orzeczono jak w sentencji decyzji.
Niezadowolony z otrzymanej decyzji J. O. złożył odwołanie, w którym zwrócił się z prośbą o ponowne rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych, w tym także dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania na pokrycie wydatków związanych z zapewnieniem dziecku możliwości dojazdu z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły. Dodał, że jego córka A. jest uczennicą [...] klasy [...] w Szkole A w B, która to szkoła realizuje obowiązek szkolny nauki w zakresie odpowiadającej nauce w szkole ponadgimnazjalnej.
Decyzją z dnia [...] roku Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że przeprowadzone postępowanie bezspornie potwierdziło fakty, iż rodzina wnioskodawcy J. O. jest uprawniona do zasiłku rodzinnego oraz córki zamieszkują w Ś., a realizują obowiązek nauki w B. Dlatego też organ przyznał wnioskodawcy na córki zasiłek rodzinny i dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego a także dodatek z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, ale tylko dla córki A., odmawiając tego zasiłku dla [...] córki A. Stwierdzono bowiem że córka A. urodzona [...] r. jest uczennicą Szkoły A im [...] w B. Z zaświadczenia wystawionego przez szkołę wynika, że szkoła do której uczęszcza córka wnioskującego jest placówką, w której realizowany jest obowiązek nauki w zakresie szkoły podstawowej jak i w zakresie gimnazjum i liceum ogólnokształcącego.
Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej.
W ocenie Kolegium z przedłożonych w sprawie dokumentów wynika, że A. O. uczęszcza do [...] klasy [...] – szkoły [...], a zatem nie może jej przysługiwać wymieniony powyżej dodatek z tytułu dojazdu do szkoły poza miejscem zamieszkania, gdyż przysługuje on tylko w przypadku dojeżdżania do szkoły ponadgimnazjalnej lub szkoły artystycznej, gdzie realizowany jest obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej. Mając na względzie powyższe Kolegium orzekło jak sentencji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł J. O., zarzucając organowi niewłaściwą interpretację przepisów prawnych i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie zmianę tej decyzji poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia- dodatku z tytułu pojęcia nauki poza miejscem zamieszkania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że jego córka A. jest uczennicą [...] klasy [...] szkoły A w B. Jest to Szkoła [...], szkoła [...] o [...] cyklu kształcenia, realizująca kształcenie [...] i kształcenie [...] – dająca wykształcenie w zawodzie [...] oraz wykształcenie w zakresie [...] i [...], umożliwiająca uzyskanie świadectwa dojrzałości po zadaniu egzaminu maturalnego. Przywołując Rozporządzenie Ministra Kultury z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie typów szkół artystycznych publicznych i niepublicznych (Dz.U. Nr 6, poz.
42) stwierdził, że szkoły artystyczne w zakresie kształcenia ogólnego realizują podstawy programowe kształcenia gimnazjum i liceum ogólnokształcącego. Dlatego też uważa, że jego córka A. uczęszczając do szkoły [...] spełnia wymogi zawarte w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - uczęszczania do szkoły [...], w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki zakresie odpowiadającym nauce w szkole [...] i jego wniosek o przyznanie tego świadczenia jest w pełni zasadny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa jedynie wówczas, gdy uzna, że w sprawie istnieją przesłanki określone w art. 145 powołanej ustawy. Taka sytuacja nie występowała w niniejszej sprawie, w której nie stwierdzono wskazanych w przywołanym przepisie przesłanek uzasadniających uwzględnienie skargi.
Należy przy tym zauważyć, że sądy administracyjne, gdy zachodzą okoliczności uzasadniające uwzględnienie skargi, mogą jedynie zastosować wskazane wyżej formy rozstrzygnięcia, nie mogą natomiast rozpatrzyć sprawy merytorycznie, co może nastąpić jedynie w trybie postępowania administracyjnego – przyznania lub odmowy przyznania świadczenia, gdyż należą one do właściwości organów administracji publicznej.
Zasiłek rodzinny jest świadczeniem przewidzianym i uregulowanym w ustawie z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). Zasiłek ten, jak i dodatki do niego to świadczenia wypłacane uprawnionej do tego osobie ze środków publicznych. Warunkiem przyznania przez właściwy organ administracyjny świadczenia, które uregulowane zostało przepisami ustawowymi, zależne jest od spełniania kryteriów zawartych w tej ustawie. Organy administracyjne nie mogą w sposób dowolny przyznawać świadczeń wypłacanych ze środków publicznych, a każde ich rozstrzygnięcie musi znajdować oparcie w przepisie prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięcia organów administracyjnych pierwszej i drugiej instancji nie dopatrzył się naruszenia przez nie przepisów prawa. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób precyzyjny określają w jakim wypadku należy się dane świadczenie i nie pozostawiają w tym względzie organom administracyjnym swobodnego uznania. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo uznały, że rodzina wnioskodawcy spełnia określone ustawą wymagania i stąd przyznane zostały zasiłki rodzinne dla obu córek oraz dodatki z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. W przypadku kolejnego wnioskowanego świadczenia – dodatku z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania – świadczenie to przyznano tylko dla jednej z córek – A., odmawiając zaś tego świadczenia drugiej, [...] córce – A. Jak wynika treści art. 15 ust. 1 pkt 2 zacytowanej powyżej ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się w związku z dojazdem z miejsca zamieszkania do miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, a także szkoły artystycznej, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki w zakresie odpowiadającym nauce w szkole ponadgimnazjalnej.
Z ustawy o systemie oświaty (jedn. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) system oświaty obejmuje następujące szkoły:
a/ podstawowe (...);
b/ gimnazja (...);
c/ ponadgimnazjalne (...);
d/ artystyczne. (art. 2 ustawy).
Z kolei z rozporządzenia Ministra Kultury wynika, że wśród szkół artystycznych realizujących kształcenie ogólne i kształcenie artystyczne wyróżnia się m.in. szkoły muzyczne obejmujące:
- a) ogólnokształcące szkoły muzyczne I stopnia - szkoły o sześcioletnim cyklu kształcenia, dające podstawy wykształcenia muzycznego oraz wykształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej,
- b) ogólnokształcące szkoły muzyczne II stopnia - szkoły o sześcioletnim cyklu kształcenia, dające wykształcenie w zawodzie muzyk oraz wykształcenie ogólne w zakresie gimnazjum i liceum ogólnokształcącego, umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego.;
Natomiast według definicji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 18 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie "szkoła" - oznacza to szkołę podstawową, gimnazjum, szkołę ponadpodstawową i ponadgimnazjalną oraz szkołę artystyczną, w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki (...)
Analiza akt administracyjnych niniejszej sprawy prowadzi do stwierdzenia, że obie córki wnioskodawcy A. i A. uczęszczają do Szkoły A w B. Szkoła ta jak wynika z informacji Dyrektora Szkoły (k. [...] akt administracyjnych) jest Szkołą [...], czyli jest placówką, która daje wykształcenie [...] oraz wykształcenie ogólne w zakresie szkoły [...], jak i wykształcenie [...] oraz wykształcenie ogólne w zakresie [...] i [...], umożliwiające uzyskanie świadectwa dojrzałości po zdaniu egzaminu maturalnego. Jednocześnie zaświadczenie Dyrektora Szkoły A w B. z dnia [...] r. (k. [...]) potwierdza, że [...] z córek- A. O. jest uczennicą [...] klasy [...], co potwierdza zresztą sam skarżący m.in. w odwołaniu kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Mając więc na względzie, że ustawa o świadczeniach rodzinnych posługuje się określeniem różnego rodzaju szkół, przy czym oczywistym jest, że pojęcia te nie mogą być tożsame, nie można gimnazjum utożsamiać ze szkołą ponadgimnazjalną.
Odnosząc się do niniejszej sprawy wypada wyraźnie stwierdzić, że szkoła do której uczęszcza A. O. jest szkołą łączącą w sobie dwa tryby funkcjonujące w oświacie, tzn. jest to szkoła [...] – dająca wykształcenie ogólne w zakresie szkoły [...] i w zakresie [...] i [...]. Biorąc jednak pod uwagę fakt, iż córka skarżącego jest uczennicą [...], a przedmiotowy dodatek przysługuje tylko w przypadku dojazdu do szkoły ponadgimnazjalnej, zgodzić się wypada, że organy prawidłowo uznały, iż brak jest podstaw do przyznania odwołującemu dodatku z tytułu podjęcia nauki poza miejscem zamieszkania.
Dodatkowym argumentem potwierdzającym prawidłowe interpretowanie obowiązującego w sprawie przepisu jest fakt, iż na drugą córkę, uczącą się w tej samej szkole, ale w ramach trybu ponadgimnazjalnego – skarżący otrzymał przedmiotowe świadczenie.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku i oddalił skargę jako pozbawioną podstaw prawnych.