Uzasadnienie
W piśmie adresowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu) P. W. powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2003 r. sygn akt II SA/Ka 3168/01 oraz wydaną w następstwie tego wyroku prawomocną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. w sprawie stwierdzenia u jego ojca S. W. choroby zawodowej wniósł o zadośćuczynienie pieniężne od wskazanego organu. Podniósł, iż w związku z podjętą przez ten organ niezgodnie z prawem decyzją, co stwierdził we wskazanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, należne jego zmarłemu ojcu świadczenia t.j. jednorazowe odszkodowanie z tytułu stwierdzenia u niego choroby zawodowej oraz dodatek pieniężny do świadczeń rentowych nie zostały wypłacone. Domagał się również przyznania dodatku w związku z utratą możliwości zwiększenia wymiaru otrzymywanej przez niego renty rodzinnej jak również należnych odsetek. Ponadto wskazał, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. odmówił zawarcia ugody w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zauważyć, że ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). W myśl art. 85 tej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego. Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa [...] utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a - skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są jej przedmiotem. Ustawodawca przewidział zatem pośredni tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego. Skarżący, aby zainicjować i zachować właściwą drogę postępowania sądowoadministracyjnego winien skierować skargę bezpośrednio do organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jedynie w okresie dwóch lat od wejścia przywołanej ustawy w życie (od 1 stycznia 2004 r. do 1 stycznia 2006 r.) skargę wniesioną bezpośrednio do sądu administracyjnego, jeżeli wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 1 P.p.s.a. (tj. trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie), sąd administracyjny przekazywał organowi, którego działania lub bezczynności ona dotyczyła (art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Po dniu 1 stycznia 2006 r. takiej możliwości jednak już nie ma.
Skarga P. W. wniesiona została w dacie wykraczającej poza czasokres przewidziany w powołanym wyżej art. 98, co czyni niemożliwym przekazanie jej organowi, gdyż dla dokonania takiej czynności przez sąd administracyjny brak jest podstawy prawnej. Należy bowiem powtórzyć, że jak wynika z powołanych przepisów, po dniu 1 stycznia 2006 roku jedyną drogą dla prawidłowego zachowania trybu wniesienia skargi jest jej złożenie w organie, którego dotyczy przedmiot skargi.
W tym stanie rzeczy, skarga P. W. jako wniesiona z pominięciem ustawowej drogi do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego, na podstawie art. 54 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlega odrzuceniu
Dodatkowo należy wskazać, że granice właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zostały określone w art. 1 § 1 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej. Natomiast szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określa przepis art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w skrócie P.p.s.a.. Stosownie do tej regulacji kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Z powyższych uregulowań wynika jednoznacznie, że materia będąca przedmiotem skargi nie należy do kategorii spraw wskazanych w powyższych przepisach, nie mieści się zatem w zakresie postępowania sądowoadministracyjnego i nie jest objęta zakresem właściwości sądu administracyjnego. Kwestia dotycząca odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej dotyczy problematyki rozstrzyganej na gruncie prawa cywilnego (art. 417 - 417- Kodeksu cywilnego) w zakresie czego wyłącznie właściwymi do orzekania w tych sprawach są sądy powszechne.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Dlatego skarga podlega odrzuceniu również w oparciu o art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 oraz § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.