Uzasadnienie
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego A.W. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) wniosek taki powinien być złożony na urzędowym formularzu PPF. Skarżący nie dopełnił tego wymagania, w związku z tym za pismem referendarza sądowego z dnia 29 czerwca 2016 r. Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz PPF i zobowiązał do złożenia wypełnionego formularza w terminie siedmiu dni od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
Pismo wraz z formularzem zostało prawidłowo doręczone skarżącemu 27 lipca 2016 r. Wyznaczony przez Sąd termin upłynął 3 sierpnia 2016 r.
W dniu 8 sierpnia 2016 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF wraz z wnioskiem sporządzonym na urzędowym formularzu PPF. We wniosku o przywrócenie terminu skarżący wskazał, że dnia 2 sierpnia 2016 r. wysłał do Sądu za pośrednictwem operatora pocztowego InPost wypełniony formularz PPF, zgodnie z wezwaniem z 29 czerwca 2016 r. Poinformował, że pracownik przyjęć InPost po kilku dniach zwrócił mu list, stwierdzając że InPost zbankrutował, a kopertę oddaje z uczciwości. Jednocześnie skarżący dodał, że nie posiadał wiedzy, iż w wypadku nadania przesyłki za pośrednictwem operatora pocztowego InPost decyduje data wpływu pisma do Sądu, a nie data jego nadania. Do wniosku skarżący dołączył potwierdzenie nadania przesyłki oraz kopertę opatrzona stemplami pocztowymi wskazującymi na datę jej nadania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do treści art. 87 § 3 tej ustawy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki:
- 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi,
- 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy,
- 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin.
Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.
Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Ze wskazanej powyżej regulacji wynika także, iż warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest również uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej lub jej pełnomocnika.
Należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiały stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
W sprawie niniejszej należy przyjąć, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w terminie wynikającym z art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF upłynął 3 sierpnia 2016 r., a wniosek o przywrócenie terminu do złożenia formularza został nadany dnia 8 sierpnia 2016 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej S. A. W ocenie Sądu uprawdopodobnione zostały także okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Do wniosku skarżący dołączył potwierdzenie nadania przesyłki oraz kopertę opatrzoną stemplami pocztowymi wskazującymi na datę jej nadania tj. 2 sierpnia 2016 r. Z powyższego wynika, że przesyłka została nadana przed upływem terminu wskazanego przez referendarza. Skarżący nie mógł przewidywać, że InPost nie doręczy przesyłki jej adresatowi.
W tym miejscu wskazać należy, w uchwale z 19 października 2015 r., sygn. akt I OPS 1/15 Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego, w sprawie sądowoadministracyjnej, w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie. Jednak NSA wskazał równocześnie, że ochronie praw strony służy instytucja przywrócenia terminu. Strona może zwrócić się o nie, jeżeli nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.).
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.