Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] M.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w łącznej kwocie [...] zł. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który nie został niczym uzasadniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zarówno w całości, jak i w części stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd może jednak na wniosek stron postępowania sądowoadministracyjnego wydać postanowienie w tej kwestii, zwłaszcza, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przesłanki mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Nadto rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Zgodnie natomiast z treścią art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji jest ochroną tymczasową, upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji.
Wstrzymanie wykonania dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przez co należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
Jednocześnie analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Stanowisko to znajduje potwierdzenie między innymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2010 r., I OSK 916/10 (dostępnym w internecie poprzez Centralną Bazę Orzeczeń), w którym stwierdzono, że brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji i podanie konkretnych faktów uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Również wymaga podkreślenia, że to na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących podstawę wniosku.
W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełnia wskazanych wyżej wymogów. Samo przywołanie treści przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. bez wykazania jego przesłanek nie jest w tym zakresie wystarczające.
Przyjdzie dodatkowo zauważyć, że sam fakt trudnej sytuacji majątkowej (co wynika z wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy – k. 5 akt sądowych) nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia jej żądania i zastosowania instytucji procesowej wstrzymania, która jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy. Mała ilość środków finansowych nie może przesądzać o zasadności wniosku i kreować hipotetycznego założenia o możliwości powstania znaczącej szkody lub niebezpieczeństwa poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Przede wszystkim dochodzone od wnioskodawczyni świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, co będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego.
Natomiast przesłanki wstrzymania wykonania decyzji odnoszą się do takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, czy też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r, sygn. akt GZ 138/2004, dostępny w internecie poprzez Centralną Bazę Orzeczeń).
Nadto nawet ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie pozbawi rodziny wnioskodawczyni środków do życia, albowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie przyjdzie zauważyć, że skarżąca może zwrócić się do organu pierwszej instancji z wnioskiem o rozłożenie żądnej kwoty na raty lub odroczenie terminu płatności.
W związku z powyższym Sąd na podstawie 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 3