Uzasadnienie
Pismem z dnia [...]r. ostatecznie sprecyzowanym w dniu [...]r. (protokół przyjęcia wyjaśnień strony) A. S. wystąpił do Urzędu Miasta w K. z wnioskiem o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie [...]zł, jaką uiścił w związku z rejestracją samochodu marki [...], gdyż jej wysokość jest niezgodna z prawem. Wskazał przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 206 r. sygn. U6/04.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Zastępca Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta K. w piśmie z dnia [...]r. Nr [...] poinformował wnioskodawcę o braku podstaw do zwrotu części uiszczonej opłaty. W piśmie tym odnotowano, że na skutek wniosku z dnia [...]r. o rejestracje przedmiotowego pojazdu została pobrana opłata w wysokości 500 zł na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 59, poz. 421). Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U6/04 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 1 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, orzekając jednocześnie o utracie mocy obowiązującej tego przepisu na dzień 1 maja 2006 r. Z kolei nowy przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu określający tę opłatę w wysokości 75 zł wszedł w życie z dniem 15 kwietnia 2006 r. Na tej podstawie stwierdzono, ze pomimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, do czasu wejścia w życie nowego rozporządzenia tj. do dnia 14 kwietnia 2006 r. opłata za kartę pojazdu w wysokości 500 zł była pobierana na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Nadto wskazano, że pobranie tej opłaty jest czynnością materialno-techniczną, zatem brak było podstaw do rozstrzygnięcia tej sprawy w drodze decyzji administracyjnej. Jednocześnie w piśmie tym zostało zawarte pouczenie o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia tegoż pisma. Pismo to zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...]r., co wynika z dowodu doręczenia znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy.
Wobec powyższego A. S. w dniu [...]r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na "orzeczenie" wydane przez Urząd Miasta K. w dniu [...]r. dotyczące odmowy zwrotu części kwoty uiszczonej za wydanie karty pojazdu, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi zarzucił, iż opłata pobrana w wysokości 500 zł była niezgodna z prawem, co potwierdził wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Z-ca Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., przywołał argumentację zawartą już w udzielonej wnioskodawcy odpowiedzi i tym samym podtrzymał zajęte wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został zaś doprecyzowany przepisami art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.
Skarga dotyczy zwrotu części pobranej za wydanie karty pojazdu opłaty. Słuszne jest stanowisko zajęte w sprawie, że brak było jakichkolwiek podstaw do wydania decyzji administracyjnej. Żadne bowiem przepisy, a zwłaszcza uszczegóławiająca tę kwestię ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, nie przewidują uprawnienia organu do wydawania decyzji administracyjnej w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu, w tym również jej zwrotu. Brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej nie pozbawia jednak wnioskodawcę możliwości podjęcia stosownych działań mających na celu kontrolę podjętych w tym zakresie działań organu. Przede wszystkim może on żądać od właściwego organu zajęcia stanowiska w sprawie. W przedmiotowym przypadku stanowisko to będzie wyrażało się w formie zarządzenia zwrotu nienależnie pobranej opłaty (przy pozytywnym załatwieniu wniosku strony), bądź też w formie odmowy dokonania takiego zwrotu (przy negatywnym ustosunkowaniu się do żądań strony). Oba te przejawy działalności organu stanowią czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. dotyczące podobnych kwestii orzeczenia: post. NSA z dnia 11 grudnia 1997 r., sygn. akt II SA 1060/97, publ. LEX nr 156370; post. WSA w Gliwicach z dnia 20 lutego 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 1100/05, nie publ.).
Powyższe przemawia za uznaniem, że zaskarżona czynność podjęta przez Zastępcę Naczelnika Wydziału poza trybem postępowania administracyjnego, mimo braku wydania w tym przedmiocie decyzji, podlega kontroli sądu administracyjnego. Nie przesądza to jednak o możliwości merytorycznego rozpoznania skargi w tej konkretnej sprawie. Oprócz bowiem ogólnej przesłanki podlegania danej sprawy kognicji sądu administracyjnego konieczne jest jeszcze spełnienie innych wymogów warunkujących rozpoznawanie skargi co do meritum (zob. art. 58 § 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Z § 3 tego przepisu wynika natomiast, że w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Jak wyżej ustalono, przedmiotowe postępowanie sądowe zainicjowane zostało skargą na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jako że skarżący wnosząc skargę nie wykazał, iż dopełnił wymogu przewidzianego w art. 52 § 3 P.p.s.a., sąd pismem z dnia [...]r. wezwał go do usunięcia braku formalnego skargi poprzez wskazanie, czy przed wniesieniem skargi wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa. Jednocześnie poinformowano stronę, że uzupełnienia powyższego braku należy dokonać w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie udzielonej w terminie skarżący poinformował, że pismem z dnia [...]r. skierowanym do Urzędu Miasta K. wystapił z żądaniem zwrotu nadpłaconej kwoty w wysokosci [...]zł z uwagi na naruszenie prawa. Do pisma tego dołączył kopię wskazanego pisma z dnia [...]r. oraz kopie pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta K. z dnia [...]r. informującego o terminie rozpatrzenia wniosku.
W tym miejscu należy stwierdzić, że nadesłanie przez skarżącego wymienionego pisma nie może być uznane za skuteczne uzupełnienie braków formalnych skargi. W skardze skarżący wyraźnie wskazał, że przedmiotem zaskarżenia jest orzeczenie organu z dnia [...] r. o odmowie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, a zatem na czynność tego organu w przedmiotowym zakresie. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych dowodu doręczenia wynika, że pismo organu z dnia [...]r. Nr [...] zostało doręczone wnioskodawcy w dniu [...]r. Wtedy to właśnie wnioskodawca dowiedział się o podjęciu zaskarżonej czynności. Zgodnie zatem z art. 52 § 3 P.p.s.a. od tego dnia rozpoczął bieg czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Skuteczne wniesienie skargi do Sądu możliwe byłoby dopiero – co wynika z treści art. 53 § 2 P.p.s.a. – w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzieliłby odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Dopiero wówczas Sąd mógłby – o ile pozostałe warunki formalne skargi byłyby spełnione – przystąpić do merytorycznego rozstrzygania spornej kwestii dotyczącej zasadności odmowy zwrotu część opłaty za wydanie karty pojazdu.
Sąd dostrzega okoliczność, że skarżący przy wnoszeniu skargi zachował tryb wskazany w piśmie z dnia [...]r. Nr [...]. Pouczenie w nim zawarte było jednak błędne, gdyż tryb wnoszenia skarg w tym przypadku w sposób odmienny określają powołane wyżej przepisy.
Pomimo poinformowania skarżącego przez Sąd o konieczności wykazania, że wezwał on organ do usunięcia naruszenia prawa, przesłano jedynie wniosek o zwrot opłaty, w odpowiedzi na który organ podjął zaskarżoną czynność oraz pismo z dnia [...]r. informujące o przesunięciu terminu do załatwienia tego wniosku. Z dokumentów tych, jak również z całości akt administracyjnych i sądowych wynika, że strona nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa po dowiedzeniu się w dniu [...]r. o podjęciu przez organ kwestionowanej czynności.
Pominięcie zatem przewidzianego prawem trybu przewidzianego dla wniesienia skargi powoduje, że jest ona niedopuszczalna, a stosownie do unormowania zawartego w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., w takim przypadku sąd odrzuca skargę.
Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności faktyczne oraz powołane przepisy, szczególnie zaś treść art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., skarga podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł na wstępie.