Uzasadnienie
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o ustanowienie adwokata z urzędu wskazując, że w gospodarstwie domowym pozostaje wraz z dwójką małoletnich dzieci, nie posiada żadnego majątku, a jej jedynym źródłem utrzymania się są alimenty na dzieci oraz zasiłki rodzinne w łącznej wysokości [...] zł. Skarżąca dodała, że jest właścicielką pojazdu marki [...] rok produkcji [...] o wartości około [...] zł.
Ponieważ podane przez stronę informacje okazały się niewystarczające dla wszechstronnej oceny jej sytuacji majątkowej – pismem dnia 10 września 2015 r. referendarz sądowy zobowiązał stronę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- - udokumentowanie wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, tj. opłat za energię elektryczną, dostawy wody, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne, wydatki na lekarstwa itp.,
- - udokumentowanie wysokość świadczeń alimentacyjnych uzyskiwanych przez Pani dzieci,
- - przedłożenia kopii zeznania podatkowego za 2014 r.
Na wezwanie to strona nie udzieliła odpowiedzi (nie odebrała kierowanej do niej korespondencji).
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Nie ulega wątpliwości, że tylko w sytuacji, gdy referendarz sądowy jest w pełni przekonany co do trudnej sytuacji materialnej strony, możliwe jest przyznanie prawa pomocy. Kluczowe jest więc przedstawienie informacji, które pozwolą stwierdzić, że rzeczywiście obiektywne okoliczności wykluczają lub też w sposób istotny ograniczają możliwość poniesienia przez stronę kosztów sądowych.
O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte przez ustawodawcę słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).
W realiach rozpoznawanej sprawy, z treści formularza wynika tylko tyle, że rodzina wnioskodawczyni utrzymuje się ze świadczeń alimentacyjnych oraz świadczeń rodzinnych. Brak jest jednakże jakichkolwiek informacji w jakim zakresie wspomniany dochód uszczuplany jest przez wydatki związane z bieżącym utrzymaniem się. Strona nie udokumentowała również wysokości uzyskiwanych świadczeń, a z akt administracyjnych wynika, że zamieszkuje w budynku należącym do jej rodziców. Powstaje więc wątpliwość, czy w pierwszej kolejności nie powinna zwrócić się do tych osób o udzielenie wsparcia a dopiero gdyby okazało się to niemożliwe – oczekiwać wsparcia ze środków publicznych. Zasygnalizowane wyżej wątpliwości nie pozwalają bezkrytycznie przyjąć wyjaśnień strony i ustanowić dla niej pełnomocnika opłacanego przez Skarb państwa.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.