Wyrok WSA w Gliwicach z 3 listopada 2006 r., IV SA/Gl 710/06

Sąd

Sygn. akt IV SA/Gl 710/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Rozpoznanie

na rozprawie w dniu 3 listopada 2006 r.

Sprawa

sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] i postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...]

Skład

Sędzia NSA Wiesław Morys przewodniczący
Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska sprawozdawca
Sędzia NSA Szczepan Prax
sekr. sąd. Agnieszka Janecka protokolant

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia [...] r. J. Z. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. o stwierdzenie u niego choroby [...] o etiologii zawodowej w związku z pracą w latach [...] w Przedsiębiorstwie A w T. na stanowisku [...].

W jego uzasadnieniu powołał się na stwierdzenie tej choroby w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego Szpitala A Nr [...] w T. z dnia [...] r. oraz karcie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] r.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 149 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. wznowił postępowanie w sprawie choroby zawodowej - choroby [...] u J. Z. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 w związku z art. 149 § 2 K.p.a., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. odmówił uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu u J.Z. choroby zawodowej - [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że w sprawie uznania [...] J.Z. jako choroby zawodowej prowadzono postępowanie, które zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1639/02 oddalającym skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...], która utrzymała w mocy powołaną decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...].

Zdaniem Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie nie zaszły żadne nowe okoliczności uzasadniające zmianę prawomocnej już decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...], bowiem nie stwierdzono występowania przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., a nadesłana wraz wnioskiem karta informacyjna leczenia szpitalnego nie jest orzeczeniem lekarskim w sprawie choroby zawodowej uprawniającym do wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej u J.Z.

W odwołaniu od tej decyzji J. Z. podniósł, że jego zdaniem istnieją podstawy do stwierdzenia, że w czasie zatrudnienia doznał choroby [...], która wynika z jego [...] kontaktów z [...].

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3 K.p.a., Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. stwierdził nieważność decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...] i poprzedzającego ją postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. nr [...], jako wydanych z naruszeniem przepisów o właściwości i dotyczących sprawy tożsamej już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tej decyzji powołał się na zaistniały w sprawie stan faktyczny przywołany w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i stwierdził, że decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] jest decyzją ostateczną i prawomocną. Nadto, na podstawie art. 150 K.p.a. właściwym organem w sprawie wznowienia postępowania jest ten organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji, a więc Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. W skardze od tej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. Z. domagał się jej uchylenia i stwierdzenia u niego choroby zawodowej z powodu [...]. Zarzucił jej rażące naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 156 § 1 w związku z art. 19 K.p.a. poprzez przyjęcie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. jest organem niewłaściwym do wydania postanowienia z dnia [...] r. nr [...] o wznowieniu postępowania i do wydania decyzji z dnia [...] r. nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...] oraz nie podjęcie przez organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia co do istoty, czym naruszył art. 7 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ Inspekcji Sanitarnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn w niej nie podniesionych.

Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako ustawa p.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem.

Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w sposób rażący albo w stopniu mogącym mieć lub mającym wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego oraz na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem nie będąc związanym w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Nadto, na podstawie art. 135 ustawy p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wątpliwości czy intencją skarżącego było wznowienie postępowania administracyjnego czy też wszczęcie nowej sprawy w przedmiocie choroby zawodowej [...].

Kwestia ta nie została wyjaśniona przez oba organy administracyjne orzekające w sprawie.

Odnosząc się do sprawy wznowienia postępowania administracyjnego zaakcentować trzeba, że mogło ono dotyczyć sprawy zakończonej decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...], która jest decyzją ostateczną i prawomocną. Dlatego jedynym organem właściwym do jej wzruszenia był na podstawie art. 150 w związku z art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. W zaistniałej sytuacji wskazać należy, że oba rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji tj. postanowienie z dnia [...] r. nr [...], jak i decyzja Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. zapadły z rażącym naruszeniem przepisów art. 149 § 2, art. 150 i art. 151 § 1 pkt 2 oraz art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a.

Wadę tę dostrzegł organ odwoławczy, ale umknęło jego uwadze, że w zwyczajnym trybie weryfikacji decyzji administracyjnych organ odwoławczy może wydać jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 138 K.p.a., a nie stwierdzić nieważność rozstrzygnięć organu pierwszej instancji.

W takiej sytuacji organ odwoławczy jest uprawniony do uchylenia wadliwych rozstrzygnięć i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając te rozstrzygnięcia umarza postępowanie w pierwszej instancji.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest jej wydanie bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, co w niniejszej sprawie miało miejsce w przypadku zaskarżonej decyzji organu odwoławczego.

Na marginesie podnieść należy, że Sąd dopatrzył się również naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 i 4 K.p.a., albowiem uzasadnienie decyzji tego organu nie zawiera elementów określonych w tym przepisie i może prowadzić do sytuacji, kiedy skarżący narażony być może na rozstrzygnięcie, którego przesłanki i motywy nie będą mu znane, czemu dał wyraz w skardze. Tym samym naruszona została również jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 11 K.p.a.

W tym miejscu przypomnieć należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej decyzją ostateczną. Przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 149 § 2 K.p.a., którego celem jest ustalenie czy postępowania zwyczajne, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wad wyczerpująco wyliczonych w art. 145 § 1 K.p.a., a w razie pozytywnego ustalenia - przeprowadzenie postępowania w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W rozpatrywanej sprawie zatem wszystkie rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

W dalszym postępowaniu organ administracji pierwszej instancji powinien zwrócić się do skarżącego o jednoznaczne wskazanie czy wnioskiem z dnia [...] r. domaga się wznowienia postępowania i wzruszenia poprzednich wydanych w jego sprawie decyzji, czy też jest to całkiem nowy wniosek, który ma skutkować wszczęciem postępowania i wydaniem nowych decyzji administracyjnych. W zależności od treści oświadczenia skarżącego należy rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.

Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.

Mając na uwadze zaistniały w sprawie stan rzeczy Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy p.p.s.a.

W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd nie orzekł w oparciu o art. 152 ustawy p.p.s.a., a to z uwagi na jej charakter.