Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta C. uznał kwotę 972 zł za nienależnie pobrane przez A. G. świadczenia rodzinne za okres od 1 lipca do 31 sierpnia 2006 r. i zobowiązał ją do zwrotu tej należności wraz z ustawowymi odsetkami. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.).
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ orzekający wskazał, że decyzją z dnia [...] r. przyznał stronie zasiłek rodzinny dla dwóch córek na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. wraz z dodatkiem z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na jedną z nich na okres od 29 września 2005 r. do 17 grudnia 2005 r. Okres przysługiwania tego dodatku został następnie zmieniony do 31 sierpnia 2006 r. W toku czynności urzędowych prowadzonych w 2008 r. okazało się, że mąż wnioskodawczyni od [...] r. podjął zatrudnienie w A.. Po przeprowadzonym postępowaniu Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w K. pismem z dnia [...] r. poinformował organ, że do sprawy nie mają zastosowania przepisy o koordynacji systemów ubezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych. W tej sytuacji organ ponownie wyznaczył dochód rodziny z uwzględnieniem dochodu męża strony osiągniętego za granicą i stosownie przeliczonego.
Z nowego wyliczenia wynikało przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. Doszło zatem do wypłacenia świadczeń rodzinnych w warunkach określonych w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co skutkuje obowiązkiem ich zwrotu wraz z odsetkami.
W odwołaniu wnioskodawczyni zarzuciła, że decyzja o ewentualnym zwrocie świadczeń może być wydana dopiero po uprawomocnieniu się decyzji uznającej świadczenie za nienależnie pobrane, a w decyzji połączono oba te rozstrzygnięcia.
Zdaniem skarżącej nie wyjaśniono przy tym kwestii jej świadomości co do nienależnego pobrania świadczeń. Z faktu, że organ powziął wiadomość o okoliczności stanowiącej o ewentualnej nienależności wypłaconego świadczenia już w dniu 20 lutego 2008 r., kiedy to skarżąca przedłożyła zaświadczenie o zarobkach męża, wynika – jej zdaniem – iż trudno przyjąć, by działała ona w złej wierze oraz by została dostatecznie pouczona przez organ o okolicznościach powodujących obowiązek zwrotu pobranych świadczeń. Zwróciła nadto uwagę na długotrwałość postępowania powodującą wzrost wysokości odsetek, a nadto zarzuciła naruszenie art. 8, 9, 10 § 1 i 81 kpc.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W szczególności uznało prawidłowość działania organu podstawowego stopnia, który dokonał weryfikacji dochodów rodziny skarżącej z uwzględnieniem zdarzeń, które nastąpiły po wydaniu pierwotnych decyzji przyznających świadczenia rodzinne. Kolegium wskazało na sformułowany w art. 25 cyt. ustawy obowiązek niezwłocznego informowania przez stronę o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym o uzyskaniu dochodu i ustalił, że skarżąca była prawidłowo pouczona o tym obowiązku zarówno we wniosku o przyznanie świadczeń, jak i w decyzji w sprawie ich przyznania. Poinformowało również o możliwości ubiegania się o ulgę w zapłacie przedmiotowych należności.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponowiła jedynie zarzut z odwołania o naruszeniu art. 30 ust. 2 pkt 1 i ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przez łączne orzeczenie w jednej decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych świadczeń oraz zobowiązaniu do ich zwrotu.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola wykonywania administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Przede wszystkim należy odeprzeć postawiony w skardze zarzut obrazy prawa materialnego w kontekście rozstrzygnięcia w jednej decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Skarżąca opiera się na poglądach orzecznictwa i doktryny wyrażonych na gruncie nieaktualnego już stanu prawnego. Bazowały one na poprzednim brzmieniu art. 30 ust. 3 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W pierwszym z tych przepisów była mowa o decyzji ustalającej należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, a w drugim – o zwrocie takich świadczeń, co zwolenników tych poglądów skłoniło do wniosku, że ustawa przewiduje wydanie dwóch odrębnych decyzji.
Zbędna jest obecnie ocena słuszności takiego wniosku, bowiem ustawą z dnia 24 lipca 2015 r. nowelizującą m.in. ustawę o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1302), zmieniono art. 30 ust. 3 i 5 także przez jednoznaczne oznaczenie rodzaju wydawanych decyzji, a mianowicie, że chodzi o decyzję o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Stosownie do art.10 ustawy nowelizacyjnej zmiana ta weszła w życie z dniem 18 września 2015 r., a zatem obowiązywała już w czasie orzekania przez obie instancje administracyjne. Ustawa ta nie przewidziała odmiennej reguły intertemporalnej, co w omawianym zakresie jest tym bardziej oczywiste, skoro wydawanie poprzednio odrębnych decyzji następowało wyłącznie na skutek zabiegów interpretacyjnych, a nie na podstawie wyraźnych postanowień ustawowych. Tutejszy Sąd w częściowo obecnym składzie nie akceptował zresztą dublowania postępowań (por. wyrok z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 999/12, dostępny w internecie). W tym stanie rzeczy wydanie w niniejszej sprawie jednej decyzji o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych było zgodne z prawem.
Skarżąca nie podniosła innych zarzutów. Z urzędu Sąd także nie dopatrzył się uchybień mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Przedstawione przez organy ustalenia faktyczne mają pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ich szczegółowe przedstawienie i ocena z punktu prawa materialnego nastąpiła już w decyzji organu I instancji z dnia [...] r., w której dokonano dokładnych ustaleń związanych z uzyskaniem dochodu na skutek podjęcia zatrudnienia męża skarżącej i uzasadniono dlaczego skarżącej nie przysługują świadczenia rodzinne od dnia 1 lipca 2006 r. Obecne decyzje opiewają na kwoty zgodne z tymi wyliczeniami. Trafnie organ odwoławczy ustosunkował się również do zarzutów odwołania. Akcentując zwłaszcza prawidłowość pouczeń skarżącej o konieczności powiadamiania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, czego skarżąca nie dopełniła we właściwym czasie.
Okoliczności związane z uzyskaniem dochodu przez jej męża zostały ujawnione już po upływie okresu zasiłkowego na jaki zostały przyznane przedmiotowe świadczenia. Wbrew twierdzeniom z odwołania nie mogło to więc mieć znaczenia dla oceny przesłanek z art. 30 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy.
Wobec bezzasadności skargi na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.