Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 14 lutego 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 721/17

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. NR [...] Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie, po rozpatrzeniu odwołania D. Ś. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C nr [...] z dnia [...]r. wydanej w trybie art. 151 §1 pkt 1 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2016r., poz. 23 ze zm.); o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. utrzymał w mocy sporna decyzję.

Stan sprawy jest następujący;

D.Ś. ubiegając się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2007 p. zadeklarował we wniosku o płatności następujące działki ewidencyjne w woj. śląskim: [...] (powiat [...], gmina M., obręb J.); [...] (powiat [...], gmina M., obręb J.); [...] (powiat [...], gmina M., obręb B.); [...] (powiat [...], gmina M., obręb W.); [...] (powiat [...], gmina M., obręb S.); [...] (powiat [...], gmina M., obręb M.); [...] (powiat [...] gmina M., obręb Z.); [...] arkusz mapa nr[...], [...]arkusz mapy [...] (powiat [...], gmina O., obręb O.); [...] (powiat [...], gmina N.,obręb G.); [...] (powiat [...], gmina N., obręb G.); [...] (powiat [...], gmina N., obręb T.); [...] (powiat [...], gmina N., obręb M.); [...] (powiat [...], gmina N., obręb Ł.)i zlokalizowane w ich obrębie działki rolne o łącznej powierzchni 30,12 ha.

W ramach Wniosku o przyznanie płatności z dnia 21.05.2007r. zadeklarowano:30,12ha do Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) 0,23 ha do Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO).

Gospodarstwo rolne Wnioskodawcy zostało poddane kontroli na miejscu, przeprowadzonej 21-08-2007r. przez wykonawcę kontroli —A Sp. zoo., metodą inspekcji terenowej podczas której stwierdzone zostały nieprawidłowości w zakresie wielkości powierzchni kwalifikowanej i rodzaju upraw, wobec czego zastosowano kody błędów mające wpływ na zmniejszenie powierzchni do danej działki bądź też odmowę płatności dla danej działki.

Stwierdzone nieprawidłowości i kody błędów odwzorowano w Raporcie z kontroli nr [...]: gdzie stwierdzono

1. • działka A ([...]) deklarowana powierzchnia 5,37ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR18,
2. • działka B ([...]) deklarowana powierzchnia 1,27ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR 18,
3. • działka C deklarowana powierzchnia 0,45ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR 18,
4. • działka D deklarowana powierzchnia 0,36 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,36ha JPO,
5. • działka E deklarowana powierzchnia 0,23 ha UPO - powierzchnia stwierdzona 0,23 ha JPO, kod błędu DR 13+, DR14, DR31,
6. • działka F deklarowana powierzchnia 4,34 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR 18,
7. • działka G deklarowana powierzchnia 0,44 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,44ha JPO, kod błędu DR14, DR25,
8. • działka H deklarowana powierzchnia 0,15ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,15ha JPO, kod błędu DR 14, DR25,
9. • działka I deklarowana powierzchnia 1,66 ha JPO powierzchnia stwierdzona l,66ha JPO, kod błędu DR 14,
10. • działka J deklarowana powierzchnia 0,19 ha JPO powierzchnia stwierdzona 0,19ha UPO, kod błędu DR23, DR31,
11. • działka K deklarowana powierzchnia 0,41 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,51 ha UPO, kod błędu DR 13-, DR23, DR31,
12. • działka L deklarowana powierzchnia 0,21 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DRW, DR 18,
13. • działka Ł deklarowana powierzchnia 0,17 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR 18,
14. • działka M deklarowana powierzchnia 0,22ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,22ha JPO,
15. • działka N deklarowana powierzchnia 0,33 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,33 ha JPO,
16. • działka O deklarowana powierzchnia 0,20 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,20 ha JPO,
17. • działka P deklarowana powierzchnia 0,19ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,19 ha JPO, kod błędu DR 14,
18. • działka Q deklarowana powierzchnia 0,12 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR18,
19. • działka R deklarowana powierzchnia 0,11 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,11 ha UPO, kod błędu DR23, DR25, DR31,
20. • działka S deklarowana powierzchnia 0,20ha JPO powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR18,
21. • działka T deklarowana powierzchnia 0,30 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,30ha UPO, kod błędu DR23, DR25, DR31,
22. • działka U deklarowana powierzchnia 0,98 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,98ha JPO, kod błędu DR14, DR25,
23. • działka W deklarowana powierzchnia 0,99 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,99 ha UPO, kod błędu DR31,
24. • działka X deklarowana powierzchnia 0,47ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,47ha JPO, kod błędu DR 14, DR25,
25. • działka Y deklarowana powierzchnia 0,73 ha JPO powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR 10, DR 18,
26. • działka Z deklarowana powierzchnia 0,38ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR 18,
27. • działka Ż deklarowana powierzchnia 0,47 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR10, DR 8,
28. • działka AA deklarowana powierzchnia 0,60ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,60 ha JPO, kod błędu DR14, DR25,
29. • działka AB deklarowana powierzchnia 0,20 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR18,
30. • działka AC deklarowana powierzchnia 0,69 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR 18,
31. • działka AE deklarowana powierzchnia 0,22 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR18,
32. • działka AF deklarowana powierzchnia 0,18 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DRW, DR18,
33. • działka AG deklarowana powierzchnia 0,25 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,25 ha JPO, kod błędu DR14, DR25,
34. • działka AH deklarowana powierzchnia 0,50 ha JPO powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR 18,
35. • działka Al deklarowana powierzchnia 0,11 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,11 ha JPO,
36. • działka AJ deklarowana powierzchnia 0,12ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,30 ha, kod błędu DR13-, DR18,
37. • działka AK deklarowana powierzchnia 0,97ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,58ha UPO, kod błędu DR13+, DR23, DR31,
38. • działka AL deklarowana powierzchnia l,10ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR]8,
39. • działka AŁ deklarowana powierzchnia 0,90ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR 18,
40. • działka AM deklarowana powierzchnia 0,29ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR 18,
41. • działka AN deklarowana powierzchnia 0,29ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR 18,
42. • działka AO deklarowana powierzchnia 0,35ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DRW, DR18,
43. • działka AP deklarowana powierzchnia 0,14ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,14 ha JPO,
44. • działka AQ deklarowana powierzchnia 0,28 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR18,
45. • działka AR deklarowana powierzchnia 0,22 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DR10, DR18,
46. • działka AS deklarowana powierzchnia 0,26 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR18,
47. • działka AT deklarowana powierzchnia 0,39ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,39 ha JPO, kod błędu. DR14, DR23, DR25, DR 31,
48. • działka AU deklarowana powierzchnia 0,14ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,14 ha JPO,
49. • działka AW deklarowana powierzchnia 0,13ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00 ha, kod błędu DRW, DR 18,
50. • działka AZ deklarowana powierzchnia 0,31 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0.00 ha, kod błędu DRW, DR18,
51. • działka AŻ deklarowana powierzchnia 0,25ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DRW, DR 18,
52. • działka BA deklarowana powierzchnia 0,19ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DRW, DR18,
53. • działka BB deklarowana powierzchnia 0,10 ha JPO - powierzchnia stwierdzona 0,00ha, kod błędu DR 18.

DR10 oznacza - cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.

Podano oz kod DR18 oznacza, iż w dniu kontroli na działce rolnej nie jest prowadzona działalność rolnicza, DR13+ oznacza - zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR13- oznacza zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest niniejsza od powierzchni stwierdzonej DR14 oznacza - działka rolna lub jej część nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej DR23 oznacza - kontrola przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej uprawy DR25 oznacza - działka rolna jest położona na obszarze o jednolitym sposobie użytkowania znacznie większym od zadeklarowanej powierzchni, bez możliwości identyfikacji jej granic.

W toku kontroli administracyjnej przeprowadzonej z wykorzystaniem danych Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli, wykryto następujące błędy:

1. 1) suma powierzchni działek rolnych, powierzchni niezgłaszanej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej: nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków rolnych (uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej) występujących na tej działce ewidencyjnej w ewidencji gruntów. Identyfikatory działek rolnych zadeklarowanych na niepoprawnej działce ewidencyjnej: AS, AL, AQ, AK, AJ, AZ, BA;
2. 2) podczas wizualizacji działki ewidencyjnej, na której zadeklarowano działkę rolną: AS, AL, AQ, AK, AJ, AZ, BA stwierdzono powierzchnie, które nie kwalifikują się do płatności. Dotyczy działki ewidencyjnej: nr [...];
3. 3) działka ewidencyjna: nr [...] nie znajduje się w ewidencji gruntów. Należy podać poprawne dane działki ewidencyjnej lub wskazać inną podstawę prawną takiej deklaracji działki ewidencyjnej;
4. 4) powierzchnia działki rolnej: AS, AU, AR jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru, uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej;
5. 5) działka rolna A jest położona na działkach ewidencyjnych, dla których podano błędne dane identyfikacyjne.

Organ I instancji, na podstawie art. 50 kpa zobowiązał Wnioskodawcę Wezwaniem Nr [...] z dnia 28.04.2008r. do wyjaśnień w przedmiocie wskazanych nieprawidłowości:

W odpowiedzi na wezwanie, Pan D. Ś. przedłożył korektę wniosku z dnia 29.04.2008r., w której zmniejszył powierzchnie deklarowanych działek:

AS z pierwotnie deklarowanej 0,26 ha do wartości 0,0 ha,

AL z pierwotnie deklarowanej 1,10 ha do wartości 0,0 ha,

AQ z pierwotnie deklarowanej 0,28 ha do wartości 0,0 ha,

AK z pierwotnie deklarowanej 0,97 ha do wartości 0,58 ha,

AZ z pierwotnie deklarowanej 0,3 1 ha do wartości 0,0 ha,

AB z pierwotnie deklarowanej 0,19 ha do wartości 0,0 ha,

AR z pierwotnie deklarowanej 0,2 2ha do wartości 0,0 ha.

W stosunku do działki rolnej A zadeklarowanej na działkach [...], dla których stwierdzono brak istnienia działek w bazie danych ewidencji gruntów - Producent przedłożył aktualny wpis z rejestru gruntów z dnia 08.05.2008r., wskazujący na zmianę numeracji dotychczasowych działek [...] obręb B., co pozwoliło na uzasadnienie wykrytego błędu.

Stwierdzenie nieprawidłowości przez organ ARiMR w zakresie deklarowanych danych wniosku na tym etapie postępowania, tj. podczas kontroli na miejscu lub kontroli administracyjnej - skutkuje wykluczeniem zawyżonej powierzchni.

W sprawie o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 dla D. Ś., przed organem I instancji ustalono: iż łączna powierzchnia deklarowana do JPO wynosi 30,12 ha; powierzchnia stwierdzona tj. pozytywnie zweryfikowana przez ARiMR wynosi 9,54 ha (30,12- 20,58 ha - 21,61ha = 9,54 ha); wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 215,72% powierzchni stwierdzonej [30,12ha-9,54 ha = 20,58 ha x 100/9,54 ha = 215,72%]

Mając powyższe na uwadze, Kierownik Biura Powiatowego w C. wydał Decyzję nr [...] z dnia [...]r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na rok 2007r,. którą odmówiono przyznania płatności, przy jednoczesnym nałożeniu sankcji powierzchniowych z tytułu przedeklarowania powierzchni kwalifikującej się do JPO, w wysokości 6205,069 zł, w trybie przepisów prawa unijnego: art. 138 ust. 1 Rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i lVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. URZ. WE Nr L 345 / 20.11.2004r. ze zm.),

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej UPO, organ I instancji stwierdził, że ze względu na art. 7 ust. 2 Ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej należy płatności uzupełniającej odmówić.

Gospodarstwo rolne D. Ś. poddane zostało dnia 30.03.2011r. kontroli sprawdzającej, wyniki której odzwierciedlił Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni Nr [...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C., mając na względzie informacje z danych ww. Raportu Nr [...] - wznowił postępowanie administracyjne, na podstawie art. 149 §1 w związku z art. 145 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując wznowienie postępowania wystąpieniem rozbieżności między kontrolą na miejscu z dnia 30.03.2011r., a kontrolą na miejscu z dnia 21.08.2007r. W ocenie organu I instancji zaistniała konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy stwierdzeniami inspektorów w zasadniczej kontroli dnia 21.08.2007r. oraz kontroli sprawdzającej dnia 30.03.2011.

Następnie w oparciu o tę weryfikację organ I instancji dokonał ponownej kontroli administracyjnej i na tej podstawie ustalił powierzchnię kwalifikującą się do płatności na rok 2007. Realizację powyższego przeprowadzono w nadzwyczajnym trybie - wznowienia postępowania na podstawie art. 149 §1 w związku z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., ze względu na powzięcie informacji o nowych istotnych okolicznościach, nieznanych organowi ARiMR w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...]r.

W konsekwencji powyższego wydano decyzję Nr [...] z dnia [...]r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lal kalendarzowych). Co do płatności JPO odmówiono przyznania tej płatności i nałożono sankcje w wysokości 6205,69 zł. Względem płatności UPO odmówiono przyznania płatności i nałożono sankcje w wysokości 67,83 zł.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na przedeklarowanie powierzchni wynoszące powyżej 50% zarówno dla JPO oraz UPO, ustalone zgodnie z przepisami prawa unijnego.

Po rozpoznaniu odwołania D. Ś. Dyrektor ŚIOR ARiMR w Częstochowie uchylił decyzję Nr [...] z dnia [...]r. i umorzył w całości postępowanie I instancji, wydając decyzję Nr [...] z dnia [...]r. W ocenie organu odwoławczego nie zaszły okoliczności uzasadniające uchylenie ww. decyzji. Analiza powierzchni stwierdzonych, rodzaju uprawy i zastosowanych kodów błędu podczas sprawdzającej kontroli nie odbiegają znacząco od wyników kontroli zasadniczej, nie wpływają również na treść rozstrzygnięcia podjętego dotychczas przez organ dnia [...]r. Powierzchnia stwierdzona, kwalifikująca się do płatności w postępowaniu podstawowym jak i postępowaniu wznowieniowym - jest dokładnie taka sama i wynosi 9,54ha dla JPO oraz 0,0 ha dla UPO. Procent zawyżenia, wyliczony zgodnie z wyżej powołanymi przepisami prawa unijnego, jest również taki sam - 215,72% względem JPO oraz 100% względem UPO.

Mając na względzie Raport z kontroli z dnia 30.03.2011r. organ odwoławczy stwierdził, iż nie wniósł on do sprawy nowych okoliczności, mających wpływ na rozstrzygniecie podjęte przez Kierownika Biura Powiatowego. Błędy ustalone dla poszczególnych działek skutkują tam samym wykluczeniem z prawa do płatności lub tym samym zmniejszeniem powierzchni kwalifikującej się do płatności na rok 2007. Różnica pomiędzy rozstrzygnięciami obu decyzji organu I instancji (przed wznowieniem postępowania i po wznowieniu postępowania) względem uzupełniającej płatności obszarowej UPO - nie wynika z wystąpienia nowych istotnych okoliczności w sprawie, lecz wynika z błędnego naliczenia kwoty sankcji UPO w decyzji dotychczasowej (brak naliczenia sankcji).

Powyższe, zatem zdaniem Dyrektora ŚIOR ARiMR stanowić może przesłankę do procesu stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na brak zastosowania w sprawie przepisów prawa unijnego jednak nie uzasadnia uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.

Decyzją nr [...] z dnia [...]r. Dyrektor ŚIOR ARiMR w Częstochowie stwierdził nieważność decyzji Nr [...] z dnia [...]r. w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2007.

Stwierdził, iż w sprawie D. Ś. powierzchnia zadeklarowana do płatności UPO, tj. 0,23 ha (działka rolna E) nie znalazła potwierdzenia w stanie faktycznym i wynosi 0,00 ha (dla działki E podczas obu ww. kontroli na miejscu stwierdzono grupę upraw JPO). Niniejsze skutkować winno zastosowaniem sankcji powierzchniowych wynikających z zawyżenia powierzchni kwalifikowanej, w niniejszym przypadku 100%, -zgodnie z art, 51 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. Jeżeli różnica ta przekracza 50%, rolnik będzie również wyłączony z otrzymywania pomocy do wysokości równej Kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym Zgodnie z art. 50 ust 3-5 (...)".

Skoro organ I instancji zastosował jedynie odmowę płatności UPO, z zastosowaniem art. 7 ust. 2 Ustawy o płatnościach w ranach systemów wsparcia bezpośredniego, to tym samym podjęte rozstrzygnięcie stoi w sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w przypadku stwierdzenia zawyżenia pow. kwalifikowanej do płatności, tj. art. 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004.

W następstwie powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. [...]r. wydał decyzję Nr [...], którą to orzeczono o odmowie przyznania płatności JPO, przy jednoczesnym nałożeniu sankcji powierzchniowych z tytułu przedeklarowania powierzchni kwalifikującej się do JPO, w wysokości 6205,69 zł. na podstawie art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i lVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. Stwierdzono przy tym, iż łączna powierzchnia deklarowana do JPO wynosi 30,12 ha; powierzchnia stwierdzona wynosi 9,54 ha; wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 215,72% powierzchni stwierdzonej.

Co do ustaleń w zakresie UPO to stwierdzono, iż łączna powierzchnia deklarowana do UPO wynosi 0,23 ha; a powierzchnia stwierdzona wynosi 0,0 ha; wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi 100% powierzchni stwierdzonej [0,23ha x l00/ 0 ha = 100% 0,23ha x 294,91zł = 67,83 zł].

Pismem z dnia 16.01.2017r. D. Ś. wniósł o wznowienia postępowania w sprawach płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na lata 2004-2006 oraz 2007, w związku z opinią Biegłego sądowego sporządzoną w dniu 30.11.2016r. dla Sądu Rejonowego w C., sporządzoną w sprawie karnej sygn. akt: [...].na podstawie kontroli/wizji lokalnej w terenie. Przedmiotowa kontrola dotyczyła łącznie powierzchni 8,76 ha i obejmowała 8 działek ewidencyjnych: [...]. Strona wniosła, iż z ustaleń Biegłego w sposób jednoznaczny wynika, że ustalenia z kontroli na miejscu przeprowadzonych przez ARiMR i dla ARiMR w latach 2007, 2008 i 2011 były w dużym stopniu niezgodne ze stanem faktycznym.

W ocenie Strony zaistniały nowe okoliczności w sprawie, które winny zostać przez organ ARiMR zweryfikowane i uwzględnione. W wyniku rekontroli - wizji lokalnej biegły sądowy stwierdził bowiem ponad wszelką wątpliwość, iż na powierzchni 6,80 ha (co stanowi blisko 78% całej powierzchni podlegającej wizji lokalnej) działki zostały w sposób bezzasadny obarczone błędem DRW a tylko na powierzchni 1,96 ha zostały prawidłowo zakwalifikowane przez poprzednie kontrole kodem DR10.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR jako organ I instancji właściwy w sprawie wznowienia - wznowił postępowanie administracyjne w sprawie postanowieniem z dnia [...]r. i następnie decyzją Nr [...] z dnia [...]r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej Nr [...] dnia [...]r. wskazując na brak istotnych nowych okoliczności w sprawie, które uzasadniałyby uchylenie decyzji dotychczasowej Nr [...] z dnia [...]r.

Wskazał, iż zgodnie z art. 145 §1 pkt 5, kpa w sprawie wznawia się postępowanie gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy są nowe; nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody istnieją w dniu wydania ostatecznej decyzji; nowe okoliczności, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Podkreślił, iż pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (zob. wyrok NSA z 27 października 1998 r., III SA 1165/97, Lexis.pl nr 339457). Stwierdzi,ł iż okoliczność faktyczna wynikająca z akt sprawy, jak też dowód w nich zawarty nie mają waloru "nowej okoliczności faktycznej" i "nowego dowodu" w sprawie (tak B. Adamiak, Glosa do wyroku NSA z dnia 26 kwietnia 2000 r., III SA 1454/99, OSP 2001, nr 2, poz. 21). Nie uzasadnia żądania wznowienia także odmienna ocena dowodu, który był znany (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 23 kwietnia 1999r., I SA/Łd 1331/97, ONSA 2000, nr 2, poz. 74,).

W ocenie Dyrektora Agencja nie jest związana opinią biegłego wydaną w innej sprawie, tj. sprawie karnej przeciwko D. Ś. prowadzonej przez Sąd Rejonowy w C., Wydział [...] Karny, Sygn. akt [...], a oparcie ustaleń na takiej opinii stanowiłoby uchybienie procesowe (por. wyrok WSA z 23.06.2010r. IV SA/Po 71/2010).

Dyrektor powołując się na art. 84 §1 KPA stwierdził, iż aby opinię uznać za opinię biegłego w rozumieniu tego przepisu, musiałaby zostać sporządzona na zlecenie organu administracji publicznej rozpoznającego daną sprawę administracyjną (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23.06.2010 r. IV SA/Po 71/2010), co w sprawie nie miało miejsca.

Powołując się na wyrok Sądu Administracyjnego OZ W Katowicach z dnia 13.07.1998r. (I SA/Ka 1781-1791/98) stwierdził, iż postępowanie administracyjne i postępowanie karne mają charakter autonomiczny i oparte są na odmiennych zasadach. W postępowaniu karnym sąd orzeka o winie lub niewinności oskarżonego, a dowody w nim przeprowadzone nie muszą być badane przez organy administracyjne, natomiast organy administracji mogą samodzielnie zbierać materiał dowodowy, aby móc stwierdzić, czy stan faktyczny odpowiada hipotezie znajdującego w niej zastosowanie przepisu w sposób wystarczający. Protokół z czynności kontrolnych, natomiast, jest dokumentem o charakterze dowodowym. Zdaniem organu trudno uznać, aby zeznania świadków, biegłego, czy wyjaśnienia samej strony mogły podważać ustalenia organu oparte na dowodach materialnych w postaci dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz wpisów w protokole kontroli.

Zgromadzona w niniejszej sprawie dokumentacja pozwala uznać, że organ dokonał prawidłowej oceny w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych gruntów do płatności. Przedmiotowa opinia biegłego, w ocenie Dyrektora nie ma znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy.

Organ podkreślił, iż wizytacja poglądowa działek wykonana przez Biegłego obyła się po 5 latach od ostatniej kontroli z roku 2011. W tak odległym czasie mogły nastąpić zmiany w sposobie użytkowania gruntów. Podkreślił też, iż ze wspomnianej Opinii wynika, że z oględzin poglądowych przeprowadzonych przez Biegłego nie sporządzono odrębnej dokumentacji w postaci fotografii czy pomiarów. Jak wynika z przedłożonej przez Stronę Opinii ocena stanu na działkach deklarowanych do płatności przez D. Ś. została dokonana przez Biegłego w oparciu o materiał dowodowy w postaci Raportu z kontroli na miejscu Nr [...] z dnia [...]r. i [...] z dnia [...]r. oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2007 oraz Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2008. Organ I instancji dokonał oceny tegoż materiału dowodowego, co znalazło wyraz w decyzji [...] z dnia [...]r.

Organ przypomniał, iż ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia systemem jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, następuje w wyniku kontroli na miejscu bądź kontroli administracyjnej na podstawie analizy i pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności i wynikającej z zaimplementowanych do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ortofotomap. Przedmiotem jednolitej płatności do gruntów rolnych mogą być zatem tylko użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.

Tymczasem, w oparciu o wyniki kontroli na miejscu ujęte w Protokołach [...] dla części działek rolnych wymienionych wyżej stwierdzono brak utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. (DR10) lub też nieużytkowanie rolnicze działek stwierdzone dla danego roku (DR18). Bez względu na fakt, iż w poszczególnych protokołach opis błędu dla działki ulegał zmianie - z DR10 na DR18 lub odwrotnie - każdy z tych błędów nie pozwalał na prawo do płatności w rozpatrywanym 2007 roku.

I tak: dla działek ewidencyjnych: [...]- nie zmieniono kodu błędu w kolejnych kontrolach na miejscu; dla działek [...] zmieniono kod błędu; zmiana ta nie wpłynęła jednak na prawo do płatności, np. DR10 na DR18, DR10 na DR4.

Także stan stwierdzony w Raportach z kontroli wskazuje dla spornych działek na nieużytki lub tereny niebędące gruntem rolnym (DR10, DR18, DR33), lub poniżej minimalnej powierzchni (DR4).

Organ zauważył, iż opinia Biegłego podważa ustalenia ARiMR o zasadności zastosowania błędu DR10, dla powierzchni 6,80 ha, na działkach: [...]. Jednak w odniesieniu do zdecydowanej większości działek zdaniem organu Biegły podzielił opinie wyrażone przez organy I i II instancji rozstrzygające co do uprawnień Strony do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na lata 2004-2011. Ogólne sformułowania użyte przez Biegłego dotyczące sytuacji na działkach ewidencyjnych nie wskazują na stan na gruncie radykalnie odmienny od stwierdzonego przez inspektorów kontroli terenowej.

W piśmie odwoławczym Skarżący argumentował, iż w dniu 11.10.2016r. biegły sądowy przeprowadził wizję lokalną w terenie jego nieruchomości w obecności dwóch pracowników Agencji: A.M. oraz A.W. Tym bardziej zatem kwestionowanie opinii jest niezasadne. Zdaniem strony inspektorzy terenowi przeprowadzający kontrole w latach 2007, 2008, 2011, reprezentujący Biuro Powiatowe ARiMR w C. nie zachowali należytej staranności przy obarczaniu kontrolowanych działek kodem błędu DR10. Stanowisko Biegłego zawarte w opinii należy zatem zinterpretować w ten sposób, że stwierdzenia tam zawarte wskazują na okoliczności jakie istniały w dniu wydania, decyzji, ale z przyczyn nie leżących po stronie odwołującego nie były znane organowi. W odniesieniu do działek [...] (stara numeracja [...]) i [...] strona podniosła iż uznała, że brak było uzasadnienia do obarczania całych działek kodem błędu DR10.

Należy wycofać kod błędu DR10 z działek o numerach ewidencyjnych: [...]. Także działka nr [...] o powierzchni 0,25ha w obrębie O. została obarczona kodem błędu DR10 w sposób bezzasadny. Zdaniem strony skoro organ na etapie wydania decyzji, w sytuacji istnienia ewidentnej różnicy w postrzeganiu stanu faktycznego pomiędzy organem a stroną nie powołał w sprawie Biegłego, niezależnej osoby posiadającej wiadomości specjalne to nie może w chwili obecnej podważać opinii innego Biegłego stwierdzając, że jest to biegły powołany w innym postępowaniu. Stanowisko takie nie ma żadnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, bowiem Biegły ten oceniał stan faktyczny, stan prawny oraz okoliczności dotyczące tych samych zagadnień (obszarów, powierzchni, działek i sposobu ich użytkowania), które są przedmiotem decyzji. Tak wiec opinia została wydana w tej samej sprawie, w której wadliwie została wydana decyzja.

Organ odwoławczy po rozpoznaniu odwołania na tle zaistniałego stanu faktycznego i prawnego w sprawie podzielił w całości stanowisko organu I instancji wyrażone w treści spornej decyzji. W szczególności podzielił stanowisko organu, iż za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (zob. wyrok NSA z 27 października 1998r" III SA 1165/97, Lexis.pl nr 339457).

Stwierdził, iż z przedłożonej przez Stronę Opinii biegłego wynika, iż ocena stanu na działkach deklarowanych do płatności przez stronę została dokonana przez Biegłego w oparciu o materiał dowodowy w postaci Raportu z kontroli na miejscu Nr [...] z dnia 21.08.2007r. i [...] z dnia 06.08.2008r. oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2007 oraz Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2008, co było przedmiotem oceny organu I instancji i znalazło wyraz w decyzji [...] z dnia [...]r.

Podkreślił, iż wizja lokalna na potrzeby Opinii biegłego została przeprowadzona 11.10.2016r. i stwierdza stan faktyczny gruntu na ten dzień. Odniesienie wyników tej wizytacji do wyników kontroli na miejscu w 2007r. i 2011r. jest niewątpliwie obarczana błędem. Upływ czasu wpłynął/mógł wpłynąć na sposób i stan zagospodarowania działek. Zaznaczył, że ze wspomnianej Opinii nie wynika, że z oględzin poglądowych przeprowadzonych przez Biegłego sporządzono odrębną dokumentację w postaci fotografii czy pomiarów. Wskazał, iż z opinii wynika iż ocena stanu na działkach deklarowanych przez stronę została dokonana przez biegłego w oparciu o materiał dowodowy w postaci Raportu z kontroli na miejscu Nr [...] z dnia 21.08.2007r. [...] z dnia 06.08.2008r. oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.20lir. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2007 oraz Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2008. Ten zaś materiał podlegał ocenie przez organy.

Nadto ustalenia organu ARiMR zostały oparte na dowodach materialnych w postaci dokumentacji fotograficznej, szkiców oraz wpisów w protokole kontroli i zgromadzona w sprawie dokumentacja pozwalała uznać, że organ dokonał prawidłowej oceny w zakresie kwalifikowalności zgłoszonych gruntów do płatności.

Natomiast inna ocena tych samych dowodów w sprawie, nie stanowi przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt 5 kpa. (por. wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 2014r., I OSK 236/13, LEX nr 1484830). Dokumenty zaś w postaci raportów z kontroli na miejscu były znane organom w dniu wydania decyzji nr [...] z [...]r.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor stwierdził, iż nie znajduje uzasadnienia do przeprowadzenia dowodu, który sprowadza się do przeprowadzenia kolejnej kontroli na miejscu, po upływie 5 lat od ostatniej kontroli w gospodarstwie rolnym Beneficjenta. W aktach sprawy 2007r. znajdują się dwa raporty z kontroli z różnych okresów (2007r. oraz 2011 r.), które dla większości spornych działek potwierdzają nieprawidłowości. Dane zawarte w protokołach z kontroli na miejscu, w tym zdjęcia wykonane podczas kontroli zostały zweryfikowane przez Dyrektora ŚIOR ARiMR w toku poprzednich postępowań odwoławczych oraz niniejszego postępowania.

Nadto ustalenie, czy dane grunty kwalifikują się do objęcia systemem jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, następuje w wyniku kontroli na miejscu bądź kontroli administracyjnej na podstawie analizy pomiaru powierzchni uprawnionej do płatności i wynikającej z zaimplementowanych do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli ortofotomap.

W odniesieniu do zarzutu, że przeprowadzający kontrole w latach 2007, 2008 i 2011, nie zachowali należytej staranności przy obarczaniu kontrolowanych działek kodem błędu DR10 organ także uznał go za niezasadny. Stwierdził, iż w oparciu o wyniki kontroli na miejscu ujęte w Protokołach [...] dla części działek rolnych w/w stwierdza się brak utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. (DR10) lub też nieużytkowanie rolnicze działek stwierdzone dla danego roku (DR 18). Bez względu na fakt, iż w poszczególnych protokołach opis błędu dla działki ulegał zmianie - z DR10 na DR18 lub odwrotnie - każdy z tych błędów nie pozwalał na prawo do płatności w rozpatrywanym roku.

I tak:- dla działek ewidencyjnych: [...] - nie zmieniono kodu błędu w kolejnych kontrolach na miejscu; - dla działek [...] zmieniono kod błędu; zmiana nie wpłynęła na prawo do płatności, np. DR10 na DR18, DR10 na DR4. Stan stwierdzony w Raportach z kontroli wskazuje zatem dla spornych działek na nieużytki lub tereny niebędące gruntem rolnym (DR10, DR18, DR33), lub poniżej minimalnej powierzchni (DR4).

Dalej organ zauważył, iż wizje lokalne Biegłego z udziałem Inspektorów terenowych BKM ŚIOR ujęte w notatce służbowej z dnia 24.10.2016r. wykonane na działkach ewidencyjnych: [...], potwierdziły istnienie lasu, a zatem zasadności zastosowania kodów DR10 w latach ubiegłych.

Co do twierdzeń z odwołania wywiedzionych z opinii biegłego wskazujących na istnienie okoliczności jakie istniały w dniu wydania decyzji, ale nie znanych organowi w zakresie "działek [...] (stara numeracja [...]) i [...] uznania braku uzasadnienia do obarczania całych działek kodem błędu DR10. wycofania kodu błędu DRW z działek o numerach ewidencyjnych: [...]. obarczenia kodem błędu DRW w sposób bezzasadny Działki nr [...] powierzchni 0,25 ha w obrębie O. w ocenie organu odwoławczego, informacje płynące z Opinii biegłego z dnia 30.11.2017r. istniały wcześniej, tj. podczas kontroli na miejscu w sierpniu 2007r., jak również na dzień wydania Decyzji Nr [...] z dnia [...]r. Dokonana zaś przez Skarżącego odmienna ocena stanu faktycznego już znanego ARiMR nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona postawiła organowi zarzuty naruszenia:

1. 1. art. 6 Kpa, art. 7 Kpa i art. 77 § 1 Kpa poprzez ich niezastosowanie, polegające na nie wyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich korków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i zbadania dowodów w tym w szczególności dowodu przedstawionego we wniosku o wznowienie postępowania,
2. 2. art. 8 Kpa, art. 11 Kpa, art. 12 § 1 i art. 107 Kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywatela do państwa, oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie wyjaśnienie dlaczego organ za udowodnione przyjął wadliwy materiał w postaci protokołów, który został podważony poprzez opinię Biegłego,
3. 3. art. 145 § 1 pkt.
4. 5) Kpa,
5. 4. art. 10 § 1 Kpa w związku z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu w każdym stadium postępowania, w związku z art. 138 § 2 Kpa w związku z art. 145 § 1 w związku z art. 145 a kpa w związku z zaniechaniem uchylenia decyzji w całości pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia z uwagi na nowe dowody w sprawie.

W konsekwencji postawionych zarzutów wniosła o: uchylenie w całości decyzji nr [...] w sprawie płatności do gruntów rolnych na 2007 r., gdyż została wydana z naruszeniem prawa. Wniosła też o powołanie w charakterze świadka Prezesa Zarządu firmy B Sp. z o.o. ul. [...], [...] C. pana W.K., na okoliczność wykazania, że T.S. i M.R. faktycznie wykonali w ramach zleconych mu czynności weryfikację gruntów w terenie, że posiadają stosowne kwalifikacje i kompetencje do stwierdzenia i ustalenia rodzaju stwierdzonych użytków podczas przeprowadzonych kontroli i zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując w zakreślonych wyżej granicach kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie wydanej w toku postępowania wznowieniowego o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej Nr [...] dnia [...]r. w sprawie płatności do gruntów rolnych na 2007r., w zakresie odmowy przyznania płatności JPO, przy jednoczesnym nałożeniu sankcji w wysokości 6205,69 zł, i odmowie przyznania UPO i nałożeniu sankcji powierzchniowych z tytułu przedeklarowania powierzchni kwalifikującej do JPO w wysokości 67,38 zł nie dopatrzył się istotnych naruszeń przepisów obowiązującego prawa, które skutkowałoby koniecznością jej usunięcia z obrotu prawnego.

Dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej konieczne jest wyjaśnienie, że wznowienie postępowania administracyjnego jest obok postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Oba tryby nadzwyczajne są rozłączne, co oznacza, że nie można w ramach jednego z nich badać wystąpienia przesłanek drugiego postępowania. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.).

Spełnienie łącznie wspominanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Jeśli jednak termin do wznowienia postępowania nie został zachowany wówczas organ powinien w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W zakresie spełnienia wymogu z art. 148 § 1 k.p.a. przez stronę Sąd nie dopatrzył się uchybień gdyż pismo z wnioskiem o wznowienie postępowania z 16.01.2017r. zostało wniesione do organu 17.01.2017r. podczas gdy opinię biegłego z której treści wywodzi ona wniosek o wznowienie postępowania zostało doręczone stronie 22.12.2016r.

Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której: pkt 1 - odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo pkt 2 - uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z powyższego wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia (istnienia) przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli mówiąc inaczej - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, akceptowanym w pełni przez tutejszy Sąd, podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, iż nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, iż nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania.

Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej nie stanowi rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wydanie tej decyzji jest bowiem następstwem ustalenia przez organ braku podstaw wznowieniowych, co wyłącza dopuszczalność rozstrzygania o istocie sprawy. Ustalenie to pozbawia bowiem organ możliwości przystąpienia do oceny decyzji dotychczasowej, a w szczególności oceny, czy zapadła ona z naruszeniem prawa. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stanowi stwierdzenie prawidłowości tej decyzji, co lepiej służy realizacji zasady trwałości decyzji, niż stwierdzenie jej wydania z naruszeniem prawa (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Lublinie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Lu 940/15 - Lex nr 2117249, Warszawie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 1672/14 - Lex nr 1655246, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 768/09 - Lex nr 597846).

W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją ostateczną Nr [...] dnia [...]r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. w sprawie płatności do gruntów rolnych na 2007r., powołał przepis art. 145 k.p.a., i opinię biegłego sądowego z dnia 30.11.2016r dla Sądu Rejonowego w C., i re kontrolę w terenie jego nieruchomości i ujawnienie nowych okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy wynikających z tejże opinii.

Organ I instancji po prawidłowym ustaleniu zachowania przez wnioskodawców terminu z art. 148 § 1 k.p.a., w dniu 24.02. 2017 r. wznowił postępowanie i poprawnie skoncentrował się na zbadaniu, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i czy faktycznie wyszły na jaw nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję.

Istota rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy sprowadzała się zatem do ustalenia czy zachodzi przesłanka do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki: ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe; istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej; "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody", nie były znane organowi, który wydał decyzję. Wznowienie postępowania powinno następować nie tylko z uwagi na wyjście na jaw nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, aby tylko rzecz dotyczyła faktów mających miejsce przed wydaniem decyzji, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania.

W art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. posługując się pojęciem "nowych okoliczności faktycznych" oraz "nowych dowodów", ustawodawca użył bowiem alternatywy zwykłej, a nie koniunkcji. W rezultacie wznowić postępowanie należy także wtedy, gdy wprawdzie nowe dowody powstaną po wydaniu decyzji, ale ujawnione równocześnie zostaną wynikające z nich nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2017 r" sygn. akt I OSK 1961/15, LEX nr 2324339). Nowa okoliczność istotna dla sprawy to taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygniecie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 1998 r., sygn. akt IV SA 1302/97, LEX nr 43148; wyrok NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 124/08, dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W kontrolowanej sprawie nie zaistniała sytuacja odpowiadająca powyższej tezie. Oczywistym pozostaje dla Sądu iż w/w opinia biegłego w sytuacji gdy została sporządzona 30.11.2016r. nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji z dnia [...]r.

W sprawie nie wystąpiła także nowa okoliczność faktyczna, istotna dla sprawy istniejąca, ale nieznana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej z dnia [...]., w przedmiocie płatności do gruntów rolnych na 2007r

Nie stanowi jej w szczególności dokonana przez biegłego sądowego dla potrzeb postępowania sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy w C. w sprawie karnej sygn. akt [...] nowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zawarta w opinii z 30.11.2016r. a wywiedziona z tegoż materiału w postaci: Raportu z kontroli na miejscu Nr [...] z dnia 21.08.2007r. i [...] z dnia 06.08.2008r., Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.211r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2007 oraz Raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia 30.03.2011r. dla sprawy obszarowej i sprawy ONW na rok 2008 oraz wynikająca z wyników wizji lokalnej dokonanej 11.10.2016r. z udziałem inspektorów terenowych.

Biegły w opinii tej po zapoznaniu się z dokumentacją kontrolną ARiMR za lata 2007 i 2008, 2011 znajdujących się w aktach sprawy i wynikami wizji lokalnej z 10.2016r. stwierdził, iż na powierzchni 6,80 ha, (co stanowi prawie 78 % całej pow. podlegającej wizji lokalnej) działki w sposób bezzasadny obarczone zostały błędem DR-10, a tylko pow. 1,96 ha została prawidłowo zakwalifikowana przez poprzednie kontrole kodem DR-10. Przede wszystkim podkreślić należy iż odmienna ocena biegłego co do istnienia różnych kodów błędu a to DR-18, - nie użytkowa nie rolnicze działek stwierdzone dla danego roku, brak utrzymania gruntu w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.- DR10, dla części działek wnioskowanych przez stronę do płatności obszarowych za 2007r działkach nie stanowi o zaistnieniu w sprawie nowej istotnej dla niej okoliczności faktyczne, o których organ w chwili wydawania decyzji nie wiedział.

Zauważyć należy, iż przeprowadzona w terenie wizja lokalna 11.10.2016r. wskazuje w jakim stanie był grunt na ten dzień, co z przyczyn oczywistych oznacza, iż wyniki tej wizji lokalnej nie mogą być porównywane do stanu gruntu, jego zagospodarowania ocenianego w toku kontroli na miejscu, znacznie wcześniej bo w 2007, 2011 roku, w konsekwencji też wyniki tej wizji nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie w zakresie istnienia kodów błędu na gruncie podlegającym kontroli przez ARIMR i przezeń oceniane co do istnienia wówczas poszczególnych rodzajów kodów błędu.

Także Sąd podziela w całości pogląd organu, iż za nową okoliczność faktyczną nie może być uznana opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji, lecz co najwyżej fakty wynikające z tej opinii (zob. wyrok NSA z 27 października 1998r" III SA 1165/97, Lexis.pl nr 339457). Uwzględniając powyższą tezę, gdyby zatem nawet przyjąć, iż z opinii tej wynikały fakty to i tak pozostają one bez znaczenia dla sprawy, gdy jak to jasno i zrozumiale wywiódł Dyrektor okoliczność ta nie ma znaczenia dla odmiennego rozstrzygnięcia sprawy wobec strony w zakresie przyznania płatności do gruntów rolnych za 2007r. Bez względu bowiem na fakt, iż w poszczególnych protokołach opis błędu dla działki ulegał zmianie - z DR10 na DR18 lub odwrotnie - każdy z tych błędów nie pozwalał na prawo do płatności w rozpatrywanym 2007 roku. I tak: dla działek ewidencyjnych: [...] - nie zmieniono kodu błędu w kolejnych kontrolach na miejscu; dla działek [...] zmieniono kod błędu; zmiana ta nie wpłynęła jednak na prawo do płatności, np. DR10 na DR18, DR10 na DR4.

Także stan stwierdzony w Raportach z kontroli wskazuje dla spornych działek na nieużytki lub tereny niebędące gruntem rolnym (DR10, DR18, DR33), lub poniżej minimalnej powierzchni (DR4). Bez względu zatem na to, iż opis kodu błędu ulegał zmianie z DR 10 na DR 18 lub odwrotnie błędy te nie pozwalały na płatności zgodnie z wnioskiem za 2007r. Skoro sporne działki nie spełniały wymogów z art. 143b ust. 4 Rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 z 29.09.200r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników () sporne działki nie mogły być objęte płatnością bezpośrednią do gruntów rolnych za 2007r.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 1, art. 6 kpa, art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa poprzez ich niezastosowanie, w sprawie wyczerpująco bowiem zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy, podjęto też wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i oceny dowodu przedstawionego we wniosku o wznowienie postępowania,. Nie naruszono też art. 8 art. 11, art. 12 § 1 i art. kpa, sporna decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie zgodne z art. 107 kpa. Nie doszło tez w sprawie do naruszenia art. 10 kpa w sytuacji gdy zgodnie z art.. 3 ust. ustawy o płatnościach w ramach sytemu wsparcia bezpośredniego Z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności;

1. 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
2. 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
3. 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. W art. 3 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy o płatnościach ustalono zatem, że organ udziela stronom niezbędnych pouczeń i zapewnia im czynny udział w każdym stadium postępowania, na ich żądanie, tego zaś żądanie w sprawie nie złożono.

W odniesieniu zaś do wniosku strony o powołanie w charakterze świadka W. K. na okoliczność stwierdzenia i ustalenia rodzaju stwierdzonych użytków podczas dokonanych kontroli to wyjaśnić trzeba, że przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia powyższych okoliczności nie było możliwe w postępowaniu przed Sądem, ponieważ sądy administracyjne orzekają na podstawie akt sprawy zgromadzonych przez organy administracji publicznej (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), a sąd administracyjny nie ma kompetencji do przesłuchania świadków, gdyż z art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Końcowo w odniesieniu do zarzutu strony, iż wykonawcy kontroli T. S. M. R., nie pracowali w firmie B w C. stąd postępowanie dowodowe było nieprawidłowo prowadzone to zauważyć należy iż w sytuacji gdy przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji wydanej w trybie wznowieniowym gdzie badano istnienie przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 §1 pkt 5 kpa., to zarzut ten pozostaje bez znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.