Uzasadnienie
Komendant Komisariatu Policji I w D. w dniu [...] sporządził opinię służbową w stosunku do mł. asp. A. M. obejmującą okres służby stałej od [...] do [...]
W dniu [...] A. M. został zapoznany z powyższą opinią, od której w dniu[...] wniósł odwołanie do Komendanta Miejskiego Policji w D. Decyzją nr [...] z dnia [...] na podstawie § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz.U. z 2002 r., nr 98, poz. 890 z późn. zm.), Komendant Miejski Policji w D. powołał komisję do zbadania zaskarżonej opinii.
W dniu [...] komisja sporządziła sprawozdanie oraz zawnioskowała o utrzymanie w mocy zaskarżonej opinii służbowej.
Pismem Koordynatora Zespołu Kadr i Szkolenia Komendy Miejskiej Policji w D. z dnia [...] A. M. został poinformowany, że Komendant Miejski Policji w D. utrzymał w mocy zaskarżoną opinię. Pismo to zostało skarżącemu doręczone w dniu [...]
Następnie pismem z dnia [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opinię służbową utrzymaną w mocy przez Komendanta Miejskiego Policji w D. Do skargi załączył powyższe pismo Komendy Miejskiej Policji w D. z dnia [...] podnosząc, że w jego treści nie został pouczony o możliwości odwołania się od prawomocnej opinii.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] Komendant Miejski Policji w D. wniósł o jej oddalenie. Podał, że ostatecznie utrzymana w mocy opinia służbowa z dnia [...] została włączona do akt osobowych policjanta w myśl § 11 ust. 7 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowych. Nadto wskazał, że powyższe rozporządzenie nie stanowi o obowiązku przełożonego właściwego do rozpoznania odwołania od opinii służbowej zapoznania opiniowanego ze sprawozdaniem komisji, a opinia wydania na podstawie art. 35 ustawy o Policji nie jest decyzją administracyjną.
W piśmie procesowym z dnia [...] stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu Komendant Miejski Policji w D. podał, że w sprawie dotyczącej opinii służbowej A. M. jako przełożony właściwy do rozpoznania odwołania nie wydawał odrębnej decyzji dotyczącej utrzymania w mocy opinii służbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz warunków formalnych, jak również dopuszczalność skargi. W przepisach art. 3, art. 4 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., sprecyzowane zostały granice właściwości sądu administracyjnego. Wynikają one także z innych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
W niniejszej sprawie skarżący kwestionował utrzymaną w mocy przez Komendanta Miejskiego Policji w D. opinię służbową Komendanta Komisariatu Policji I w D. z dnia [...], z którą się nie zgadza.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) policjant podlega okresowemu opiniowaniu służbowemu. Nadto w terminie 14 dni od zapoznania się z opinią policjant może wnieść odwołanie do wyższego przełożonego (ust. 2). Natomiast szczegółowe zasady i tryb opiniowania policjantów, uwzględniające przesłanki opiniowania i jego częstotliwości, kryteria brane pod uwagę przy opiniowaniu, właściwość przełożonych w zakresie wydawania opinii, tryb zapoznawania funkcjonariuszy z opinią służbową oraz tryb wnoszenia i rozpatrywania odwołań od opinii uregulowany został w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 czerwca 2002 r. w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji oraz wzoru formularza opinii służbowej (Dz. Nr 98, poz. 980 ze zm.) zwanego dalej rozporządzeniem. Zgodnie z § 11 rozporządzenia przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania, po zapoznaniu się ze sprawozdaniem komisji:
- 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną opinię albo
- 2) uchyla zaskarżoną opinię w całości lub w części i poleca wydanie nowej opinii, wskazując, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy jej wydawaniu.
Z kolei § 11 ust. 6 stanowi, że przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania jest obowiązany podjąć decyzję, o której mowa w ust. 5, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania. Opinia, o której mowa w ust. 5 pkt 1, jako ostateczna podlega włączeniu do akt osobowych policjanta (ust. 7). Z treści cyt. przepisów rozporządzenia wynika zatem, że przełożony właściwy do rozpatrzenia odwołania policjanta od opinii służbowej wydaje w tym zakresie ostateczną decyzję.
Przyjdzie wskazać, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 3 listopada 2006r., w sprawie Tw 5/05 OTK-B 2006/6/253, zajął stanowisko, zgodnie z którym wydana stosownie do § 11 ust. 6 rozporządzenia z 17 czerwca 2002r. ostateczna decyzja może zostać zaskarżona i podlegać kontroli w postępowaniu przed sądem administracyjnym zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pogląd ten został zaakceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2008 r. sygn. akt I OZ 93/08, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 65/08, wyrok NSA z 11 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 387/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2009r. sygn. akt IV SA/Po 24/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 czerwca 2009r. sygn. akt IV SAB/Wr 9/09, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 października 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 233/09 zamieszczone w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Podkreśla się przy tym, że opinia służbowa jako jednostronny akt przełożonego, który oddziałuje tak w sferze osobistej zatrudnionego (zachowanie lub utrata, przynajmniej na pewien czas opinii dobrego funkcjonariusza, co stanowi istotną przesłankę oceny przydatności zawodowej, a nawet przesądza o prawie do dalszego zatrudnienia), jak i w sferze majątkowej (utrata lub ograniczenie prawa do nabycia określonych świadczeń majątkowych uzależnionych od oceny pracy funkcjonariusza) ma charakter decyzji administracyjnej.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w obecnym stanie prawnym funkcjonariuszom Policji przysługuje prawo żądania poddania opinii służbowej kontroli sądowej.
Jednakowoż zgodnie z art. 52 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy przewidziany w ustawie (§2). Z brzmienia tego przepisu wynika, że przedmiotem zaskarżenia może być rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku wniesienia środka zaskarżania, jeżeli środek taki służył stronie.
Tymczasem z akt sprawy oraz z pisma procesowego z dnia [...] bezspornie wynika, że Komendant Miejski Policji w D. po wniesieniu przez A. M. odwołania od opinii służbowej Komendanta Komisariatu Policji I w D. z dnia [...] nie załatwił sprawy w sposób procesowy, tj. nie wydał na piśmie decyzji, o której mowa w § 11 ust. 5 i 6 rozporządzenia i nie doręczył jej stronie. Skarżący został jedynie powiadomiony przez Koordynatora Zespołu Kadr i Szkolenia pismem z dnia [...] o fakcie podjęcia przez Komendanta Miejskiego Policji decyzji o utrzymaniu w mocy opinii służbowej. Informacja taka nie jest decyzją, o jakiej traktują przepisy rozporządzenia w sprawie opiniowania służbowego funkcjonariuszy Policji, co najwyżej świadczy, że czynność taka została podjęta. Nie została jednak uzewnętrzniona, co należy traktować na równi z jej brakiem.
Przyjdzie natomiast wskazać, że załatwienie sprawy administracyjnej polega na wydaniu i doręczeniu stronie decyzji (art. 104, art. 109 § 1 i § 2 oraz 110 k.p.a.), bądź jej ustnym ogłoszeniu, przy zachowaniu wymogów określonych w art. 14 ust. 2 k.p.a. (art. 109 § § 2 k.p.a.). Dopiero skuteczne doręczenie (bądź ogłoszenie) powoduje, że decyzja wywołuje skutki prawne wobec jej wejścia do obrotu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 19.05.2006r. sygn. akt I OSK 1176/05, Lex nr 236587, wyrok NSA z dnia 22.06. 2007r. sygn. akt II OSK 239/07, Lex nr 345938, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.02.2007 sygn. akt I SA/Wa 1630/06, Lex nr 318073).
Wobec powyższego należało stwierdzić, że skoro w wyniku wniesienia odwołania decyzja nie została wydana na piśmie i doręczona skarżącemu (nie została też ustnie ogłoszona), zaś pismo Komendy Miejskiej Policji w D. z dnia [...], na które skarżący się powołał, taką decyzją nie jest, to nie został wyczerpany tryb zaskarżania określony w art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a, to zaś oznacza, że skarga jest przedwczesna a więc niedopuszczalna. Natomiast stosownie do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie jest niedopuszczalne.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.