Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, "A" w P. nadesłało do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy żądając zwolnienia od kosztów sądowych. W treści wniosku wskazano, iż skarżący podmiot jest organizacją non profit mającą na celu działanie na rzecz przejrzystości i uczciwości życia publicznego, ochrony wolności, praw człowieka i swobód obywatelskich oraz wspomaganie rozwoju społeczności lokalnych, demokracji i społeczeństwa obywatelskiego. Równocześnie podniesiono, że Stowarzyszenie to nie posiada żadnego majątku trwałego ani środków finansowych jak również nie otrzymuje wsparcia od jakichkolwiek instytucji. W ostatnim roku nie uzyskało żadnego dochodu zaś wszelkie koszty jego działalności pokrywane są z prywatnych funduszy jego członków.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie przy tym z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Odnosząc się do wniosku strony należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) może nastąpić wtedy, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W tym kontekście uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania.
Należy bowiem podkreślić, że sam fakt działania wnioskującego Stowarzyszenia w interesie społecznym jak również to, iż jest ono organizacją non-profit nie może stanowić przesłanki przyznania mu prawa pomocy albowiem przywołana ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. nie przewiduje takiego kryterium. O przyznaniu prawa pomocy nie może także przesądzać okoliczność, iż nie pozyskuje ono środków umożliwiających sfinansowanie jego działalności. Trzeba zaakcentować, że w art. 33-35 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 855 ze zm.) określono szeroki zakres źródeł, z których tego rodzaju podmiot może czerpać dochody i nie budzi wątpliwości, że jego członkowie powinni zadbać o wykorzystanie tych możliwości. Zgodnie bowiem z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OZ 801/09 (publ.: LEX nr 629040), wprowadzenie przez członków stowarzyszenia takich reguł finansowania działalności, które nie zapewniają dostatecznych środków na ten cel powodując w konsekwencji, że staje się ono współfinansowane za pomocą środków publicznych (a zwolnienie od kosztów sądowych jest przecież formą takiego współfinansowania) stanowi zaprzeczenie zasady, w myśl której stowarzyszenie prowadzi działalność na bazie własnego majątku.
Warto również zwrócić uwagę, że - jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 grudnia 2009 r. (sygn. II OZ 1056/09, publ.: LEX nr 582885) - jeżeli założyciele stowarzyszenia, przyjmując cele swojej działalności są świadomi, że nie posiadają ani też nie będą w stanie zdobyć środków na jej prowadzenie, to powstaje pytanie o cel działania takiej organizacji. Istota działania stowarzyszenia z natury rzeczy wyklucza bowiem przerzucenie kosztów jego działalności na Skarb Państwa.
Odmiennie oceniać należy jedynie te sytuacje, w których stowarzyszenie, zakładając sobie pewne cele, jednocześnie jasno i precyzyjnie określa sposoby pozyskania wystarczających środków, z których owe cele będą realizowane, lecz z przyczyn obiektywnych nie jest w stanie z tych sposobów skorzystać. Nie sposób jednak przyjąć, aby taki stan rzeczy miał w niniejszej sprawie miejsce, skoro w złożonym wniosku skarżące Stowarzyszenie nie powołało się na żadne okoliczności, które mogłyby na to wskazywać. Przeciwnie - wskazano, że nie posiada ono w zasadzie żadnych źródeł finansowania, a koszty jego działalności pokrywają członkowie ze swoich prywatnych środków.
Mając na uwadze wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności stwierdzić przyjdzie, że w sprawie nie zachodzi przesłanka, od której art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a.