Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta B. przyznał A.T. (T.) prawo do zasiłku rodzinnego na córkę J.T. oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, jednocześnie odmawiając przyznania zasiłku rodzinnego na syna D.B. oraz dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu wyjaśnił, że świadczenie na córkę przyznano wobec spełnienia ustawowych przesłanek, natomiast w przypadku syna, wobec braku [...], nie można było przyznać świadczenia. Decyzję tę zainteresowana odebrała w dniu [...] (potwierdzenie odbioru w katach administracyjnych).
W dniu [...] A.T. przedłożyła w siedzibie organu pierwszej instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wymienionej powyżej decyzji. W piśmie tym potwierdziła fakt upływu terminu do złożenia odwołania. Jednocześnie wyjaśniła, iż nie mogła w terminie złożyć odwołania gdyż od [...] leczyła się w poradni [...] z uwagi na [...]. Dlatego też, w jej odczuciu, uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Do swojego pisma dołączyła zaświadczenia lekarskie oraz wypisy z kart choroby.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu wyjaśniło, iż przedmiotową decyzją Naczelnik Wydziału Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miejskiego w B., działający w upoważnienia Prezydenta Miasta B. przyznał A.T. zasiłek rodzinny na córkę J.T. oraz dodatek do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz odmówił przyznania zasiłku rodzinnego na syna D.B. oraz odmówił przyznania dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego. Zainteresowana składając odwołanie dopiero [...], niosła jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Rozpatrując ten wniosek Kolegium przywołało w pierwszej kolejności treść art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, podkreślając, iż przywrócenie terminu może nastąpić na prośbę strony zainteresowanej, złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zatem przywrócenie terminu wymaga spełnienia kumulatywnie warunków wskazanych w cytowanym art. 58 Kodeksu, zaś z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że negatywnymi przesłankami- wykluczającymi możliwość przywrócenie uchybionego terminu są: - brak uprawdopodobnienia obiektywnej przeszkody (przeszkód) uniemożliwiającej czynności procesowej w terminie, - uchybienie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie, według oświadczenia strony zainteresowanej, przeszkodą uniemożliwiającą złożenie odwołania w ustawowym terminie był fakt leczenia się strony w poradni [...]. Jak wynika jednak ze złożonych w sprawie dokumentów ostatnia wizyta strony w tej poradni miała miejsce w dniu [...]. Dlatego też Kolegium stwierdziło, że od tej daty należy liczyć siedmiodniowy termin do wniesienia prośby o przywrócenie terminu.
Natomiast strona zainteresowana złożyła ten wniosek dopiero [...], czyli po upływie wskazanego terminu. Wobec powyższego Kolegium uznając, że wniesienie prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekło jak w sentencji.
Niezadowolona z powyższego rozstrzygnięcia, A.T. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nazywając ją "wniosek o przywrócenie terminu" do złożenia skargi na prawomocną decyzję organu pierwszej instancji. W skardze powtórzyła argumenty zgłoszone w postępowaniu administracyjnym, podkreślając, że uchybienie terminu nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych, gdyż w tym czasie leczyła się w poradni [...]. Dodała także, że do [...] leczyła się w jednej przychodni, lecz następnie zmieniła przychodnię i leczyła się dalej. Z uwagi na długie terminy oczekiwania na wizyty u lekarzy- specjalistów, jej leczenie jest bardzo rozciągnięte w czasie i trwa nadal. Dlatego też uważa, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W kolejnych pismach procesowych skarżąca powtórzyła swoje argumenty prezentowane już w skardze i w postępowaniu administracyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji, postanowienia -art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia zgodnie ze wskazanymi normami, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest wydanie przez Naczelnika Wydziału Świadczeń Rodzinnych, działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta B, decyzji nr [...] mocą której przyznano A.T. świadczenia – zasiłku rodzinnego dla córki J. wraz z dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz odmówiono jej przyznania zasiłku rodzinnego na syna – D.B. i dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Decyzja ta w uzasadnieniu wyjaśniła motywy postępowania orzekającego w sprawie organu, a nadto w pouczeniu prawnym informowała o przysługującym środku zaskarżenia w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Bezsporne w sprawie postaje także, iż strona niniejszą decyzję odebrała w dniu [...]. Poza sporem pozostaje także fakt, iż dwoma odrębnymi pismami datowanymi na dzień [...] wniosła odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu od jego wniesienia.
W piśmie nazwanym "wniosek o przywrócenie terminu" jako powód uchybienia terminu strona zainteresowana podała chorobę. Potwierdziła ten fakt stosownymi zaświadczeniami oraz kserokopiami wypisów z karty choroby, udowadniając tym samym fakt leczenia się w poradni [...].
Kolegium po dokładnej analizie akt, rozpatrując sprawę, podniosło, że przedmiotowa prośba o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wniesiona została z uchybieniem wymogu określonego w art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, to znaczy z naruszeniem terminu siedmiu dni od daty ustania przeszkody uniemożliwiającej złożenie odwołania w ustawowym terminie. Kolegium uznało bowiem, że zarówno z prośby strony jak i przedłożonych dokumentów wynika, że jej choroba, która uniemożliwiła wniesienie odwołania w ustawowym terminie, zakończyła się w [...]. W tym czasie bowiem – dokładnie w dniu [...] - strona ostatni raz zgłosiła się w przychodni [...]. Informacje takie organ przyjął na podstawie złożonych w sprawie dokumentów.
Kontrolując sprawę skład orzekający zauważył, że zgłoszony wniosek strony o przywrócenie terminu został przez Kolegium rozpatrzony dopiero po upływie kolejnych prawie [...], pomimo to organ odwoławczy, chociaż miał informację, że strona leczy się w poradni [...] od dłuższego czasu i systematycznie zgłasza się na wizyty lekarskie, nie ustalił w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości czy strona została wyleczona czy też nadal się leczy. Nie przeprowadzając w tym kierunku żadnego postępowania wyjaśniającego, arbitralnie przyjął, że data ostatniej, udokumentowanej złożonymi kserokopiami kart historii choroby, wizyty u lekarza [...] w dniu [...] jest datą, od której należy liczyć termin określony w art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Postępowanie takie należy uznać w rozpatrywanej sprawie, przynajmniej za przedwczesne, a przyjęte rozstrzygnięcie za podjęte bez wyczerpującego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie bowiem z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji stają na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast według art. 8 Kodeksu, organy administracji publicznej zobowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Z powołanych powyżej przepisów wynika obowiązek dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony oraz stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu należy podkreślić, że organ całkowicie pominął wyjaśnienie problemu, na który strona powoływała się w swoim wniosku, czyli trwanie lub definitywne zakończenie choroby [...].
Wbrew wskazanym zasadom organ nie wyjaśnił tej sprawy w sposób jednoznaczny i nie wezwał strony do sprecyzowania swego pisma, tzn. wyjaśnienia w zakresie trwania czy też daty zakończenia choroby uniemożliwiającej terminowe wniesienie odwołania od decyzji. Jest to o tyle istotne, że w skardze złożonej do sądu strona wskazała, że dalej leczy się w poradni [...], co świadczyłoby, że przyczyna uchybienia terminu nie ustąpiła w dacie wskazanej przez organ odwoławczy. Dlatego też podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przytoczonych okolicznościach, z powołaniem się właśnie na upływ tego terminu, należy uznać za przedwczesne.
Powyższe rozważania muszą doprowadzić do wniosku, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało swoje rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów art.7, art.8, art 77 (1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uzupełnić postępowanie dowodowe w celu jednoznacznego ustalenia czasu trwania choroby uniemożliwiającej stronie terminowe złożenie odwołania i dopiero wówczas podejmie stosowne rozstrzygnięcie merytorycznie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 (1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.