Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...], w przedmiocie statusu bezrobotnego.
W dniu [...] skarżący pismem zatytułowanym "Apelacja", nadał za pośrednictwem poczty wniosek o przyznanie prawa pomocy, w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżący nadesłał żądany formularz, datowany na [...], zawierający wniosek o zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata.
W jego uzasadnieniu wskazał, że jest osobą bezrobotną, "wykreśloną z urzędu pracy w C.", a mimo złożonego wniosku o emeryturę nie otrzymuje żadnego świadczenia. Jednocześnie dodał, że dokumenty dotyczącego jego osoby, które znajdowały się w posiadaniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, według jego wiedzy "zaginęły".
Z treści wskazanego wniosku wynika również, iż skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, jest osobą samotnie gospodarującą, a jego stan majątkowy wskazuje na brak jakichkolwiek oszczędności pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Jednocześnie, jedyną pomocą, jaką otrzymuje, jest rzeczowa pomoc żywnościowa z kościoła oraz sporadycznie pomoc "koleżeńska".
W toku rozpoznania wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 243 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Wniesiona skarga dotyczy decyzji w przedmiocie statusu bezrobotnego, a zatem na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. skarżący jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowym. O okoliczności tej został już poinformowany pismem z dnia [...], co wynika z akt sprawy.
Wobec tego, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy ograniczone zostało wyłącznie do kwestii ustanowienia adwokata.
Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Prawo pomocy może więc być przyznane na wniosek osób bardzo ubogich, znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym związanych z ustanowieniem pełnomocnika w celu sporządzenia przez niego skargi kasacyjnej od podjętego w sprawie przez Sąd rozstrzygnięcia, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
W związku z powyższym należy stwierdzić, iż prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku osób prywatnych, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I SA/Kr 1047/08).
Rozpoznając wniosek W.P. należy mieć w polu widzenia, czego dotyczy jego skarga, bowiem jej przedmiotem jest utrata przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] z uwagi na okoliczność, iż ukończył on [...] lat. Zgodnie z oświadczeniem skarżącego, zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika natomiast, że podejmował on działania w celu pozyskania środków finansowych, a mianowicie zwrócił się do ZUS-u o wypłacenie świadczenia emerytalnego, ale do chwili obecnej żadnego świadczenia nie otrzymuje. Treść wniosku skarżącego wskazuje nadto, że jest on osobą samotną, korzystającą stale z pomocy żywnościowej z kościoła, nie posiada jakiegokolwiek majątku, przy czym nie uzyskuje pomocy z ośrodka pomocy społecznej.
Analiza sytuacji materialnej wnioskodawcy prowadzi zatem do przekonania, iż nie jest w on stanie ponieść kosztów postępowania wynikających z ustanowienia pełnomocnika. Sytuacja, w której skarżący ma problemy z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych skutkuje uznaniem, że nie może on także poczynić jakichkolwiek oszczędności w ponoszonych wydatkach na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, celem ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej od zapadłego w sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi.
Z tych względów, działając na podstawie cytowanego wyżej unormowania, w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowił jak w senstencji.