Uzasadnienie
W dniu [...] r. odbył się konkurs na stanowisko dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w T. Z przeprowadzonego konkursu sporządzono protokół, który stwierdza, że konkurs przeprowadziła komisja w składzie powołanym przez Prezydenta Miasta T. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r., przy odpowiedniej liczbie członków oraz, że do konkursu zostały złożone trzy oferty spełniające wymogi zawarte w ogłoszeniu o konkursie, w tym oferta E. G. W wyniku wyboru w głosowaniu tajnym, kandydatka I. O. została wyłoniona jako kandydatka na stanowisko dyrektora.
Wnioskiem z dnia [...]r., skierowanym do Przewodniczącego Rady Miasta T. B. P. Przewodnicząca Międzyzakładowej Organizacji Związkowej "[...]" Oświata Ziemi T. domagała się unieważnienia konkursu przeprowadzonego w dniu [...]r. Jako podstawę żądania wskazała § 8 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, zarzucając udział w pracy komisji radcy prawnego – jako jej członka reprezentującego organ prowadzący oraz naruszenie zasady tajności głosowania w związku z poinformowaniem kandydatek o wynikach głosowania. W aktach administracyjnych znajduje się pismo E. G. skierowane do MOZ [...] Oświata Ziemi T. z dnia [...] r. w sprawie reprezentowania jej w postępowaniu dotyczącym unieważnienia pracy komisji konkursowej oraz upoważnienie tegoż Związku udzielone jej Przewodniczącej B. P. do reprezentowania E. G. – członka Związku w powyższej sprawie.
Burmistrz Miasta T. w piśmie z dnia [...]r. Nr [...] skierowanym do Przewodniczącej Związku B. P. zawarł odpowiedź na powyższy wniosek, w którym odniósł się do podniesionych w nim zarzutów oraz stwierdził, iż w ocenie kontrolujących prawidłowość przeprowadzenia konkursu oraz opinii adwokata T.K. nie mogą one stanowić przyczyny unieważnienia postępowania konkursowego na podstawie § 8 ust. 2 pkt 3 i 4.
W związku z powyższą odpowiedzią Burmistrza Miasta T. z dnia [...]r. B. P. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do tego organu z żądaniem przekazania dokumentów tj. protokołu z kontroli dotyczącej prawidłowości powołania komisji konkursowej, opinii wspomnianego w piśmie adwokata, oraz decyzji administracyjnej wydanej w sprawie odmowy unieważnienia przedmiotowego konkursu, jako niezbędnej do złożenia skargi do sądu administracyjnego, na co otrzymała informację o przekazaniu protokołu z kontroli oraz o braku podstaw do wydania decyzji, zawartą w piśmie Burmistrza z dnia [...]r. Nr [...]
Następnie pismem z dnia [...]r. (data nadania) B. P. Przewodnicząca MOZ [...]" Oświata Ziemi T. działająca imieniem skarżącej E. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na odmowę Burmistrza Miasta unieważnienia konkursu na stanowisko dyrektora Publicznego Gimnazjum Nr [...] w T., akcentując nieprawidłowości w pracy Komisji Konkursowej tj. udział w niej radcy prawnego oraz naruszenia tajności głosowania. Jednocześnie na wezwanie Sądu w zakresie sprecyzowania przedmiotu zaskarżenia, wskazała, że wniosek do Burmistrza Miasta o wydanie decyzji w sprawie uniważanienia konkursu nie był odrębną sprawą był konsekwencją odmowy unieważnienia konkursu, co powoduje, że zarówno akt z dnia [...]r. oraz odmowa wydania decyzji w tej sprawie z dnia [...]r. stanowią jedną całość.
Z kolei na wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi E. G. w wyznaczonym terminie złożyła egzemplarz skargi opatrzony własnoręcznym podpisem, a nadto w piśmie z dnia [...]r. jako własne przyjęła wszystkie działania związku podjęte w sprawie.
Na rozprawie w dniu [...]r. skarżąca sprecyzowała, że przedmiotem zaskarżenia jest odmowa unieważnienia postępowania konkursowego, a więc pisma, w którym Burmistrz odniósł się do zarzutów dotyczących postępowania konkursowego i odmówił jego unieważnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
W niniejszej sprawie nie rozstrzygając merytorycznych zarzutów skargi, najpierw dokonuje się ustaleń mających na celu stwierdzenie, czy w przedmiotowej sprawie wniesienie skargi jest dopuszczalne, a zatem czy zaskarżona forma działania administracji publicznej jest kontrolowana przez sądy administracyjne, jak również czy skarga została wniesiona z ustawowym terminie z zachowaniem wszystkich jej wymogów formalnych, w tym czy przed jej wniesieniem strona skarżąca wniosła przysługujące jej środki zaskarżenia bądź też czy wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
W pierwszym rzędzie przyjdzie wskazać, że zakres właściwości sądów administracyjnych został zakreślony w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) – sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres tej kontroli sprecyzowany został natomiast w art. 3 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim wymienione.
W myśl art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje prawa podatkowego;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W myśl art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), zakładanie i prowadzenie publicznych szkół podstawowych i gimnazjów należy do zadań własnych gminy. W ramach tych zadań organ prowadzący szkołę powierza stanowisko dyrektora szkoły, a kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (art. 36a ust. 1 i ust. 2 tej ustawy).
Wszelkie czynności związane tak z ogłaszaniem konkursu na stanowisko dyrektora szkoły jak i nadzorowaniem prawidłowości takiego postępowania konkursowego przypisane zostały organowi prowadzącemu szkołę (art. 36 ust. 12 ustawy o systemie oświaty). Przepis art. 5c pkt 2 stanowi natomiast, iż w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone w art. 36a ust. 1, 4-6, 10, 12 i 14, wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Natomiast regulamin konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. Nr 60, poz. 373), zwanego w dalszej części "rozporządzeniem w sprawie regulaminu konkursu". Zgodnie z § 8 ust. 2 tego rozporządzenia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia nieprawidłowości, o których mowa w pkt 1-4 tegoż uregulowania. Negatywną przesłanką zatwierdzenia konkursu (powodującą jego unieważnienie) jest zatem zaistnienie konkretnych zdarzeń wskazanych w § 8 ust. 2, natomiast ich brak powoduje konieczność zatwierdzenia konkursu przez organ prowadzący szkołę.
Z powyższych uregulowań wynika, iż akt zatwierdzający konkurs bądź unieważniający postępowanie konkursowe, jako konkretny akt kończący postępowanie konkursowe, wydany w sprawie z zakresu administracji publicznej, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, może stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. Akt ten nie jest decyzją administracyjną.
Przyjdzie natomiast wskazać, że w praktyce i w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się dla czynności unieważnienienia postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora szkoły formę zarządzenia. Unieważnienie konkursu ma bowiem charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Zatem wprowadzona rozporządzeniem z dnia [...]r. w sprawie regulaminu konkursu czynność organu w postaci zatwierdzenia postępowania konkursowego powinna, tak jak w przypadku unieważnienia konkursu, przyjąć formę zarządzenia należącego do kategorii zaskarżalnych do sądu administracyjnego aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.
Tymczasem przedmiotem skargi skarżąca nie uczyniła aktu w sprawie zatwierdzenia postępowania konkursowego, ale pismo Burmistrza będące odpowiedzią na wezwanie do unieważnienia postępowania konkursowego. Skarga nie dotyczy więc żadnego aktu, na który skarga przysługiwałaby zgodnie ze wskazanymi przepisami P.p.s.a. W sprawie zachodzi zatem przesłanka wymieniona w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., stanowiąca o niedopuszczalności skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego do kontroli samego przebiegu konkursu, który nie został formalnie zakończony.
Natomiast nawet gdyby przyjąć, że pismo z dnia [...]r. o odmowie unieważnienia powołanego konkursu stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), skarga podlegałaby odrzuceniu. Stosownie bowiem do treści art. 53 § 3 ustawy P.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a.). Przyjmując, że pismem z dnia [...]r. o unieważnienie postępowania konkursowego Burmistrz został wezwany do usunięcia naruszenia prawa poprzez unieważnienie konkursu i co najmniej w dniu [...]r. Przewodnicząca MOZ [...] upoważniona przez Związek do reprezentowania skarżącej zapoznała się z jego treścią, co wynika z pisma z tej daty kierowanego do organu o przedłożenie dokumentów, należałoby przyjąć, że od tego dnia biegł trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi określony w art. 53 § 2 ustawy P.p.s.a., który upływał z dniem 18 sierpnia 2010 r. Skarga została natomiast wniesiona do Sądu dopiero w dniu 8 września, a więc z uchybieniem wskazanego terminu. Natomiast uchybienie terminu do wniesienia skargi stanowi podstawę do jej odrzucenia zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Jednakże, jak już wskazano, w związku z wejściem w życie rozporządzenia z dnia [...]r. w sprawie regulaminu konkursu wprowadzającego instytucję zatwierdzenia postępowania konkursowego, w ocenie Sądu, przedmiotem zaskarżenia mogą być wyłącznie akty wymienione § 8 ust. 2 tego rozporządzenia, a więc akt unieważnienia postępowania konkursowego bądź akt o jego zatwierdzeniu, które formalnie kończą postępowanie konkursowe.
Mając na uwadze fakt, że podstawą wydanego w sprawie rozstrzygnięcia były wskazane względy formalne, nie było podstaw do merytorycznego jej rozpoznania.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.