Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa[...] umorzył postępowanie w sprawie z wniosku J. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na M. K. w części dotyczącej okresu od 26.04.2010 r. do 30.04.2010 r. i jednocześnie przyznał prawo do wyrównania w pełnej wysokości wnioskowanych świadczeń rodzinnych na terenie Polski w okresie od 1.05.2010 r. do 31.05.2010 r. na M. K. w wysokości 261,00 zł miesięcznie oraz odmówił prawa do wyrównania świadczeń rodzinnych w Polsce w okresie od 1.06.2010 r. do 31.10.2010 r. na wyżej wymienione dziecko.
W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia 2 listopada 2009 r., przyznano J. K. prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. Następnie Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej Województwa [...]ustalił, że w sprawie J. K. od 26.04.2010 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zakresie świadczeń rodzinnych, o czym poinformował Ośrodek Pomocy Społecznej w R. W związku z tym, decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] uchylono od 26.04.2010 r. decyzję przyznającą te świadczenia, a następnie Ośrodek Pomocy Społecznej w R. przekazał do Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej Województwa [...] wniosek J. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami w wymienionym okresie. Z uwagi na fakt, że zasiłek rodzinny jest świadczeniem niepodzielnym i uprawnienia do niego zostały ustalone decyzją Prezydenta Miasta R., którą uchylono dopiero od 26.04.2010 r., nie wystąpiły podstawy do ustalenia uprawnienia do tego świadczenia za miesiąc kwiecień 2010 r. Wobec tego organ wskazał, że zgodnie z art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Organ podkreślił, iż od 26 kwietnia 2010 r. J. K. wykonywała działalność zawodową na terenie H. i od tej daty była uprawniona, na mocy przepisów wspólnotowych, do ubiegania się o zagraniczne świadczenia rodzinne. Wobec tego, na podstawie art. 13 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71, strona od 23 maja 2010 r. podlegała ustawodawstwu państwa, w którym wykonywała działalność zawodową i to państwo było właściwe do realizacji świadczeń rodzinnych od tej daty. Następnie organ podniósł, że miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie J. K. w maju 2010 r. wyniósł 324,26 zł, czyli nie przekroczył ustalonego kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Jednakże zgodnie z § 18 ust. 1 wyżej wymienionego Rozporządzenia, w razie uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny.
Następnie organ wskazał, że dochód strony za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, czyli maj 2010 r. wyniósł 1075,75 €, a w przeliczeniu 4385,83 zł i został doliczony do miesięcznego dochodu rodziny. W związku z tym dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie w czerwcu 2010 r. wyniósł 2517,18 zł, a zatem przekroczył ustalone przepisami prawa, kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego z dodatkami. Ponadto według § 18 ust. 3 wymienionego Rozporządzenia, w przypadku gdy dochód rodziny, powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym pełnym miesiącu od uzyskania dochodu.
Wobec tego organ stwierdził, że J. K. utraciła prawo do wnioskowanych świadczeń rodzinnych od czerwca 2010 r. Jednocześnie zgodnie z regułą antykumulacyjną zawartą w art. 10 ust. 1a Rozporządzenia Rady EWG Nr 574/72 – prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń rodzinnych lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73 lub art. 74 Rozporządzenia Rady EWG Nr 1408/71, do wysokości kwoty tych świadczeń. Organ wskazał, że w związku z powyższą regulacją państwo zamieszkania, czyli Polska w okresie od 1.05.2010 r. do 31.05.2010 r. może przyznać ewentualną nadwyżkę, na podstawie art. 10 ust. 1a Rozporządzenia Nr 574/72, do zagranicznych świadczeń rodzinnych.
Natomiast jeśli miesięczna wysokość przyznanych świadczeń zagranicznych jest niższa od wysokości kwoty świadczeń rodzinnych to wnioskodawczyni mogłaby otrzymywać miesięczną kwotę różnicy. W związku z powyższym organ wskazał, że od lipca 2010 r. zostały przyznane J. K. zagraniczne świadczenia rodzinne natomiast w okresie od 1.05.2010 r. do 31.05.2010 r. zagraniczne świadczenia rodzinne nie były jej wypłacane. Podsumowując organ podkreślił, że w okresie od 1.05.2010 r. do 31.05.2010 r. J. K. uzyskała uprawnienia do wyrównania na terenie Polski w pełnej wysokości wnioskowanych świadczeń rodzinnych na dziecko – M. K. (zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 14.10.2010 r. w sprawie C-16/09 Gudrun Schwemmer przeciwko Agentur Fur Arbeit Villingen-Schwenningen Familienkasse), a jednocześnie w okresie od 1.06.2010 r. do 31.10.2010 r. strona nie uzyskała w Polsce prawa do wnioskowanych świadczeń rodzinnych na powyższe dziecko, z powodu przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego z dodatkami.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł przede wszystkim, że w niniejszej sprawie, odmowa przyznania prawa do świadczeń rodzinnych od czerwca 2010 r. jest uwarunkowana ustaleniem wysokości dochodu uzyskanego, tj. dochodu z pierwszego pełnego przepracowanego miesiąca, czyli maja 2010 r. W tym zakresie podkreślił, że strona nie złożyła oświadczenia odnoszącego się do dochodu uzyskanego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, a jedynie oświadczenie o dochodach uzyskanych w 2010 roku. Dodał również, że wydruki bankowe (niepodpisane, sporządzone w języku [...]) potwierdzające wpływ środków na konto strony od 18-tego do 21-ego tygodnia 2010 r., nie stanowią dokumentu, na podstawie którego organ administracji publicznej byłby uprawniony do ustalenia wyżej wymienionego dochodu.
W związku z tym organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji powinien uzyskać od strony stosowne oświadczenie dotyczące jej dochodu uzyskanego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, tj. maj 2010 r. bądź dokument podpisany przez osobę właściwą, np. pracodawcę – o wyżej wymienionym wynagrodzeniu.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca przedstawiła swoją sytuację rodzinną, materialną oraz zdrowotną. Ponadto wniosła o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Decyzją z dnia [...] organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] i przekazał sprawę wymienionemu organowi do ponownego rozpoznania.
Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie odmowa przyznania stronie skarżącej prawa do świadczeń rodzinnych od czerwca 2010 r. jest uwarunkowana ustaleniem wysokości dochodu uzyskanego, tj. dochodu z pierwszego pełnego przepracowanego miesiąca, czyli maja 2010 r. W tym zakresie podkreślił, że strona nie złożyła oświadczenia odnoszącego się do dochodu uzyskanego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, a jedynie oświadczenie o dochodach uzyskanych w 2010 roku. Dodał również, że wydruki bankowe (niepodpisane, sporządzone w języku holenderskim) potwierdzające wpływ środków na rachunek strony za okres od 18-tego do 21-ego tygodnia 2010 r., nie stanowią dokumentu, na podstawie którego organ administracji publicznej byłby uprawniony do ustalenia wyżej wymienionego dochodu.
W związku z tym organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ pierwszej instancji powinien uzyskać od strony stosowne oświadczenie dotyczące jej dochodu uzyskanego za pierwszy pełny przepracowany miesiąc, tj. maj 2010 r. bądź dokument podpisany przez osobę właściwą, np. pracodawcę – dotyczący wyżej wymienionego wynagrodzenia.
Podkreślenia zatem wymagało, że okoliczności, których ustalenie zostało pominięte przez organ pierwszej instancji, miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż dotyczyły podstaw stwierdzenia, czy występują przesłanki przyznania skarżącej prawa do wyrównania świadczeń rodzinnych za wymieniony w decyzji okres.
Wobec tego nie ulega wątpliwości, że decyzja organu pierwszej instancji, została wydana bez należytego wyjaśnienia i rozważenia okoliczności sprawy, a przez to doszło do naruszenia w istotnym stopniu przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W związku ze stwierdzonymi wyżej naruszeniami przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji - jako zgodną z prawem ocenić należało zaskarżoną decyzję - uchylającą decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.
W konsekwencji podkreślenia wymagało, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej, było bowiem wynikiem stwierdzenia, że organ pierwszej instancji całkowicie pominął przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do wskazanych wyżej okoliczności mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Powyższe rozstrzygnięcie było zatem również zgodne z art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego – uzupełnienie bowiem przez organ odwoławczy postępowania dowodowego w tak znaczącej części – sprowadzałoby się w istocie, do pominięcia rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji, a to byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, Sąd – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi – stwierdził, że przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy postępowania, a wobec tego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W związku z tym - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę powyższą należało oddalić.