Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W. M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w K. decyzją z dnia [...] r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] 1946 r. do [...] 1947 r., łącznie 1 rok i 1 miesiąc. Decyzję doręczono adresatowi w dniu [...] r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – vide akta administracyjne sprawy – karta nr [...]).
W dniu [...] r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy domagając się przywrócenia uprawnień kombatanckich. W. M. zarzucił, że decyzja z dnia [...] r. jest błędna i wysoce krzywdząca. Jako milicjant [...] Komendy [...] Milicji Obywatelskiej w Ś. brał on bowiem czynny udział w zwalczaniu działalności dywersyjnej organizacji "[...]" i innych.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 134 w związku z art. 127 § 3 oraz art. 129 § 1 i 2 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez W. M. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ orzekający stwierdził, że w decyzji z dnia [...] r. W. M. został pouczony o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od otrzymania decyzji. Decyzję strona otrzymała w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Natomiast wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu [...] r. (data stempla pocztowego), czyli 5 miesięcy od daty odebrania decyzji. Strona uchybiła więc terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy określonemu w art. 129 § 2 k.p.a.
Sprawa ta była następnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach, który na skutek skargi W. M., uchylił postanowienie z dnia [...] r. nr [...] (sygn. akt 4 II SA/Ka 1131/03).. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że zaskarżone wówczas postanowienie zostało wydane przedwcześnie, gdyż w pierwszej kolejności należało ustalić, czy we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zawarty był wniosek o przywrócenie terminu do złożenia tego pierwszego.
Wykonując zalecenia zawarte w wyroku sądu, organ orzekający, pismem z dnia [...] r., wezwał skarżącego do określenia, czy strona występuje z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Pismem z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że powodem niedotrzymania terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy było poszukiwanie świadków, którzy mogliby potwierdzić działalność W. M. pozwalającą mu na przyznanie uprawnień kombatanckich.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 58 § 1 i § 2, art. 59 § 2, art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 2 K.p.a., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kierownika z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. Po uprzednim przytoczeniu stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, organ orzekający podniósł, że fakt poszukiwania świadków nie jest uprawdopodobnieniem braku winy strony, gdyż środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest uwarunkowany koniecznością przedstawienia jakichkolwiek dowodów, także oświadczeń świadków. Wystarczającą podstawą wniosku, o którym mowa w art. 127 § 3 K.p.a., jest niezadowolenie strony z decyzji pierwszoinstancyjnej. Podkreślono więc dalej, że aby złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona nie musiała poszukiwać nowych świadków. Strona nie udokumentowała nadto żadnej przeszkody zdrowotnej mogącej stanowić przyczynę uchybienia terminu.
W skardze z dnia [...] r. W. M. zwrócił się o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uzasadniając wniosek wskazał na okoliczności, którego jego zdaniem uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu. W tych ramach podniósł, że były to okoliczności, których nie podniósł w toku postępowania administracyjnego. Odnotował zatem, że w dniach [...]-[...] r., po długotrwałej chorobie żony zakończonej jej zejściem, przebywał w szpitalu na skutek [...]. Ogólny stan zdrowia skutkował jeszcze dwiema hospitalizacjami, tj. w okresie od [...] do [...] r. oraz od [...] – [...] r. W późniejszym czasie skarżący często korzystał z pomocy pogotowia ratunkowego. W. M. oświadczył dalej, że okres po śmierci żony poświęcił trosce o codzienną egzystencję i inne sprawy umknęły jego uwadze. Do skargi dołączono dokumentację potwierdzającą akcentowaną wyżej hospitalizację.
W ramach odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, nawiązując do argumentacji przyjętej w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o oddalenie skargi W. M.. Podniósł nadto, że dokumentacja dotycząca stanów chorobowych skarżącego dołączona została dopiero do skargi, a zatem nie powinna wpłynąć na ocenę zgodności postanowienia z prawem. Poza tym, z przekazanych zaświadczeń nie wynika, aby niezależna od strony przeszkoda (w postaci okresowych, kilkudniowych pobytów w szpitalu) istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Warunkiem skuteczności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. Organ orzekający zobowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym ustalić, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku stwierdzenia, że strona uchybiła ustawowemu terminowi – zbadać czy strona nie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W art. 58 K.p.a. przewidziana została bowiem możliwość zwrócenia się przez stronę z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W takiej sytuacji na stronie ciąży jednak obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 K.p.a.). Zaznaczyć przy tym należy, że sama możliwość wniesienia takiej prośby o przywrócenie terminu jest uwarunkowana siedmiodniowym terminem, który biegnie od dnia ustania przyczyny uchybienia. Przywrócenie terminu do złożenia prośby jest niedopuszczalne (art. 58 § 2 i § 3 K.p.a.).
W toku postępowania administracyjnego, przeprowadzonego po wydaniu wyroku sądu z dnia 22 lutego 2005 r., ustalono, że pismo skarżącego z dnia [...] r. zawierało wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Za przyczynę blisko pięciomiesięcznej zwłoki we wniesieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący wskazał fakt poszukiwania świadków, utrudnionego zarówno ustawą o ochronie danych osobowych jak i wiekiem. Przyszło w tym miejscu stwierdzić, w ślad za organem orzekającym, że okoliczność poszukiwania świadków nie stanowi uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Mając na uwadze treść art. 127 § 3 K.p.a. należało stwierdzić, że dla skutecznego zainicjowania postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest konieczne przedstawianie jakichkolwiek dowodów, w tym oświadczeń świadków. Wystarczającą podstawą wniosku jest niezadowolenie strony z decyzji organu pierwszej instancji.
Należało nadto zauważyć, że w toku postępowania administracyjnego W. M. nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, które wskazywałyby na to, iż w terminowym złożeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przeszkodziłaby mu przyczyna zdrowotna, która trwałaby w okresie [...] r. do dnia [...] r. Tym samym nie uprawdopodobniono w tej sprawie, że niezależna od strony przeszkoda (w postaci okresowych, kilkudniowych pobytów w szpitalu) istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu.
W uznaniu sądu również przyczyny uchybienia terminu wskazane w skardze nie świadczą o braku winy skarżącego w tymże uchybieniu. Trudno bowiem dać wiarę twierdzeniom skarżącego, że zajmując się sprawami codziennej egzystencji, zapomniał o innych ważnych dla niego sprawach. Należało więc odnotować, że w tym czasie jego działania były ukierunkowane na gromadzenie materiałów dowodowych w sprawie, co z pewnością nie może świadczyć o tym, że był bierny w kwestii uprawnień kombatanckich. W orzecznictwie przyjmuje się, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar itp. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307). W świetle przedstawionych okoliczności faktycznych sąd nie dopatrzył się w tej sprawie żadnej z wymienionych przyczyn uzasadniających brak winy skarżącego.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.