Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. o numerze wskazanym w sentencji z powodu wniesienia jej po terminie.
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia 21 października 2014 r. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uzasadniając wniosek wskazał, że decyzja organu II instancji zostało doręczona poprzedniemu pełnomocnikowi skarżącego w dniu 11 sierpnia 2014 r., o czym zarówno skarżący jak i aktualny pełnomocnik skarżącego nie wiedzieli, albowiem z ustaleń skarżącego z byłym pełnomocnikiem wynikało, że odebrał przedmiotową decyzję w dniu 12 sierpnia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Zgodnie art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Przy czym stosownie do art. 87 § 3 P.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 88 zd. 1 P.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Odnosząc tę regulację do rozpatrywanej sprawy, należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony we wskazanym terminie siedmiodniowym. Przyjmując bowiem najbardziej korzystną dla strony skarżącej interpretację, trzeba stwierdzić, że skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi tj. 15 października 2014 r. Wniosek zaś został złożony w dniu 22 października 2014 r., a więc przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 P.p.s.a.
Zaistniała sytuacja daje zatem możliwość dokonania merytorycznej oceny wniosku w świetle istnienia przesłanki braku winy w uchybieniu terminu.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, iż zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się bardzo rygorystyczne kryteria oceny postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie (por. poglądy przytoczone przez B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i n.). W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż od strony dokonującej czynności procesowej wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy jej dokonywaniu (tak postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, Palestra 2004, nr 1, s. 225). Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144).
W związku z powyższym "przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 560/00, niepubl.; por. również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, LEX nr 30748). Kryteria oceny braku winy są zatem sformułowane surowo. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, iż "o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. (...) W konsekwencji więc brak winy w uchybieniu terminu możemy przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, teksty, wzory i formularze, wydanie IV, Warszawa 1970, s. 136; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059).
Powyżej przedstawione stanowiska jednoznacznie wskazują, iż przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy zaprezentowana argumentacja uprawdopodobni brak winy.
W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy. Oceniając przyczynę uchybienia terminu, na którą powołuje się strona, a mianowicie podanie przez byłego pełnomocnika błędnej daty doręczenia mu zaskarżonej decyzji, należy wskazać, że w sytuacji gdy skarżący miał zastrzeżenia do sposobu prowadzenia sprawy przez poprzedniego pełnomocnika jak podaje we wniosku, to zarówno skarżący jak i aktualny pełnomocnik mogli zwrócić się do organu II instancji o podanie daty doręczenia zaskarżonej decyzji pełnomocnikowi.
Powołać się należy również na wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie pogląd (m. in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2011 r. II FZ 77/11 i z 13 września 2012 r. II FZ 2689/12), zgodnie z którym błędy i zaniechania pełnomocnika obciążają stronę, w imieniu której działa. Niewłaściwy z punktu widzenia interesów skarżącego, dobór osoby pełnomocnika jest również okolicznością, za którą skarżący ponosi odpowiedzialność.
W związku z powyższym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.