Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicachz 25 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 972/17

Uzasadnienie

Pismem z dnia 20 września 2017 r. C.D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na pismo Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. wydane na podstawie art. 66 ust. 1 i 2 pkt 5 w zw. z art. 147 ust. 1 i 3 i art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2016 r. poz. 1842 ze zm., zwana dalej ustawą lub ustawą o szkolnictwie wyższym).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.

W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach ze skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23), 868, 996 i oraz 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto Sądy administracyjne orzekają w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest pismo Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego oraz obniżenia jego wynagrodzenia do połowy w okresie zawieszenia. Zaskarżone pismo zostało wydane w szczególności na podstawie art. 147 ust. 1, 3 i art. 148 ust. 1 ustawy. Art. 147 ust. 1 ustawy zawiera przesłanki dotyczące zawieszenia nauczyciela akademickiego w pełnieniu obowiązków służbowych, natomiast art. 148 dotyczy obniżenia wynagrodzenia w okresie zawieszenia.

Podkreślenia wymaga, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym w określonych przypadkach dopuszcza możliwość sądowej kontroli działalności publicznych oraz niepublicznych szkół wyższych, mając na względzie zasadę autonomii wyrażoną w art. 4 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. W postanowieniu tut. Sądu z dnia 19 czerwca 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 441/17 stwierdzono, że powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem w pozostałym zakresie stosuje się wyłącznie przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym, które stanowią wyraz kluczowej dla funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego zasady autonomii uczelni.

Albowiem szkoły wyższe działają jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne. Z punktu widzenia zasad ich organizacji i funkcjonowania, w tym także trybu powoływania swoich organów wynika, że mają one charakter samorządny i korporacyjny. Z uwagi na prawnie gwarantowaną autonomię szkół wyższych, ich organy nie są organizacyjnie ani też służbowo podporządkowane żadnemu organowi administracji publicznej.

Zdaniem Sądu uprawnienie Rektora zawarte w art. 147 ust. 1 ustawy dotyczące możliwości zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela akademickiego jest postępowaniem w sprawie odpowiedzialności dyscyplinarnej i rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Należy wskazać, że minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego sprawuje nadzór nad zgodnością działań uczelni z przepisami prawa i statutem oraz z treścią udzielonego pozwolenia na utworzenie uczelni niepublicznej, a także nad prawidłowością wydatkowanych środków publicznych (art. 33 ust. 1 ustawy). Sprawując nadzór prawny nad uczelnią w zakresie zgodności działania jej organów z przepisami ustawowymi i statutem, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, stwierdza nieważność uchwały organu kolegialnego uczelni lub decyzji rektora, z wyłączeniem decyzji administracyjnej, nie później niż w terminie dwóch miesięcy od otrzymania uchwały lub decyzji. (art. 36 ust. 1 ustawy).

Zgodnie z art. 36 ust. 1a ustawy na rozstrzygnięcie ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały lub decyzji służy, w terminie trzydziestu dni od dnia jego doręczenia, skarga do właściwego sądu administracyjnego.

Zdaniem Sądu decyzja Rektora o zawieszeniu w czynnościach zawodowych nauczyciela akademickiego może zostać uchylona w trybie art. 36 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, jako tzw. decyzja władzy uczelni. Uchylenie może nastąpić tylko z uwagi na jej niezgodność z przepisami prawa lub statutem uczelni i nie później niż w terminie 2 miesięcy od otrzymania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego tej decyzji. Dopiero taki akt nadzoru wydany w tym zakresie przez ministra podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, który pośrednio może odnieść się do zgodności z prawem rozstrzygnięcia Rektora.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Skoro zainicjowana skargą sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to zaistniała podstawa do odrzucenia skargi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.