Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 lipca 2014 r. M.C. złożył pismo z dnia 2 września 2014 r. o zwolnienie od kosztów sądowych powołując się na brak oszczędności.
Następnie w dniu 22 września 2014 r. skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF". Podniósł, że nie posiada żadnych dochodów. Oświadczył, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Ponieważ oświadczenie zawarte we wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącego, zarządzeniem z dnia 6 października 2014 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania ponoszonych w związku z miejscem zamieszkania to jest opłat za tzw. media oraz wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz nadesłanie dowodów wpłat, faktur VAT i paragonów potwierdzających te wydatki. Jednocześnie wezwano stronę o wskazanie skąd, wobec braku jakichkolwiek dochodów, czerpie środki na pokrycie kosztów swojego utrzymania.
Przesyłka zawierająca wezwanie została przez doręczającego dwukrotnie awizowana, tj. 14 października 2014 r. i 22 października 2014 r. Wezwanie to nie zostało podjęte przez skarżącego w terminie dlatego Placówka Pocztowa zwróciła przesyłkę do Sądu. Przesyłka ta została uznana za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 P.p.s.a. z upływem 28 października 2014 r.
W wyznaczonym terminie wnioskodawca nie uzupełnił i nie uprawdopodobnił danych zawartych w powyższym wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z regulacją z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wskazany przepis art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi regulację wyjątkową w stosunku do ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które ze względu na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Oznacza to, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo ograniczony zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. na skarżącym spoczywał ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto zgodnie z art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
M.C. zaznaczył, że nie posiada żadnych dochodów, środków pieniężnych oraz majątku, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy. Jednak pomimo wezwania nie określił miesięcznej wysokości kosztów ponoszonych w związku z bieżącym utrzymaniem. Jednocześnie nie podał, skąd czerpie środki na pokrycie tych wydatków.
Podkreślenia wymaga, że brak przedstawienia przez skarżącego w sposób wyczerpujący informacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej należy uznać za niewypełnienie wezwania w trybie art. 255 P.p.s.a. Zważyć przyjdzie, że to na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania swojej sytuacji materialnej, a Sąd z kolei nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu materialnego nie są znane, wobec istniejącego po stronie ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy.
Zatem w interesie skarżącego leży przedstawienie w sposób najobszerniejszy jego stanu majątkowego, finansowego oraz realnych możliwości płatniczych, a także najściślejsza współpraca z Sądem (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012r. sygn. akt I OZ 179/12). Ponadto, brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2009 r., II FZ 91/09, LEX nr 550327).
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie, a wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.