Uzasadnienie
W dniu 9 października 2015 r. do Urzędu Miejskiego w B. wpłynęła skarga pełnomocnika inicjatora referendum gminnego na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. nr [...], w sprawie odrzucenia wniosku mieszkańców o przeprowadzenie referendum gminnego w sprawie podziału Gminy B. na dwie odrębne gminy. Uchwała ta została doręczona skarżącemu w dniu 25 września 2015 r. (dowód zwrotne potwierdzenie odbioru uchwały w aktach administracyjnych).
Pismem z dnia 12 października 2015 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w B. zwrócił skarżącemu skargę, wskazując że powinna być ona wniesiona bezpośrednio do sądu administracyjnego.
W dniu 16 października 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadał w placówce pocztowej skargę adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skarga wpłynęła do tut. Sądu dnia 20 października 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w B. wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 706 z późn. zm., dalej u.r.l.) na uchwałę organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego odrzucającą wniosek mieszkańców w sprawie przeprowadzenia referendum, inicjatorowi referendum służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały.
Czternastodniowy termin z art. 20 ust. 1 u.r.l. upłynął dla inicjatora referendum bezskutecznie w dniu 9 października 2015 r. Skarga wpłynęła do tut. Sądu w dniu 20 października 2015 r., a więc po terminie.
Art. 20 ust. 1 u.r.l., który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) - nie określa bliżej trybu składania skarg, a wskazuje jedynie, że wnosi się je do sądu administracyjnego w terminie 14-dniowym. Wobec braku precyzyjnej regulacji tego zagadnienia właściwe jest w pierwszym rzędzie odwołanie się do ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21 poz. 112 ze zm., dalej k.w.), gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 u.r.l. w zakresie w ustawie nieuregulowanym należy odpowiednio stosować przepisy wskazanego kodeksu.
Kluczowe znaczenie dla omawianej problematyki ma treść art. 9 § 1 k.w., z którego wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego, urzędu gminy, konsula albo kapitana statku, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu, w urzędzie gminy, w konsulacie lub kapitanowi statku. Z przepisu tego należy wyprowadzić zasadę, że wnoszenie środków zaskarżenia przewidzianych w przepisach kodeksu odbywa się bezpośrednio do sądu lub innego podmiotu kompetentnego do wypowiedzenia się w przedmiocie zasadności skargi lub odwołania. Owa bezpośredniość jest rozumiana wąsko i rygorystycznie, gdyż dla zachowania terminu konieczne jest, aby wskazana czynność wyborcza była dokonana w siedzibie sądu, organu wyborczego lub organu samorządu terytorialnego. Tak więc istotny jest dzień fizycznego wpłynięcia skargi, odwołania lub innego dokumentu do siedziby danego podmiotu.
Ustawa o referendum lokalnym, odwołując się do kodeksu wyborczego w art. 1 ust. 2, wskazuje na konieczność odpowiedniego jego stosowania w zakresie spraw nieuregulowanych, które może polegać na stosowaniu wprost, modyfikacji lub pominięciu przepisów i zależy od wyników wcześniejszej ich wykładni.
W przedmiotowych sprawach tryb wnoszenia środków zaskarżenia określony w art. 9 § 1 k.w. należy stosować wprost – z uwagi na brak odnośnych regulacji w ustawie o referendum lokalnym.
Wskazany art. 9 § 1 k.w. dotyczy także sposobu liczenia terminu do dokonania określonych czynności, w tym wniesienia skargi do sądu, i wprowadza wyjątkową w przepisach procesowych zasadę, uzależniając dotrzymanie terminu od fizycznego wpłynięcia skargi do sądu. Wymóg ten jest bardzo rygorystyczny, gdyż wyłącza zastosowanie przepisów zrównujących złożenie pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego z wniesieniem pisma do sądu (zarówno w art. 83 § 3 p.p.s.a., jak i w art. 165 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.), wskazuje się, że oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu). Trudno więc uznać, że ten szczególny przepis zawarty w kodeksie wyborczym nie będzie miał zastosowania na gruncie ustawy o referendum lokalnym i zostanie wyłączony przez ogólny tryb wnoszenia skarg uregulowany w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jeżeli do zachowania terminu na gruncie kodeksu istotna jest data wpływu skargi do sądu, to w zasadzie wykluczony jest pośredni tryb jej składania, dokonywany poprzez jakikolwiek inny organ (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt 1487/15, dostępne w bazie orzeczeń CBOIS).
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
Ponieważ skarga pełnomocnika inicjatora referendum została wniesiona po terminie, dlatego podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 20 ust. 1 u.r.l.