Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...]r. skarżąca M. L. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego, dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej oraz rozpoczęcia roku szkolnego, prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki M. oraz świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Do wniosku strona załączyła odpisy aktów urodzenia córek K., M. i E. oraz syna L., zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. o niezłożeniu przez nią oraz jej męża zeznania podatkowego za 2004 rok oraz oświadczenie, z którego wynika, iż w okresie od [...] czerwca do [...] lipca 2005 r. wraz z mężem pracowała przy zbiorze truskawek na terenie N. i uzyskała z tego tytułu dochód [...] zł.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]działający z upoważnienia Burmistrza Miasta K. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K. odmówił przyznania wnioskodawczyni świadczeń rodzinnych. Decyzję podjęto na podstawie art. 1 ust. 1,2,3,, art. 2 pkt 1, art. 3, art. 5, art. 6, art. 23, art. 25, art. 26, art. 30, art. 32, art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255 z późn. zmianami) oraz §2 i §15 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. Nr 105 poz. 881). W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w świetle art. 1 ust. 3 ustawy świadczenia rodzinne nie mogą zostać przyznane osobom, które nie zamieszkują i nie przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres jednego roku przed złożeniem wniosku, a z oświadczenia strony wynika, że w okresie od [...] czerwca do [...] lipca 2005 r. przebywała poza granicami kraju.
Składając odwołanie od powyższych decyzji M. L. wniosła o przyznanie przedmiotowych świadczeń wyjaśniając, iż za granicą pracowała legalnie, dorywczo, a jej pobyt poza granicami kraju był krótkotrwały. W ocenie strony wydana w sprawie decyzja jest krzywdząca, stąd żąda jej uchylenia.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy, wskazując na jej zgodność z przepisami prawa. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, iż wskazywany w odwołaniu fakt pobytu poza terytorium kraju przez okres jednego miesiąca nie może stanowić okoliczności uzasadniającej przyznanie świadczeń, gdyż zwrot zawarty w art. 1 ust. 3 ustawy oznacza, że świadczenia rodzinne przysługują wyłącznie osobom, które przez okres jednego roku przebywały na terytorium RP, a w rozpatrywanej sprawie warunek ten nie został spełniony.
W skardze na powyższą decyzję M. L. podtrzymała argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta K. dodatkowo podnosząc, iż jej pobyt poza granicami RP miał charakter okresowy i nie jest równoznaczny z zamieszkiwaniem poza granicami kraju. Wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji skarżąca powołała przepis art. 25 ustawy Kodeks cywilny, wskazując iż dla przyjęcia zamieszkiwania danej osoby w określonej miejscowości konieczne jest ustalenie występowania łącznie dwóch przesłanek – przebywania i zamiaru stałego pobytu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz podkreślając że prawo do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności ustala się na zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadną.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. W ramach tej kontroli Sąd ocenia, czy organ administracyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy i czy prawidłowo zastosował właściwe normy prawne. W przedmiotowej sprawie decyzje wydane w obu instancjach były wadliwe z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Jako podstawę prawną odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń powołano przepis z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228 poz. 2255, Nr 35 poz. 305, Nr 64 poz. 593, Nr 99 poz. 1001, Nr 192 poz. 1963), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. Zgodnie z tym przepisem świadczenia rodzinne przysługują osobom, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 2 (obywatelom polskim, cudzoziemcom posiadającym obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego) jeżeli przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 1 roku przed złożeniem wniosku oraz przez okres zasiłkowy, w którym otrzymują świadczenia rodzinne. Ustawodawca posłużył się dwoma kryteriami – przebywania i zamieszkiwania na terytorium RP.
Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę nie podziela wykładni wskazanego przepisu, która została przyjęta przez rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej. W ocenie Sądu przy wykładni tego przepisu należy skorzystać ze sposobu rozumienia pojęcia zamieszkiwania, które wynika z regulacji zawartej w art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jak wskazuje się w orzecznictwie "o stałości pobytu osoby fizycznej na danym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie tej osoby, które ma cechy założenia tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów" (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 1975 r. sygn. III CRN 53/75 LEX nr 1986). Dlatego dla prawidłowego wskazania miejsca zamieszkania danej osoby koniecznym jest wskazanie, gdzie mieści się centrum jej spraw życiowych. W rozpatrywanej sprawie pomimo miesięcznego wyjazdu poza terytorium RP miejsce zamieszkania skarżącej nie uległo zmianie i pozostało na terytorium RP.
Poza pojęciem zamieszkiwania w art. 1 ust. 3 ustawodawca zastosował również kryterium przebywania. W ocenie Sądu w istocie brak jest podstaw do tego, aby kategorię przebywania rozumieć w tym wypadku odrębnie od przebywania stanowiącego element konstrukcyjny pojęcia zamieszkiwania (zważyć należy, iż w identyczny sposób relację pomiędzy tymi pojęciami rozumie ustawodawca, który w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych – Dz.U. nr 267 poz. 2260, która między innymi usunęła z art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojecie przebywania, podał że "zrezygnowano z kryterium ‘przebywania na terytorium RP’ z uwagi na to, że pojęcie przebywania zawiera się w pojęciu ‘zamieszkiwania’).
Tym samym wykładnia art. 1 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych koncentrować się musi na pojęciu zamieszkiwania, a to oznacza konieczność analizowania stanu faktycznego sprawy pod katem ewentualnego przeniesienia centrum spraw życiowych przez osobę wnioskującą o przyznanie świadczeń rodzinnych. W przedmiotowej sprawie treść oświadczenia złożonego przez skarżącą uprawnia do uznania, iż centrum jej spraw życiowych nie uległo zmianie w następstwie wyjazdu do pracy poza granice RP. Skoro przez okres jednego roku przed złożeniem wniosku zamieszkiwała ona i przebywała na terytorium RP, to odpadła negatywna przesłanka, którą rozpatrujące sprawę organy administracji publicznej przyjęły jako podstawę odmowy przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta K. z dnia [...]r. Nr [...]. Przepisu art. 152 powołanej ustawy nie zastosowano z uwagi na negatywny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji zobligowany jest rozpatrzyć wniosek skarżącej o przyznanie przedmiotowych świadczeń, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ P. Miładowski /-/ B. Popowska jf