Uzasadnienie
Dnia [...] maja 2004 r. L. M. złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w P. ustnie do protokołu wniosek o przyznanie pomocy społecznej. Wnioskodawczyni ubiegała się o przyznanie Jej zasiłku stałego.
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...]Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej: Dyrektor Ośrodka) na podstawie art. 8 ust. 1, art. 37 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 64/04/593 ze zm., dalej: ups) oraz art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) przyznał Wnioskodawczyni zasiłek stały w wysokości 225,97 zł miesięcznie od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2004 r.
Pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. L. M. odwołała się od decyzji, wskazując, że została Jej udzielona pomoc w zbyt niskiej kwocie. Odwołanie zostało złożone w Samorządowym Kolegium Odwoławczym (k. 35 akt administracyjnych).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję stwierdzając, iż wydana ona została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Istota kontroli dokonywanej przez sąd administracyjny zasadniczo sprowadza się do badania zaskarżonych aktów bądź czynności pod względem ich zgodności z prawem. Sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa). Pierwszym i zasadniczym kryterium, które stosuje Sąd oceniając przedłożoną mu sprawę, jest kwestia, czy wydane w postępowaniu decyzje nie są obarczone wadą, nakazującą stwierdzenie nieważności.
Decyzja wydana przez organ orzekający w drugiej instancji obarczona jest taką właśnie wadą. Jak wynika z akt sprawy, odwołanie z dnia [...]czerwca 2004 r. Skarżąca złożyła wprost w Samorządowym Kolegium Odwoławczym (k. 35 akt administracyjnych). Jak jednak zostało uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego, odwołanie jest środkiem o charakterze względnie dewolutywnym – przeniesienie właściwości do załatwienia sprawy na organ wyższego stopnia poprzedzone jest możliwością skorzystania przez organ pierwszej instancji z uprawnień autokontrolnych. Z tej też przyczyny, zgodnie z art. 129 § 1 kpa, w ogólnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje pośredni tryb składania odwołania. W przypadku, gdy odwołanie zostanie wniesione wprost do organu odwoławczego, ten winien na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazać sprawę według właściwości organowi, który orzekał w pierwszej instancji (A. Wrobel w. "Kpa.Komentarz" Zakamycze 2005 s. 756 t. 2; R.Kędziora "Kpa.Komentarz"-CH. BECK 2005 s. 335 nb. 1;B.Adamiak w: "Kpa. Komentarz" CH.BECK 2003 s. 566 nb 1, s. 571 nb 1).
Reasumując, w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązane było przekazać odwołanie do Dyrektora Ośrodka, celem umożliwienia mu skorzystania z uprawnień autokontrolnych określonych w art. 132 kpa. W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnęło sprawę nie dopełniając tego obowiązku.
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 kpa, jedna z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zachodzi wówczas, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że naruszenie każdego rodzaju właściwości stanowi podstawę stwierdzenia nieważności (wyrok NSA z dnia 29 listopada 1999 r., V SA 955/99, LEX nr 49943). Uznać należy, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji przez organ II instancji, bez umożliwienia organowi pierwszej instancji skorzystania z uprawnień autokontrolnych, stanowi naruszenie przepisów regulujących właściwość instancyjną. W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 2 upsa orzekł, jak w pkt. 1 sentencji. O wykonalności decyzji I instancji orzeczono na podstawie art. 152 upsa.
/-/I. Kucznerowicz /-/B. Popowska /-/M. Dybowski
MB