Uzasadnienie
Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu w dniu 20 maja 2008r. wydał postanowienie odrzucające skargę H.K decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny. Skarżąca w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z informacji zawartych w formularzu wniosku i przesłanych na wezwanie Sądu wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z pełnoletnimi wnukami a źródłem ich dochodów są emerytura skarżącej i wynagrodzenie za pracę wnuka wynoszące łącznie w kwocie 2.372 zł. Skarżąca prowadzi również sklep, który jest zadłużony. Z zestawienia wydatków i przesłanych faktur wynika, że stałe wydatki miesięczne za mieszkanie, lekarstwa, TV, telefon, gaz i energię elektr. wynoszą ok. 800 zł. Z przedłożonych wyciągów z posiadanego konta bankowego i karty kredytowej oraz informacji dotyczącej zaciągniętego kredytu bankowego wynika, iż łączne zadłużenie skarżącej wynosi obecnie ok. 15.600 zł. W związku z powyższym skarżąca ponosi wydatki związane ze spłatą kredytu zaciągniętego w Banku Pekao S.A. (105,68 zł./mc.), spłaty karty kredytowej (ok. 700 zł./mc). Dodatkowo wnioskodawczyni przedłożyła kopię przypomnienia z MPGM o wysokości zaległych opłat z tytułu kosztów eksploatacji mieszkania na kwotę 1.236,55 zł.
Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Zauważyć należy jednak, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r.
II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację materialną skarżącej przy uwzględnieniu deklarowanych stałych wydatków wynoszących łącznie ok. 800 zł., sytuacji finansowej związanej z zadłużeniem kredytowym, którego obsługa przy uwzględnieniu minimalnych spłat zadłużenia na karcie kredytowej generuje wydatki na kwotę ok. 805 zł., oraz faktu prowadzenia gospodarstwa domowego wspólnie z niepracującą wnuczką, stwierdzić należy iż H.K. może być uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
/-/D.Mataczyński
JF