Uzasadnienie
Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 104 K.P.A. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...] z dnia [...]07.2001 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę kolektorów sanitarnych i deszczowych dla obsługi m.in. projektowanego Centrum Handlowego Spółki Akcyjnej D.T. C. w rejonie ul. B. w P. Na skutek odwołania T.S. i M. S. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2, 145 § 1 pkt 4 i 104 K.P.A., Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kolektorów sanitarnych i deszczowych w rejonie ulic J., C.. G., M. D., B. i B. ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy.
Dnia [...].07.2001 nr decyzji [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej budowę kolektora sanitarnego i deszczowego oraz przebudowę gazociągu w rejonie ulic wymienionych wyżej w P. Decyzja ta uzyskała przymiot ostatecznej w 2001 i była doręczona inwestorowi [...].07.2001 r. [...].11.2007 r. M. S., T. S. i A. B. złożyli wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. zarzucając, że podczas budowy kolektora doszło do uszkodzeń ich budynku, a z racji tego iż kolektor przebiegał również ulicą P., na której pod nr [...] usytuowany jest budynek będący współwłasnością wnioskodawców winni być również stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę.
Na skutek wniosku o wznowienie Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i 104 K.P.A. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego, a Wojewoda decyzją z dnia [...].09.2008 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 148 § 2 i 104 K.P.A. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W wyniku skargi wniesionej przez A. B., T. S., M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 maja 2009 r. sygn. II SA/Po 947/08 uchylono decyzje organów obu instancji w zakresie w jakim odnosiły się one do skarżących T. S. i M. S. natomiast oddalono skargę A. B. bowiem uznano, że A. B. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu 1 miesiąca o którym mowa w art. 148 K.P.A.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. znak [...] na podstawie art. 105 § 1 i 104 K.P.A. umorzył wznowione postępowanie uznając, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę kolektora sanitarnego. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 148 § 2, 149 § 3 i 104 K.P.A. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...].
Kolejne poddanie powyższych rozstrzygnięć kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spowodowało, że Sąd wyrokiem z dnia 16.12.2010 r. sygn. akt IV SA/Po 480/10 uchylił decyzje organów obu instancji.
W wyroku Sądu I instancji, który się uprawomocnił przesądzono, że skarżący M. i T. S. mają przymiot strony, złożyli wniosek o wznowienie postępowania w terminie, a organ winien rozpoznać sprawę.
Przy kolejnym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...].06.2011 r. nr [...] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej nr [...]. z dnia [...]07.2001 r. na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 104 K.P.A., a Wojewoda decyzją z [...] września 2011 r. nr [...] uchylił decyzję organu I instancji i odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta P. z dnia [...].07.2001 r. stosując przepisy art. 138 § 1 pkt 2, 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4, 104 K.P.A.
Organ w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji nie uwzględnia naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A. i odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji wyłącznie na podstawie art. 16 K.P.A., natomiast w ustalonym stanie faktycznym i prawnym należało zastosować przepisy art. 151 § 2, w zw. z art. 146 § 2 K.P.A., ponieważ w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od powyższej decyzji złożyli T. i M.S. zarzucając organom administracji publicznej naruszenie art. 138 § 1 pkt 2, 146 § 2, 77 § 1, 80, 7 K.P.A. i wnosili na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi zarzucano, że decyzja z dnia [...] lipca 2001 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa a mianowicie przepisów art. 35 § 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji, gdyż organ nie dochowując należytej staranności winien skorygować projekt i zabezpieczyć budynek skarżących przed skutkami wstrząsów podczas budowy kolektora. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże nie z powodów w niej podniesionych.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca swoje umocowanie w przepisach art. 134 Ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. i zgodnie z tą zasadą Sąd Administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Natomiast orzekając po raz kolejny w sprawie Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi we wcześniejszych orzeczeniach Sądu wydanych w sprawie.
Z tych też powodów należy przyjąć za uprzednimi wyrokami wydanymi w rozpoznawanej sprawie – z dnia 27 maja 2009 sygn. II SA/Po 947/08 i 16 grudnia 2010 r. sygn. IV SA/Po 480/10 że:
- - A.B.
- - M.S.
- - T. S. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu przed Prezydentem Miasta P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę kolektora sanitarnego i deszczowego zakończonego decyzją z dnia [...].07.2001 r. nr [...] co oznacza, że organy uchybiły w przedmiotowym postępowaniu przepisom art. 145 § 1 pkt 4 K.P.A.
- - A. B. składając wniosek o wznowienie postępowania uchybiła terminowi z art.148 K.P.A.
- - Pozostali skarżący złożyli wniosek o wznowienie z zachowaniem 1 miesięcznego terminu od dowiedzenia się o decyzji (art.148 §2 KPA).
Zgodnie z art.149 §2 K.P.A. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, innymi słowy organ bada, czy rzeczywiście zaistniała przyczyna z art.145 lub 145a K.P.A. jako podstawa wznowienia, a następnie bada istotę sprawy, mając na względzie obowiązujące przepisy w przedmiocie wznowienia postępowania.
Zakres rozpoznania "istoty sprawy" uzależniony jest od tego, czy w sprawie istnieją przeszkody do uchylenia decyzji z art.146 §1 K.P.A., czy też takich przeszkód brak.
W przypadku wystąpienia takiej przeszkody zakres rozpoznania sprawy określa art.151 §2 K.P.A.
Natomiast pełne badanie "istoty sprawy" będzie miało miejsce w przypadku, gdy organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (art.151 §1 pkt 2 K.P.A.) bądź gdy odmawia uchylenia zaskarżonej decyzji z tego powodu, że jego zdaniem, w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art.151 §2 w zw. z art.146 §2 K.P.A.).
W przedmiotowej sprawie "pełne badania istoty sprawy" było niedopuszczalne, gdyż stoją temu na przeszkodzie przepisy art.146 §1 K.P.A., które stanowią, że "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145 §1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art.145 §1 pkt 3-8 oraz w art.145a i art.145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat".
Termin pięcioletni – bo taki należało zastosować w sprawie ma charakter materialny, a jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydano ją z naruszeniem prawa.
Toteż po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia organ administracji publicznej traci uprawnienia nie tylko do uchylenia decyzji ale i do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej z tego powodu, że w wyniku rozpoznania sprawy mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Linia orzeczenia w przedmiotowej materii jest jednolita (vide: wyrok NSA z 18.02.2010 I OSK 561/09, wyrok NSA z 28.09.2010 I OSK 1604/09, wyrok NSA z 3.09.2010r. I OSK 1444/09, wyrok NSA z 30.04.2009 II OSK 124/09) i skład orzekający w sprawie w pełni ją podzieliła.
Skoro więc decyzję odebrano 10.07.2001 r. to po 10.07.2006r. niemożliwym było podjęcie starań przez skarżących mających na celu wzruszenie decyzji w trybie wznowienia, a taką czynność skarżący podjęli 16.11.2007r.
W takiej sytuacji organ po ostatecznym przesądzeniu, że przy wydawaniu decyzji doszło do naruszenia art.145 §1 pkt 4 K.P.A. winien na podstawie art.151 §2 K.P.A. ograniczyć się do stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...]07.2001 r. nr [...] przez Prezydenta Miasta P. z naruszeniem prawa oraz wskazać okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z powyższych względów na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a", 152 i 200 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
MZ