Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] dokonał na rzecz R. Z. rejestracji pojazdu marki SCANIA R A4X2A, wydając dowód rejestracyjny [...], tablice rejestracyjne nr [...], nalepkę kontrolną i znak legalizacyjny. Pojazd ten wcześniej zarejestrowany był przez Starostę.
Postanowieniem z dnia [...].,[...], wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa), Starosta [...] wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji owego pojazdu. Wskazał, że do Starostwa wpłynęło postanowienie Starosty z dnia [...].,[...], o wznowieniu postępowania w sprawie zarejestrowania pojazdu, który wszczął własne postępowanie na podstawie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].,[...], na mocy której z urzędu uchylono decyzję z dnia [...]. o rejestracji przedmiotowego pojazdu.
Decyzja Prezydenta Miasta, uchylająca wcześniejszą decyzję o rejestracji i odmawiająca zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, oparta została na prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]. o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...]. o rejestracji w związku ze sprzeciwem Prokuratora Okręgowego i wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2002 r., z których wynika, że rejestracji dokonano na podstawie sfałszowanych dowodów oraz poświadczenia nieprawdy.
Decyzją z dnia [...].,[...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 kpa Starosta stwierdził nieważność swej decyzji z dnia [...].
Od decyzji tej odwołał się R. Z.. Po wyjaśnieniu kwestii związanych z przywróceniem terminu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Samorządowe Kolegium) decyzją z dnia [...].,[...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Starosta postanowieniem z dnia [...].,[...] ponownie wznowił postępowanie administracyjne w sprawie rejestracji pojazdu, a następnie decyzją z dnia [...]. nr [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa uchylił ostateczną decyzję z dnia [...]. i odmówił zarejestrowania na rzecz R. L. owego pojazdu.
Od decyzji tej odwołał się Zainteresowany, zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem. W odwołaniu podniósł, że przedstawiona w sprawie dokumentacja jest wystarczająca do zarejestrowania pojazdu. W przypadku, gdy wcześniejszy dowód rejestracyjny został unieważniony, należy pojazd traktować tak, jakby nie był zarejestrowany.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].,[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium wskazało, że skoro utracił moc dowód rejestracyjny, który stanowił podstawę wydania decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, Starosta zasadnie uchylił własną decyzję i odmówił rejestracji. Podkreśliło jednocześnie, że zbędne było ponowne wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania przez organ I instancji.
Pismem z dnia 26 stycznia 2004 r. R. L., zastępowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł skargę wprost do Sądu Administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, że w niniejszej sprawie istniały przesłanki do zarejestrowania pojazdu bez przedkładania dowodu rejestracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm., dalej: upsa), skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednakże ustawodawca w art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1271 ze zm.) wprowadził regulację o charakterze przejściowym, zgodnie z którą wniesienie skargi wprost do sądu w okresie 2 lat od wejścia w życie upsa nie powoduje per se niekorzystnych skutków dla strony.
W przedmiotowej sprawie Skarżący podniósł zarzut, iż usunięcie z obrotu prawnego decyzji o wcześniejszej rejestracji pojazdu i dowodu rejestracyjnego powoduje, że pojazd traktować należy tak, jakby nie był rejestrowany. Z konkluzją taką zgodzić się nie można.
W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przepis ten, konstruujący jedną z podstaw wznowienia postępowania wskazuje, że przyczyną ingerencji w stan prawny stworzony decyzją posiadającą przymiot trwałości jest pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który tę decyzje wydał. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, "Nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi z niezależnych od tego organu przyczyn, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia." (wyrok z dnia 17 maja 2000 r., I SA/Lu 9/00, LEX nr 51768).
Ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że uchylenie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu kolejno przez Prezydenta Miasta, Prezydenta Miasta oraz Starostę spowodowane było wykryciem, że do zarejestrowania pojazdu przez Prezydenta Miasta doszło na podstawie sfałszowanych dokumentów oraz poświadczenia nieprawdy.
Art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. 58/03/515, dalej: prd) wskazuje, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Fakt wcześniejszej rejestracji był w momencie zarejestrowania pojazdu na rzecz Skarżącego bezsporny, a do akt administracyjnych złożono oryginał dowodu rejestracyjnego wystawionego na S. Ś.. Stanowił on jeden z elementów całokształtu sprawy, który wziął pod rozwagę organ rejestrujący pojazd na rzecz Skarżącego.
Stwierdzenie, iż rejestracja przez Prezydenta Miasta nastąpiła na podstawie sfałszowanych dokumentów oraz poświadczenia nieprawdy uruchomiła ciąg czynności organów administracyjnych, które kolejno, stosując tryb nadzwyczajny, uchylały decyzje o rejestracji pojazdu. Starosta wpisał się w ten ciąg, prawidłowo stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie niezbędne jest usunięcie z obrotu prawnego decyzji administracyjnej. Wydając bowiem decyzję o zarejestrowaniu pojazdu opierał się na ustalonych okolicznościach i dowodach. W zgromadzonym w sprawie wówczas materiale dowodowym znajdował się m.in. dowód rejestracyjny na nazwisko wcześniejszego właściciela pojazdu. W dowodzie tym oznaczone były dane identyfikujące pojazd.
Natomiast po uruchomieniu ciągu wznowień postępowań organ uzyskał informację, że pojawiła się w sprawie nowa okoliczność – fakt wcześniejszego sfałszowania dokumentów oraz poświadczenia nieprawdy. Okoliczność ta niewątpliwie miała istotne znaczenie dla sprawy.
Nie bez znaczenia dla oceny legalności decyzji organów w niniejszej sprawie musi być również spostrzeżenie, iż w istocie spełniona została również inna podstawa wznowienia postępowania – mianowicie wyrażona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa przesłanka wznowienia ze względu na uchylenie decyzji, na której przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało oparte.
Analiza skargi wskazuje jednak, że zarzuty Skarżącego kierują się nie w stosunku do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, ale raczej do odmowy zarejestrowania pojazdu po uchyleniu wcześniejszej decyzji w tym przedmiocie.
Argumentacja pełnomocnika Skarżącego w tym aspekcie nie może być uznana za przekonywującą.
Skarżący podnosi bowiem, iż uchylenie wcześniejszych decyzji o rejestracji sprawia, że pojazd należy traktować tak, jakby wcześniej nie był rejestrowany. Skoro więc art. 72 ust. 1 pkt 5 prd wskazuje, że wnioskujący o zarejestrowanie przedkłada dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany, to uznać należy – w ocenie Skarżącego – że usunięcie z obrotu prawnego decyzji o zarejestrowaniu zwalnia Skarżącego w konieczności przedkładania tego dokumentu.
Żadna z metod wykładni prawa nie prowadzi do rezultatu w wyniku którego należałoby pominąć wyraźnie skonstruowaną przesłankę ustawową, warunkującą rejestrację pojazdu uprzednio zarejestrowanego.
Odnosząc się do tego argumentu Skarżącego konieczne jest dokonanie analizy językowej art. 72 ust. 1 pkt 5 prd. W przepisie tym występuje sformułowanie "jeżeli pojazd był zarejestrowany", warunkujące konieczność przedkładania dowodu rejestracyjnego. A contrario – jeżeli pojazd nie był zarejestrowany, obowiązek ten nie występuje.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeśli pojazd był zarejestrowany, także ostatni dowód rejestracyjny, oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, jak i zgodnie ze stanem faktycznym; w razie nieprzedłożenia wymaganych bezwzględnie obowiązującą normą dokumentów nie mogła nastąpić rejestracja pojazdu (przykładowo wyroki NSA z: 25.01.2000 – II SA 2506/99; 07.04.1999 – II SA 260/99; 11.5.1998 – II SA 283/98; 11.8.1998 – II SA 787/98; 12.3.1998 – II SA 32/98).
Słusznie podnosi Samorządowe Kolegium, że to dowód rejestracyjny [...] wystawiony przez Starostwo Powiatowe na rzecz S. Ś., stanowił element identyfikujący pojazd i jego wcześniejszego właściciela. W oparciu o dane zawarte w tym dowodzie nastąpiła rejestracja. W szczególności, dane te były weryfikowane w Starostwie (k. 8 akt administracyjnych). Pełnomocnik Skarżącego nie odpowiada na pytanie – w oparciu o jakie dane chciałby rejestrować pojazd Skarżący?
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 upsa orzekł jak w sentencji.
/-/ E.Kręcichwost-Durchowska /-/ M.Dybowski /-/ P.Miładowski