Uzasadnienie
J.R. wniósł skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2011r. nr. [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych. Skarżący złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z którego wnika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwójką dzieci a ich dochód stanowi świadczenie z KRUS w wysokości [...] zł., który stanowi jedyny dochód rodziny gdyż żona wnioskodawcy jest osobą bezrobotną. Zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu wniosku jedynym majątkiem skarżącego jest dom o pow. [...] m2 i działka o pow. [...] m2.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy pismem z dnia 10 stycznia 2012r. (odebranym w dniu 13 stycznia 2012r. k. 22 akt) wezwał J.R. do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 3 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych oraz dokumentów dotyczących lokat i kont należących do skarżącego i jego żony, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energia elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego; nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2009-2010 osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, w przypadku złożenia rozliczenia za 2011 należało przesłać zeznanie za ten rok podatkowy, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym, przedłożenia ostatniego odcinka świadczenia z KRUS i przedłożenia aktualnego zaświadczenia o zarejestrowaniu A.R. w PUP jako osoba bezrobotna.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył kopię dowodu wpłaty na KRUS, zeznań podatkowego za 2010r. (własnego i żony) wraz z potwierdzeniem nadania, decyzji o uznaniu A.R. za osobę bezrobotną, terminarza wizyt w PUP z wyznaczonymi terminami, faktur za wodę wraz z dowodem wpłaty, faktury za prąd, faktury za wymianę butli z gazem, kopię dowodu rejestracyjnego samochodu Skoda Felicja i wyciągów z konta bankowego za okres 30.09.2011-31.12.2011r. oraz dowodów wpłat podatku od nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597).
Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie wyjaśnił w wiarygodny sposób, iż jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Wskazać należy bowiem, iż w formularzu wniosku skarżący wskazał, iż jego dochód stanowi świadczenie z KRUS. Z załączonych dokumentów wynika jednak, iż skarżący opłaca składki na KRUS (vide kopia dowodu wpłaty składki za 2011.4). Skarżący wbrew wezwaniu nie przedłożył również dokumentu potwierdzającego otrzymywanie świadczeń z KRUS. Ponadto skarżący nie ujawnił w pełni swego źródła dochodu. Z załączonych zeznań podatkowych za 2010r. wynika co prawda, iż skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, co jednak nie odpowiada pozostałym dokumentom. Z przedłożonych faktur i oświadczenia złożonego w formularzu wniosku wynika bowiem, iż skarżący regularnie opłaca wszelkie należności w tym podatek od nieruchomości, składkę KRUS i należności za prąd i wodę.
Ponadto wskazać należy, iż z załączonego wyciągu bankowego wynika, iż żona skarżącego korzysta ze świadczeń z MOPR w D., w kwocie [...] zł., które w okresie ostatnich 3 miesięcy pozwoliły skarżącemu i jego żonie na odłożenie na koncie kwoty [...] zł. Powyższa kwota pozwala skarżącemu na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprawy ograniczają się do obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł.(vide § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.)
W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.