Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] nakazał Zakładowi [...] Spółka Jawna w [...] (zwanemu dalej: skarżący) przedstawienie do wglądu:
- 1. spis stosowanych substancji chemicznych, ich mieszanin niebezpiecznych i stwarzających zagrożenie;
- 2. karty charakterystyk stosowanych substancji chemicznych, ich mieszanin niebezpiecznych i stwarzających zagrożenie;
- 3. wyniki badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy;
- 4. rejestr czynników szkodliwych dla zdrowia występujących na stanowiskach pracy oraz karty badań i pomiarów;
- 5. sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami ocenę ryzyka zawodowego w zakresie czynników chemicznych;
- 6. sporządzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami ocenę ryzyka zawodowego w zakresie szkodliwych czynników biologicznych.
Decyzja ta została doręczona stronie dnia [...] sierpnia 2014 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. [...] akt administracyjnych).
Pismem z dnia [...] września 2014 r. skarżący wniósł bezpośrednio do [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Pismo zostało nadane w placówce pocztowej dnia [...] września 2014 r. (pieczęć na kopercie, k. [...] akt administracyjnych). Odwołanie zostało następnie przekazane przez [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] według właściwości (pismo z dnia [...] września 2014 r., k. [...] akt administracyjnych).
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (zwany dalej: WPWIS) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że termin ten upłynął z dniem [...] września 2014 r.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył skarżący wskazując, że organ nie odniósł się merytorycznie do zarzutów odwołania, ale zastosował wybieg w postaci wydania postanowienia o uchybieniu terminu wniesienia odwołania. Skarżący wyjaśnił, że owo uchybienie (3- dniowe przekroczenie terminu) nastąpiło na skutek absencji chorobowej pracownika odpowiedzialnego za system korespondencyjny w firmie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu.
Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: Ppsa)).
Zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 j.t. z późn. zm., zwanej dalej: Kpa) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. (art. 127 § 1 i 2 Kpa). Odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § i 2 Kpa).
Jednocześnie jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 1 Kpa).
Z powyższego wynika, że odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 lub w terminie określonym w przepisach szczególnych. Termin, o którym mowa jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może on być przedłużany ani skracany przez organ administracji publicznej. Jednocześnie jest to termin procesowy, obliczany według przepisów Kpa oraz termin zawity, którego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu (por. Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), LEX/el., 2015).
Zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Wniesienie odwołania po terminie, jeżeli wnoszący odwołanie nie zwrócił się równocześnie o przywrócenie terminu wniesienia odwołania (art. 58 § 2 Kpa), powoduje, że organ odwoławczy jest obowiązany wydać postanowienie o uchybieniu terminowi wniesienia odwołania. W orzecznictwie wskazuje się (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, LEX nr 1497908), że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 Kpa.
W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. W takiej sytuacji organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika wprost z przepisu art. 134 Kpa ucieleśniającego bezwzględnie obowiązującą normę prawną. Konsekwencją powyższego jest to, że organ II instancji w sytuacji, gdy stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kpa. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu wniesienia odwołania zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia temu terminowi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 listopada 1996 r., sygn. akt SA/Łd 2665/95, Biul. Skarb. 1997, nr 5, poz. 32).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że odwołanie wniósł skarżący do niewłaściwego organu – organu II instancji (nie zachowując trybu pośredniego wniesienia środka zaskarżenia, tj. za pośrednictwem organu, który wydał skarżoną decyzję w pierwszej instancji) i to z uchybieniem 14-dniowemu terminowi, o którym mowa w art. 129 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 65 Kpa odwołanie to niezwłocznie przekazano do organu właściwego, co jednak w związku z jego wniesieniem już do tego niewłaściwego organu po upływie terminu ustawowego nie wywołało skutku o którym mowa w art. 65 § 2, tj. zachowania terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie bowiem z tym przepisem za wniesione z zachowaniem terminu uznaje się jedynie podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu. Tymczasem decyzję organu I instancji doręczono skarżącemu skutecznie w dniu [...] sierpnia 2014 r., zaś odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej dnia [...] września 2014 r. Termin do złożenia odwołania upłyną zaś w dniu [...] września 2014 r. Nie budzi zatem wątpliwości, że uchybiono terminowi do złożenia odwołania, a w konsekwencji organ prawidłowo stwierdził, zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem z dnia [...] października 2014 r., uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Jak bowiem słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (wyrok z dnia 3 września 2010 r. I SA/Lu 62/10, LEX nr 749479) norma prawna wynikająca z art. 134 Kpa ma charakter imperatywny - wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia jest obowiązkiem organu II instancji w każdym przypadku, gdy takie uchybienie ma miejsce. Dla obowiązku tego bez znaczenia pozostają przyczyny, które spowodowały uchybienie terminu. Fakt uchybienia terminu ma charakter obiektywny.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.