Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2003 r. skarżący T. W. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (zwanego dalej Kierownikiem Urzędu) o przyznanie uprawnień kombatanckich określonych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 z późn. zmianami). Skarżący wyjaśnił, iż w okresie drugiej wojny światowej wraz z braćmi doznał represji, bowiem w dniu [...] września 1942 r. został aresztowany ich ojciec, który następnie został uwięziony w obozie koncentracyjnym w [...], gdzie w dniu [...] stycznia 1943 r. zmarł.
Skarżący wyjaśnił, iż również ich matka została w czasie wojny przez okupanta z przyczyn politycznych osądzona i skazana, udało jej się jednak zbiec z więzienia i do końca wojny zmuszona była ukrywać się. Zdaniem skarżącego pozbawienie małych dzieci opieki rodziców, ich troski i miłości oraz lata dzieciństwa spędzone u obcych ludzi, było represją i uprawnia go do uzyskania uprawnień kombatanckich. Do wniosku strona załączyła dowody na okoliczność pozbawienia opieki rodziców w czasie wojny, w tym pobytu i śmierci ojca w obozie koncentracyjnym, represji jakim podlegała jego matka oraz negatywną rekomendację Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych Zarząd Okręgowy w P..
Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu działając na podstawie art. 1 - 4 oraz art. 22 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o kombatantach (...) odmówił przyznania stronie wnioskowanych uprawnień. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu wyjaśnił, iż skarżący nie spełnia przesłanek uprawniających do przyznania uprawnień ponieważ wnioskowany tytuł nie jest przewidziany przepisami przedmiotowej ustawy.
Składając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podtrzymał wcześniejszą argumentację, w szczególności akcentując, iż w czasie wojny został wraz z braćmi pozbawiony opieki rodziców przez okupanta, z przyczyn od nich niezależnych. Odwołując się do celu ustawy, którym jest naprawienie szkód związanych z doznanymi w czasie wojny represjami skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ wykładnią przepisów ustawy. Skarżący wskazał, iż zamiast wychowywać się w domu rodzinnym, otoczony opieką rodziców, zmuszony był wraz z braćmi godzić się na życie w warunkach terroru i agresji okupanta.
Decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu, działając na podstawie art. 127 §3 i art. 138 §1 k.p.a. oraz art. 1-4 wyżej wskazanej ustawy o kombatantach (...), utrzymał w mocy swoją pierwotną decyzję, w uzasadnieniu decyzji powtarzając przyjętą wcześniej argumentację. Zdaniem organu podnoszona przez stronę okoliczność pozbawienia opieki rodzicielskiej w czasie wojny nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach (...) i nie może zostać potraktowana jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką.
W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w swojej wcześniejszej korespondencji. Skarżący wskazał, iż w myśl przepisów ustawy, która dotyczy osób represjonowanych, represją było pozbawienie małych dzieci opieki rodziców.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Skarżący T. W. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 371 z późn. zmianami), uprawnienia określone w ustawie przysługują osobie, która uzyska decyzję potwierdzającą działalność wymienioną w art. 1 ust. 2 i w art. 2 albo fakty, o których mowa w art. 3 i 4 ustawy. O spełnieniu tych warunków orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji (art. 22 ust 1 ustawy o kombatantach...). Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ściśle definiuje w art. 1, 2, 3 i 4, jakiego rodzaju działalność uznaje się za kombatancką, ewentualnie za równorzędną z kombatancką, a także jakiego rodzaju represje stanowią podstawę do zastosowania ww. przepisów w stosunku do osób, które im podlegały.
Ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy o kombatantach (...) i przyznania uprawnień wynikających z niej z tytułu przeżyć i udręki, jakie niosło za sobą pozbawienie małych dzieci opieki rodziców aresztowanych i więzionych przez okupanta, jak również zadośćuczynienia w ten sposób za pobyt w obozie koncentracyjnym i śmierć osób bliskich, w tym rodziców małych dzieci. Te doświadczenia, rzutujące z pewnością na całe dalsze życie skarżącego i jego braci, nie stanowią podstawy do uznania ich za działalność kombatancką lub równorzędną z nią. Rację ma skarżący, iż stanowiły one represję, lecz nie można ich uznać za represję w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach (...), bowiem wykładnia przepisów art. 1-4 ustawy o kombatantach (...) wyklucza uznanie za działalność kombatancką lub równorzędną z nią działań czy stanów nie wymienionych w poszczególnych podpunktach tych artykułów.
Skarżący złożył w toku postępowania kwestionariusz, życiorys, dokumenty potwierdzające wojenne losy rodziców. Skarżący przedłożył także określoną w art. 22 ustawy o kombatantach (...) rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju represji. Wobec treści złożonego do akt sprawy pisma skarżącego z dnia [...] maja 2006 r. i znaczenia jakie nadaje on przedmiotowej rekomendacji wyjaśnić należy, iż dokument ten jest jednym z dowodów na okoliczność rodzaju działalności kombatanckiej (represji), podlegającym ocenie przez organ orzekający z uwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 kpa), stąd co do zasady brak pozytywnej rekomendacji nie wyklucza przyznania uprawnień, tak samo jak jej treść nie przesądza samo przez się o przyznaniu uprawnień. Uwaga ta nie odnosi się jednakże do stanu faktycznego niniejszej sprawy, bowiem wnioskowana represja nie jest represją uprawniająca stronę skarżącą do uzyskania uprawnień kombatanckich.
W tych okolicznościach Sąd Administracyjny, który na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprawuje kontrolę orzeczeń administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem, stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalono.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P.Miładowski jf