Uzasadnienie
B. W. zwróciła się [...] r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] z wnioskiem o pomoc pieniężną z przeznaczeniem na wykonanie instalacji wodociągowej. Do wniosku strona dołączyła kosztorys prac sporządzony przez przedsiębiorstwo inżynieryjno-instalacyjne na kwotę 4 119,50 zł.
Decyzją z dnia [...] r. Kierownik [...] MOPR w Poznaniu nr [...] wskazując na art. 7,8 ust.1, art. 2 ust.1, art.3 ust.1,3,4 w związku z art.39 ust.39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. NR 6, poz. 593 z 2004 r. z późniejszymi zmianami) odmówił przyznania pomocy (zasiłku celowego). Według ustaleń organu wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest właścicielką przedwojennego domu w złym stanie technicznym. W domu wraz ze stroną mieszka w zamian za pomoc w utrzymaniu domu P. Ł. B. W. jest inwalidką nie posiadającą uprawnień do świadczeń emerytalno-rentowych. Jedynym jej dochodem jest zasiłek stały w wysokości 418 zł odpowiadający kryterium dochodowemu uzasadniającemu przyznanie prawa pomocy.
Strona otrzymuje i to systematycznie pomoc społeczną w tym i zasiłki celowe na podniesienie standardu mieszkania.
W ocenie organu zarówno wnioskodawczyni jak i jej lokator powinni być zainteresowani założeniem kanalizacji i mogą oni przy łącznym dochodzie 914,97 zł wygospodarować środki na dokonanie ulepszeń w zajmowanym lokalu.
Nadto doprowadzenie wodociągu nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej wnioskodawczyni, gdyż ma ona na terenie swojej posesji dostęp do wody poprzez korzystanie ze znajdującej się tam studni.
Art.39 ust.2 ustawy o pomocy społecznej uprawnia do zasiłku celowego na pokrycie drobnych remontów.
Przedmiotowe przyłączenie wodociągu za kwotę 4 119 zł nie można zakwalifikować jako drobnego remontu.
Zasiłek celowy nie ma charakteru obligatoryjnego i jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła B. W. podnosząc, iż założenie nowej instalacji wodociągowej z uwagi na zużycie starej jest niezbędna potrzebą, a sama nie jest w stanie ponieść nawet części związanych z nią kosztów.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję i odwołało się do argumentacji powołanej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła B. W. Skarga nie precyzowała zarzutów ani wniosków, przywołując wcześniej podane argumenty, wskazując nadto, iż woda w studni nie nadaje się do spożycia zgodnie z dołączoną do akt ekspertyzą Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Pismem z dnia [...] r. strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym a Organ o żądaniu strony zawiadomiony w terminie 14 dni nie złożył żadnego oświadczenia.
W tych warunkach na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.–dalej upsa) Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrzył sprawę jednoosobowo w trybie uproszczonym i zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organy orzekające błędnie przyjęły, że zaopatrzenie w bieżącą wodę zdatną do picia nie jest niezbędną potrzeba bytową w rozumieniu art. 39ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] r., z którego wynika, że woda ze studni strony nie odpowiada warunkom Rozporządzenia Ministra Zdrowia z 19 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz.U nr 2003, poz. 1718). Nie można zatem skutecznie podnosić, że strona może zaopatrywać się w pełnym zakresie z jej wody studziennej. Mylne też są wywody organów obu instancji, że doprowadzenie bieżącej wody o parametrach pozwalających zakwalifikować ją do spożycia mieści się w możliwościach finansowych strony.
Przywołany przez organy status majątkowy uzasadniający korzystanie przez B. W. stale z różnych form opieki społecznej świadczy, że jej sytuacja bytowa i majątkowa jest trudna. Także z treści uzasadnień obu kwestionowanych w tym postępowaniu rozstrzygnięć wynika, że jest to okoliczność niesporna. W tych warunkach co najmniej niefortunna jest supozycja organu, że strona może odłożyć jakiekolwiek fundusze, a tym bardziej na przedmiotową inwestycję.
Wbrew też przeprowadzonej wykładni regulacje ustawy o pomocy społecznej nie wyłączają przedmiotowego przyłącza wodociągowego spośród celów, które obejmuje pomoc społeczna, także w formie przedmiotowego świadczenia (zasiłek celowy).
Przepis art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jakkolwiek wymienia cele na jakie może być przyznany zasiłek celowy lecz wyliczenie to ma jedynie charakter przykładowy.
Generalnie bowiem ta forma pomocy służy zaspokojeniu niezbędnej pomocy bytowej.
Nie wymaga szczegółowego uzasadnienia teza, że w XXI wieku możność korzystania z bieżącej i nadającej się do picia wody jest niezbędną potrzebą życiową także w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej.
Zasiłek celowy jest formą pomocy społecznej przyznawanej w ramach tzw. uznania administracyjnego i sam fakt spełniania kryteriów nie oznacza jeszcze automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia. Organ pomocy może, lecz nie musi przyznać świadczenie. Uznanie administracyjne nie pozwala jednak organowi na dowolność w załatwianiu sprawy. Każda decyzja musi odpowiadać podstawowym zasadom procedury administracyjnej w tym i wynikającej z hipotezy art. 7 kpa.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust 1 ustawy o pomocy społecznej). Z kolei reguła zawarta w ust 4 art. 3 omawianej ustawy stanowi, iż generalnie potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom, a nadto mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Oznacza to, że organ nie powinien odmówić pomocy w warunkach uzasadniających jej przyznanie, jeżeli posiada na to odpowiednie środki. Z akt administracyjnych nie wynika, a i organ tego nie podniósł, by nie miał on środków na zaspokojenie oczekiwanej przez skarżącą pomocy.
Ograniczona możliwość płatnicza organu pomocowego musi jednoznacznie wynikać z ustaleń czynionych w wydawanych przez niego rozstrzygnięciach (por. wyrok NSA z 10 kwietnia 2002 r. I SA 3098/01).
Nie stanowi też wystarczającej przesłanki do odmowy przyznania kolejnego świadczenia okoliczność, że strona wcześniej już była objęta różnymi formami pomocy społecznej. Istotą bowiem instytucji zabezpieczenia społecznego jest aktywne niesienie pomocy wszystkim potrzebującym.
Oznacza to, iż jej zakres także co do przedmiotowego świadczenia nie jest ograniczony przedmiotowo i każdorazowo należy uwzględniać wszelkie okoliczności dotyczące i osoby wnioskodawcy i oczekującej przez niego pomocy, a także możliwości samego organu pomocy.
Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające nie wynika by rozpoznano sprawę według przedstawionych wyżej kryteriów w szczególności czy oczekiwana pomoc w całości lub w części mieści się w możliwościach organów pomocowych, co stanowi uchybienie, które z mocy przytoczonych wyżej przepisów oraz nadto art. 145 § 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia ją poprzedzającego z obrotu prawnego i orzeczenia jak w sentencji. Skoro zaskarżony akt nie przyznał stronie żądnych uprawnień, to zbędne było orzekanie na podstawie art. 152 ppsa.
/-/ P. Miładowski
KP/