Uzasadnienie
K. W. pismem z dnia [...] czerwca 2004 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wnioskiem o udzielenie pomocy w formie pieniężnej na zakup żywności, leków, środków czystości, piorących, higieny, pościeli, obuwia letniego, oraz o zapłatę przelewem należności z tytułu rachunku za energię elektryczną w kwocie 58,73 zł.
Dnia [...] lipca 2004 r. przeprowadzony został wywiad środowiskowy, w trakcie którego ustalono, iż Zainteresowana prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Otrzymuje zasiłek stały oraz dodatek mieszkaniowy. Zainteresowana ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności z uwagi na schorzenia kręgosłupa.
Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., przyznano Zainteresowanej świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego, mianowicie: na żywność kwotę 5 zł, na środki czystości i higieny 5 zł, obuwie 5 zł, leczenie 10 zł, energia elektryczna 10 zł, pościel 5 zł; łącznie 40 zł. W uzasadnieniu wskazano, że Zainteresowana spełnia ustalone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm., dalej: ups) kryterium dochodowe. Wysokość zasiłku przyznanego decyzją ustalono w ramach możliwości finansowych. Podkreślono, że Ośrodek posiada środki finansowe w rozmiarze pozwalającym jedynie na zaspokojenie najbardziej uzasadnionych potrzeb. Musi mieć na względzie wszystkich uprawnionych do pomocy mieszkańców gminy.
Od decyzji odwołała się Zainteresowana. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2004 r. opisała szczegółowo swoją sytuację materialną i rodzinną i wskazała, że udzielona pomoc nie jest wystarczająca.
Decyzją z dnia [...] września 2004 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzją. Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił sytuację materialno-bytową Zainteresowanej. Wysokość świadczenia uzależniona jest od wysokości środków jakimi dysponuje organ. Z kwoty tej opłacane są obligatoryjnie zasiłki na dożywianie dzieci w szkołach.
Zainteresowana złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wnosząc o uchylenie decyzji i ustalenie, że zasiłek celowy winien być wyższy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie
Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ups, przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym. Właściwe organy podejmują w tym zakresie decyzje, które kwalifikowane są jako decyzje mieszczące się w sferze uznania administracyjnego.
Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 września 2004 r. (III AUa 570/03, LEX nr 147179), w którym wskazany Sąd jednoznacznie podkreślił, że swobodne uznanie nie oznacza woluntaryzmu, dowolności, arbitralności; a jego zakres jest określony przez prawo. Takie pojmowanie analizowanej instytucji w pełni mieści się w wyznaczonej przepisami Konstytucji zasadzie praworządności. Powierzenie organom możliwości rozstrzygania w ramach uznania w żadnej mierze nie zwalnia ich z obowiązku realizowania wszystkich dyrektyw, jakie stawiane są przez obowiązujące przepisy prawa, w tym przepisy proceduralne.
Sądowa kontrola uznania administracyjnego nacechowana jest określoną specyfiką. Mianowicie, Sąd nie posiada kompetencji, by arbitralnie oceniać zasadność wyboru dokonanego spośród równowartościowych z punktu widzenia obowiązujących przepisów rozwiązań. Może jednak badać, czy postępowanie prowadzące do wydania decyzji przeprowadzone było zgodnie z przepisami i czy zastosowane były właściwe normy prawa materialnego.
Analizując przebieg postępowania Sąd w szczególności odnosić się może do kwestii, czy w toku postępowania organy przestrzegały tych zasad, które ustawodawca podniósł do rangi zasad ogólnych postępowania administracyjnego.
Analiza przedmiotowej sprawy prowadzi do konkluzji, iż organy rozstrzygające nie dochowały warunków określonych przez obowiązujące przepisy prawa.
Odnosząc się do wniosku Skarżącej o udzielenie zasiłku celowego organ pierwszej instancji przyznał jej pomoc w łącznej kwocie 40 zł, wskazując przeznaczenie poszczególnych kwot wchodzących w jej skład. Wskazane przez organ kwoty są niewielkie, a w świetle zasad doświadczenia życiowego uznać należy, że z pewnością nie zaspokajają one potrzeb, na które zostały udzielone. Taka konkluzja prowadzi zaś do kolejnego wniosku. W przypadku bowiem, gdy organ udzielając Skarżącej zasiłku celowego uznał za zasadne udzielenie pomocy w takiej kwocie, zobowiązany był do szczegółowego przedstawienia sytuacji finansowej Ośrodka. Tylko takie postępowanie organu byłoby zgodne z wyrażoną w art. 11 kpa zasadą przekonywania. Organ poprzestał na ogólnikowym stwierdzeniu, odwołując się do faktu, iż posiada ograniczone środki i sprostać musi konieczności pomocy innym uprawnionym. Taka konkluzja, zwłaszcza w świetle wskazanego kontrastu pomiędzy faktycznie udzieloną Skarżącej w zaskarżonej decyzji pomocą a sygnalizowanymi przez nią potrzebami, nie może być uznana za wystarczającą.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2002 r., I SA 3098/01, LEX nr 83731, "Okoliczność dotycząca ograniczonych możliwości płatniczych organu pomocy społecznej powinna jednoznacznie wynikać z ustaleń czynionych w wydawanej przez niego decyzji. Samo stwierdzenie braku takich środków jest niewystarczające (...)".
Podkreślenia wymaga, że wskazanej wady nie niweluje zawarta w aktach administracyjnych (k.
- 22) informacja o świadczeniach udzielonych Skarżącej oraz ogólne stwierdzenie, iż Ośrodek opłaca posiłki dzieci w szkołach.
Przedstawione wyżej spostrzeżenia skłaniają do konkluzji, iż organy w toku postępowania naruszyły dyspozycje art. 7 oraz 77 kpa, wadliwie przeprowadzając postępowanie dowodowe. Konsekwencją niepełnego postępowania dowodowego jest wadliwość uzasadnienia decyzji organu I instancji, naruszającego wytyczne zawarte w art. 107 § 3 kpa.
W takim stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł o uchyleniu decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Konina.
Na podstawie art. 152 upsa Sąd określił, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu.
/-/I. Kucznerowicz /-/E. Makosz-Frymus /-/M. Dybowski
MB