Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 marca 2002 r. sygn. II SA/Po 2067/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę J. M. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 2000 r. w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2002 r. skarżący J. M. zwrócił się do Kierownika Urzędu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.
Pismem z dnia [...] maja 2003 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie decyzji z dnia [...] października 1999 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił skarżącemu J. M. uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] października 1999 r. nr [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu służby w Batalionach Chłopskich.
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2003 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.
Decyzję wraz z prawidłowym pouczeniem o terminie i sposobie jej zaskarżenia doręczono skarżącemu [...] grudnia 2003 r.
Skarżący pismem z dnia [...] grudnia 2003 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w J. dnia [...] stycznia 2004 r. zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżący zaznaczył, iż pismo to stanowi odpowiedź na ostatnią decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. i przedstawił w nim okoliczności, na które powoływał się już wcześniej wnioskując o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził niedopuszczalność wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] listopada 2003 r.
Uzasadniając wskazano, że skarżący został prawidłowo pouczony o możliwości wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący decyzję z dnia [...] listopada 2003 r. odebrał [...] grudnia 2003 r. i nie zaskarżył jej, ale w dniu [...] stycznia 2004 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej tą decyzją.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wskazał, iż w czasie wojny był zmuszany do pracy, a terminowi do wniesienia odwołania uchybił, z uwagi na zły stan zdrowia.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy zważył, co następuje
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zawartą w skardze argumentacją - zobowiązany jest natomiast do oceny praworządności zachowań organów administracji w danej sprawie. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
We wniesionej do sądu skardze skarżący podnosi przede wszystkim argumenty, mające uzasadnić przyznanie mu uprawnień kombatanckich. Tymczasem toczące się postępowanie dotyczy niedopuszczalności złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dlatego też fakty podniesione w skardze nie mają istotnego znaczenia dla sprawy.
Decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] listopada 2003 r. doręczono skarżącemu [...] grudnia 2003 r. wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżący zwrócił się do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek nadany został w Urzędzie Pocztowym w J. dnia [...] stycznia 2004 r.
Stosownie do treści art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zaś od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 kpa). Od decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, rozstrzygającej sprawę w pierwszej instancji, stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zgodnie z treścią art. 127 § 3 kpa do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
W rozpatrywanej sprawie wraz z wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. wyczerpany został dwuinstancyjny tok postępowania administracyjnego. Skarżący został pouczony o przysługującym mu prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wraz z bezskutecznym upływem tego ustawowego terminu, decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] listopada 2003 r. stała się ostateczna. Natomiast ponowne rozpatrzenie sprawy - zgodnie z wnioskiem skarżącego - było niedopuszczalne, gdyż naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec, jak w sentencji wyroku.
/-/E.Makosz-Frymus
KB/