Uzasadnienie
I. L. [...] maja 2004r. złożyła wniosek do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem P. L.. We wniosku skarżąca oświadczyła, że nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz, że sprawuje osobistą opiekę nad dzieckiem i dziecko nie przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Do pisma tego dołączone zostało orzeczenie o niepełnosprawności Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...]lipca 2002r., w którym na podstawie art. 4a ust.1 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz. 776 z późn. zm.) zaliczono P. L. do osób niepełnosprawnych. Skład orzekający wskazał, że stan zdrowia P. L. jest naruszony i powoduje konieczność zapewnienia mu całkowitej opieki lub pomocy w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku, oraz wymaga on stałego udziału opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Oprócz tego załączono także opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej z [...] maja 2004r.
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją nr [...] z [...]czerwca 2004r. na podstawie art. 17 ust. 1 oraz art. 48 ust. 3 z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r. nr 228 poz. 2255 z późn.zm.) odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu organ I instancji powołując się na wspomniany wyżej przepis uznał, że orzeczenie o niepełnosprawności dołączone do wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie spełnia wskazań, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123 poz. 776 z późn. zm.). Organ administracji stwierdził, że w orzeczeniu brak jest wskazań dotyczących stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy drugiej osoby i konieczności stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W odwołaniu z [...] maja 2005r. I. L. podniosła, że decyzja zawiera oczywistą sprzeczność w uzasadnieniu, albowiem orzeczenie o niepełnosprawności z [...]lipca 2002r. w pkt 6 określa, że wymagany jest stały współudział na co dzień opiekuna osoby niepełnosprawnej w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...]z [...] października 2004r. na mocy art. 138§1 pkt 1 kpa i art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz, 2255 z późn. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana w oparciu o błędną przesłankę. Zdaniem organu odwoławczego odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego nie powinna nastąpić z uwagi na brak spełnienia jednego ze wskazań, ale na skutek niespełnienia przez stronę warunku niepodejmowania lub rezygnowania z pracy zarobkowej. Organ II instancji oparł się w tej mierze na okoliczności, że skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy i posiada status osoby bezrobotnej.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. pkt 2 lit. j ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001) osoba bezrobotna nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższego rozstrzygnięcia [...] grudnia 2004r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga w której I. L. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powołując się na niekonstytucyjność przepisu art. 2 ust. pkt 2 lit. j ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2004r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje
Skargę uznać należało za zasadną.
I. L. ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z niepełnosprawnością swojego syna P. L. i trudną sytuacją materialną rodziny. Stan zdrowia dziecka stwierdzony został orzeczeniem o niepełnosprawności z [...]lipca 2002r., które określa, że stan zdrowia dziecka jest naruszony i powoduje konieczność zapewnienia mu całkowitej opieki lub pomocy w zaspakajaniu podstawowych potrzeb życiowych w sposób przewyższający wsparcie potrzebne osobie w danym wieku oraz wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. A zatem w tym zakresie skarżąca, wbrew uzasadnieniu organu I instancji – na co wskazał także organ odwoławczy – spełnia warunki określone w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228 poz, 2255 z późn. zm.). Zdaniem Sądu w tym zakresie skarżąca spełniła ustawowe wymagania przedkładając orzeczenie z którego jasno wynika jakiej opieki wymaga dziecko.
W ocenie Sądu dla rozpoznania niniejszej sprawy istotne było ustalenie drugiej przesłanki określonej w art. 17 ust 1 powoływanej ustawy, przepis ten stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności.
Organ I instancji wydając decyzję pominął tę kwestię, albowiem w uzasadnieniu brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało natomiast, że skarżąca nie spełnia warunku niepodejmowania lub rezygnowania z pracy zarobkowej albowiem zarejestrowana jest w Państwowym Urzędzie Pracy i posiada status osoby bezrobotnej, a taka nie może pobierać świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd nie podziela tej argumentacji. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest uzależnione od posiadania statusu bezrobotnego. Przepis wymaga jedynie aby ubiegający się nie podejmował lub zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się wskazanym w ustawie orzeczeniem. Okoliczności wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wymienione są enumeratywnie w art. 17 ust. 5 w punktach 1 – 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie należy do nich posiadanie statusu bezrobotnego.
Zatem ustawodawca wyraźnie wskazał jakie kryteria przesądzają o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Rolą organów administracji jest ustalenie, czy przyczyną pozostawania bez pracy było w niniejszym przypadku sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Takich ustaleń ani organ I ani II instancji nie poczynił. Decyzje o odmowie przyznania świadczenia podjęto bez dokonania takich ustaleń – stąd też brak w aktach administracyjnych materiału dowodowego pozwalającego przyjąć, że skarżąca w okresie kiedy zarejestrowana była jako bezrobotna nie podjęła pracy z przyczyn innych niż opieka nad dzieckiem. Brak takich ustaleń stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i 77 kpa. Naruszenie tych przepisów miało wpływ na wynik postępowania przed organami administracji, albowiem nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zebrany materiał dowodowy nie jest wyczerpujący i wystarczający do wszechstronnego rozpoznania sprawy.
Status bezrobotnego w żaden sposób nie stanowi przeszkody do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego – wystarczy aby spełniała ona przesłanki pozytywne przewidziane w art. 17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych z art. 17 ust.5 tej samej ustawy.
Ewentualne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego może natomiast skutkować utratą statusu bezrobotnego zgodnie z brzmieniem art. 2 ust. pkt 2 lit. "j" ustawy z 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001) – takie rozstrzygnięcie leży poza przedmiotem rzeczonego postępowania.
Wobec powyższego Sąd uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja podjęte zostały z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 §1 ust. 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r, nr 153 poz. 1270 z późń. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nr [...] z [...]czerwca 2004r.
/-/.D. Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Stankowski /-/ E. Makosz-Frymus
PG/