Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko kom. B. I., której przedstawił zarzut, iż w dniu [...] roku około godz. 14:00 przebywając w jednostce Policji tj. na terenie KPP [...] do swojego biura zawołała funkcjonariuszkę policji poster. A. K., której to przeczytała z własnej notatki służbowej że kom. K. O. jest kłamczuchą, intrygantką, a następnie notatkę przy w/w policjantce podarła i wyrzuciła, jak również życzyła współpracowniczce kom. K. O. powrotu z misji pokojowej w [...] w czarnym worku – art. 1332 ust.1 ustawy z dnia 29 października 2003 roku o zmianie ustawy o Policji (Dz. U. nr 192, poz. 1873) w zw. z § 14 załącznika do Zarządzenia nr 805 KGP z dnia 31.12.2003 roku.
Orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 7, poz. 58 ze zm., dalej: ustawa o Policji) kom. B. I. została uznana winną naruszenia dyscypliny służbowej, w związku z czym wymierzono jej karę nagany. Wskazano, że kom. B. I. z pełną świadomością wypowiadała się o kom. O. w sposób naruszający dobre imię oficera Policji, naruszając zasady etyki zawodowej, jednocześnie godząc się z konsekwencjami, jakie mogą zaistnieć w związku z nieetycznym zachowaniem się. Zachowanie takie narusza zasady zachowań międzyludzkich, jak również ma wpływ na przestrzeganie dyscypliny służbowej w Komendzie Powiatowej Policji w [...]. Wyjaśnienia obwinionej w toku postępowania nie były spójne.
Pismem z dnia [...] r. B. I. wniosła odwołanie od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i regulujących postępowanie dyscyplinarne. Wskazała, że nie została ponownie zaznajomiona z aktami, po ich uzupełnieniu. Nadto, że nie zostały uwzględnione wnioski dowodowe, które mogłyby pomóc w ustaleniu prawdziwego ciągu wydarzeń. Zarzuciła, że zostały uwzględnione zeznania post. A. K., bez ich wcześniejszej weryfikacji w oparciu o zeznania Ż. R.. Wskazała, że jest w posiadaniu nagrania rozmowy z post. A. K., w trakcie którego oświadcza ona, że nie byłą straszona i że nie chciała zeznawać w sprawie. Użycie słów, że kom. O. jest intrygantką, i kłamczuchą względnie nazwanie działań kom. O. intrygą i kłamstwem jest dopuszczalne, gdyż uczynione zarzuty są prawdziwe i uczynione niepublicznie. Nieprawdą jest, że życzyła kom. O. powrotu z [...] w worku. Post. K. przekręciła znaczenie słów.
Orzeczeniem nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]z dnia [...] r. zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zostało utrzymane w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że dokonał korekty zarzutu postawionego Obwinionej, w zakresie powołanej podstawy prawnej. Zarzut przekroczenie terminu instrukcyjnego zakończenia postępowania wyjaśniającego nie jest uzasadniony. Akta były prowadzone prawidłowo. Nie było potrzeby ponownego zapoznania O. z aktami, gdyż akta nie były uzupełniane. Zbędne było trzecie przesłuchanie Ż. R.. Zeznania A. K. są spójne, logiczne i konsekwentnie podtrzymywane. Nie stwierdzono wątpliwości, tak więc nie można było ich rozstrzygać na korzyść Obwinionej. Pomówienie kom. O. nastąpiło w pomieszczeniu służbowym na terenie instytucji publicznej w obecności osoby trzeciej, z co najmniej godzeniem się, iż słowa obraźliwe zostaną powtórzone osobie obmawianej. Organ odwoławczy nie stwierdził okoliczności łagodzących i uznał, że działanie Obwinionej zasługuje na szczególne potępienie, gdyż wynika z zawiści.
Pismem z dnia [...] r. B. I. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem wniosła skargę do sądu administracyjnego, żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Pełnomocnik wskazał, że orzeczenie wydane w pierwszej instancji podpisane zostało przez I Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w [...], który nie jest w stosunku do Skarżącej przełożonym dyscyplinarnym. Nie uwzględniono treści notatki służbowej, w której Skarżąca wskazywała na nieprawidłowe wykonywanie obowiązków służbowych. Dokonano błędnej wykładni § 14 Zasad etyki zawodowej policjanta. Z treści notatki odczytanej post. A. K. nie wynika, by normy zachowania były naruszone. Nie zweryfikowano treści notatki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że zgodnie z Regulaminem Komendy Powiatowej w [...], w trakcie choroby Komendanta Powiatowego jego obowiązki przejmuje zastępca. Zachowanie B. I. było wysoce naganne i niezgodne z przepisami w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta. Wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do zarzucanego czynu. Jest to najłagodniejsza kara, jaką można zastosować.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy orzekające w tej sprawie nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, ustalony stan faktyczny nie może być kwalifikowany jako bezsporny. Wątpliwości budzi już choćby kwestia istnienia bądź zniszczenia notatki służbowej, którą Skarżąca miała odczytać post. A. K.. Podczas przesłuchania w dniu [...] r. Skarżąca oświadczyła, że notatka nie została zniszczona i że została złożona do akt postępowania. Możliwe, że przy post. K. podarła jakąś notatkę, gdyż akurat dokonywała segregacji akt i archiwizacji. Post. A. K. zeznała dnia [...] r., że nie czytała notatki, a tylko jej wysłuchała.
Natomiast w zeznaniu K. O. z dnia [...] r. pojawia się stwierdzenie, że A. K. powiedziała jej, iż czytała notatkę. Organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły w sposób właściwy, czy z pewnością notatka załączona do akt, nie jest notatkę, którą widziała bądź której wysłuchała A. K.. Skoro bowiem organ prowadzący postępowanie ma za zadanie rozważenie wszelkich okoliczności sprawy, to niewątpliwie nie można uznać za dopuszczalne pominięcie tego dowodu. Nadto, same organy nie są konsekwentne w treści stawianych Skarżącej zarzutów, gdyż w postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego pojawiają się słowa "kłamczucha" oraz "intrygantka", natomiast w orzeczeniach (zarówno I instancji, jak i organu odwoławczego) dodatkowo pojawia się określenie "obłudnica". Podkreślenia zaś wymaga, że ostatni z epitetów pochodzi z zeznań K. O. z dnia [...] r., zaś A. K. przytoczyła go dopiero podczas trzeciego przesłuchania, dnia [...] r.
Jako nieuprawnione ocenić należy zawarte w uzasadnieniu orzeczenia organu odwoławczego stwierdzenia dotyczące tego, iż działanie obwinionej zasługuje na szczególne potępienie, gdyż wynika z zawiści.
Wątpliwości powstają także w ocenie drugiej części zarzutu – a mianowicie stwierdzenia, czy rzeczywiście Skarżąca życzyła kom. O. śmierci- powrotu z misji pokojowej w [...] w worku. Post. A. K. zeznała dnia [...] r., że słowa te słyszała tylko raz, i tylko od Skarżącej. Natomiast, jak wynika z zeznań A. M., słowa o powrocie z [...]w czarnym worku pojawiały się w trakcie rozmów prowadzonych w Komendzie.
Przytoczone wyżej uwagi odnoszą się do ustaleń faktycznych zaprezentowanych przez organy dyscyplinarne.
Zarzucić należy jednakże również inne naruszenie przepisów postępowania. Mianowicie, wobec Skarżącej zastosowana została kara nagany. Rzeczywiście, jest to obecnie najmniej dolegliwa z kar wymienionych w katalogu ustawowym. Generalnie zarzucane skarżącej określenia wypowiedziane w obecności innego funkcjonariusza, a funkcjonariusza niższego stopnia w szczególności, mogą być zakwalifikowane jako akt godzący w zasady etyki zawodowej policji. Jednakże, art. 135 j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji przewiduje możliwość wydania orzeczenia o odstąpieniu od ukarania. Mianowicie, wydania takiego właśnie rozstrzygnięcia – zgodnie z ust. 5 wskazanego artykułu – możliwe jest wówczas, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
W ocenie Sądu, nawet stwierdzając, że Skarżąca jest winna popełnienia zarzuconego przewinienia dyscyplinarnego, konieczne winno być rozważenie, czy nie zachodzą przesłanki zastosowania wskazanej możliwości. Rozważania te winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych orzeczeń. Z tego punktu widzenia istotne mogą być ustalenia co do biegu innych spraw w tym także toczących się przed sądami powszechnymi z udziałem strony, a związanych ze zdarzeniami powiązanymi z przebiegiem służby strony i panującymi tam relacjami interpersonalnymi.
W takim stanie rzeczy Sąd uznał, że utrzymanie zaskarżonych orzeczeń w obrocie prawnym nie jest dopuszczalne, i – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: upsa) – orzekł, jak w pkt. 1 sentencji.
O braku możliwości wykonania orzeczenia Sąd orzekł na podstawie art. 152 upsa.
/-/I. Kucznerowicz /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/P. Miładowski
MB