Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów o Osób Represjonowanych nr [...] działając między innymi na podstawie art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 z późn. zm.) odmówił I. P. uprawnienia do świadczenia pieniężnego z wymienionej ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że warunkiem przyznania świadczenia jest wywiezienie do pracy przymusowej na okres co najmniej sześciu miesięcy z terytorium Państwa Polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 - 1945. Tymczasem strona nie odpowiada temu warunkowi deportacji, co uzasadniało pojęte rozstrzygnięcie.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy I. P. podnosiła, że od samego początku ni twierdziła, że była deportowana ale podlegała represjom, bo pracowała w okupacji jako 9-letnie dziecko i nie była to praca dobrowolna. Skutki tej represji odczuwa do dnia dzisiejszego - jest osobą schorowaną.
Ponownie rozpatrując sprawę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów o Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] października 2004 r. nr [...] argumentował, że przedmiotowe świadczenie pieniężne przysługuje za represję zdefiniowaną w omawianej ustawie z 31 maja 1996 r. W myśl tego przepisu nie każda praca przymusowa w okresie okupacji uprawnia do przyznania świadczenia pieniężnego. Praca przymusowa wykonywana na terytorium |Rzeczypospolitej w granicach sprzed 1 września 1939 r. nawet poza miejscem stałego zamieszkania nie stanowi represji w rozumieniu ustawy o świadczeniu pieniężnym z 31 maja 1996 r. Z niekwestionowanych okoliczności wynika, że strona wykonywała pracę przymusową w latach 1941 - 1944 na terytorium Polski (we Wrześni) to jest w granicach naszego Państwa sprzed 1 września 1939 r. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie o odmowie przyznania dochodzonego świadczenia jest zgodne z prawem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego generalnie I. P. przywołała wcześniej formułowanie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty.
W odpowiedzi na skargę Kierownik urzędu wniósł o jej oddalenie i jednocześnie zażądał rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Skarżąca zawiadomiona przez Sąd o wniosku Kierownika Urzędu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym o świadczyła, iż wniosek ten popiera. W tych okolicznościach zważywszy na dyspozycję art. 119 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (upsa) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym trybie uproszczonym i zważył co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Ma rację Kierownik Urzędu, iż stosownie do regulacji postanowień ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich represją zgodnie z art. 2 jest:
- 1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,
- 2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego, w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r., na terytorium:
- a) III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,
- b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.
Niespornym było, że skarżąca wykonywała prace przymusową jako małoletnie dziecko we Wrześni (opiekunka dziecka niemieckiego) od stycznia 1941 do stycznia 1945. Praca ta była zatem wykonywana na terenie Państwa Polskiego, w jego granicach sprzed 1 września 1939. W tych warunkach skoro nie nastąpiła deportacja (wywiezienie) skarżącej do pracy poza granice ówczesnej Rzeczypospolitej, to praca ta nie ma przymiotu represji w rozumieniu omawianej ustawy z 31 maja 1996 r. Kwestia ta w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest jednolicie ujmowana i prowadzi do tej samej konkluzji jak w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Kierownik Urzędu prawidłowo zdekodował zawartą w art. 2 przedmiotowej ustawy normę przywołując tezy zawarte w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 1998 r. OPS 5/98 oraz innych orzeczeniach tego Sądu chociażby w wyroku z 29 lutego 2000 r. w sprawie II S.A./Ka 1091/98.
Sam bowiem fakt wykonywania pracy w warunkach przymusowych bez deportacji nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyznania świadczenia pieniężnego. Skarżąca nie przytaczała przy tym innych okoliczności które pozwalałyby zakwalifikować je jako represje w rozumieniu jej ustawowej definicji (art.2). Z akt administracyjnych nie wynika także by przy rozpoznaniu sprawy organ orzekający dopuścił się uchybień proceduralnych mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
W tych okolicznościach przyjąć należy, iż skarżąca nie wykazała skutecznie by zaskarżona decyzja sprzeczna była z obowiązującym porządkiem prawnym, co z kolei prowadzi zgodnie z art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do oddalenie skargi.
P. Miładowski
KB/