Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w dniu 17 września 2008 r. po rozpatrzeniu skargi wniesionej przez M. N. wydał wyrok oddalający Jego skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich. W dniu 19 września 2008 r. M. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący wskazał, iż Jego rodzina posiada dochody w postaci emerytury Skarżącego w wysokości 2089,23 zł i emerytury żony Skarżącego w wysokości 901,81 zł. Bezrobotny syn Skarżącego pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Mając powyższe na uwadze Sąd - celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawcy - zarządzeniem z dnia 13 stycznia 2009 r., (doręczonym w dniu 19 stycznia 2009 r. - k. 57 akt sądowych) wezwał M. N. do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów niezbędnych do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych tj. nadesłania ostatnich odcinków pobieranych emerytur przez Skarżącego i Jego żonę, nadesłanie aktualnej decyzji potwierdzającej, że syn jest osobą bezrobotną i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych oraz wskazanie kosztów bieżących opłat ponoszonych na utrzymanie rodziny i mieszkania w terminie 7 dni od otrzymania ww. zarządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako: ppsa), zgodnie z którym Sąd przyznaje prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do Sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por.: M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II., Doradztwo Podatkowe z 2005 r., nr 9, s. 51). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do Sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe, z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero, gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa (por.: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 września 1984 r., II CZ 104/84, LEX nr 8623). Obowiązek wykazania, iż nie jest się w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed Sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach, spoczywa jednak na wnioskodawcy.
W świetle powyższego, mając na uwadze brak odpowiedzi na wezwanie Sądu, stwierdzić należy, że M. N. nie wykazał w wystarczający sposób, aby można uznać go za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak doprecyzowania przez Skarżącego informacji o Swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej uniemożliwia całościową ocenę jego sytuacji materialnej, a tym samym stwierdzenie przesłanek do przyznania prawa pomocy.
W związku z powyższym na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ppsa postanowiono jak w sentencji.
E. Kręcichwost-Durchowska
JH