Uzasadnienie
B.Z. i C.Z. wnieśli skargę na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu w/w wniosku skarżący podali, że prowadzą gospodarstwo domowe wraz z trójką dzieci a źródłem ich utrzymania jest wynagrodzenie za pracę B.Z. wynoszące [...] zł. Z dodatkowych informacji zawartych we wniosku wynika, że C.Z. w okresie 10.2007 – 12.2012 był osobą bezrobotną, a od 3.12.2012 dzięki dofinansowaniu z PUP prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami, która obecnie generuje stratę w wysokości [...] zł.
Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej wnioskodawców, pismami z dnia 5 marca 2013r. wezwano ich do przedłożenia wyciągów i wykazów za okres ostatnich 6 miesięcy ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżących oraz dokumentów dotyczących posiadanych lokat i kart kredytowych, nadesłania kopii zeznań podatkowych podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011-2012, przedłożenia zestawienia pojazdów mechanicznych użytkowanych w gospodarstwie domowym z podaniem marki pojazdu, pojemności silnika i szacunkowej wartości, wykazania za pomocą kserokopii dokumentów (np. rachunków, faktur za media, w tym gaz, energię elektr., wodę, telefon; dokumentów potwierdzających wysokość: podatku, opłat czynszowych, ubezpieczenia itp.) jakiego rzędu kwoty obciążają miesięcznie budżet domowy z tytułu stałych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz określenia rozmiaru prowadzonej działalności gospodarczej w 2013 roku oraz udokumentowanie wielkości przychodu i kosztów jego uzyskania.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie przesłano wyjaśnienie, iż działalność gospodarcza Zarządzanie nieruchomościami generuje stratę wynoszącą w 2013 [...] zł. a jedyna podpisana umowa z dnia 15.02.2012r. ma wartość [...] zł./miesiąc. W załączeniu przesłano księgę przychodów i rozchodów za 2013r. wraz z formularzami zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy za styczeń – luty 2013r., zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie, faktury za TV i Internet, gaz, prąd, zeznania podatkowe za lata 2011 i 2012r., oświadczenie o braku lokat i kart kredytowych, kopię dowodu rej. samochodu Peugeot 406 poj. 1,8 rok. prod. 1997r. oraz historię kont bankowych B.Z. i C.Z.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej ppsa) prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 ppsa, zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Mając na względzie fakt, iż prawo pomocy jest formą dotowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie, uwzględniając nieostre kryteria sformułowane w art. 246 § 1 ppsa - konieczne jest dokładne ustalenie faktycznej kondycji finansowej wnioskodawcy (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt II FZ 214/07, niepubl.), celem stwierdzenia, czy rzeczywiście potrzebuje on wsparcia ze strony Państwa, bez którego nie mógłby korzystać ze swojego konstytucyjnego prawa do sądu. Ponadto stwierdzić należy, że prawo pomocy jest szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin.
Co do zasady prawo pomocy nie powinno być więc udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody w wysokości przewyższającej kwotę przeznaczaną na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Sytuacja taka pozwala bowiem na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (por. M. Budachowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowo-administracyjnym, cz. II. Doradztwo Podatkowe 2005/9/51, Lex nr 49597). Zauważyć należy również, iż zgodnie z ogólną zasadą, strona która wniosła skargę do sądu powinna gromadzić środki finansowe na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Dla uznania wniosku za uzasadniony decydujące znaczenie ma więc brak możliwości zgromadzenia środków finansowych w dłuższym okresie, o ile istniały podstawy do przewidywania tego wydatku. Potwierdza to orzecznictwo sądowe z którego wynika, że ubiegający się o zwolnienie od kosztów sądowych w każdym przypadku powinien poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny.
Dopiero gdy poczynione w ten sposób oszczędności okazały się nie wystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa (zob. postanowienie SN z dnia 24 września 1984r. II CZ 104/84). Obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie zgromadzić odpowiednich środków na opłacenie kosztów koniecznych do prowadzenia postępowania przed sądem administracyjnym, w tym również w drodze oszczędności we własnych wydatkach spoczywa jednak na wnioskodawcy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarżący dysponują stałym dochodem uzyskiwanym przez B.Z. wynoszącym [...] zł., który pozwala na pokrycie bieżących potrzeb. Powyższa kwota pozwoliła również uiścić skarżącej wpis sądowy w kwocie 100 zł. Ponadto C.Z. podjął działalność gospodarczą, która powinna w najbliższym czasie wygenerować przychód. Uwzględniając więc fakt, iż na obecnym etapie (do wydania przez Sąd wyroku) wpis sądowy jest jedynym kosztem wymaganym od skarżących, zasadną jest odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7, art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.
ja