Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką.
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. K. S. reprezentowana przez pełnomocnika zawodowego złożyła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej K. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką K.. Wskazano, że Skarżąca pobiera emeryturę rolniczą z KRUS i domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego "chociażby w części stanowiącej różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywaną emerytura rolniczą".
W toku postępowania ustalono, że Skarżąca otrzymuje emeryturę rolniczą, która w marcu 2020 r. wypłacana była w kwocie [...]zł oraz rentę rodzinną która na dzień [...] marca 2020 r. wynosiła [...] zł miesięcznie. Ustalono też, że córka Skarżącej - K. S. ur. [...] lipca 1970 r. posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym.
Burmistrz Gminy i Miasta K. decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmówił przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Skarżąca pobiera emeryturę rolniczą, co wyłącza ją z grona beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazano też, że brak jest podstaw prawnych do wypłaty stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieraną emeryturą, ponieważ ustawodawca nie przewidział możliwości wyboru pomiędzy świadczeniem emerytalnym a świadczeniem pielęgnacyjnym, ani nie jest możliwy zbieg obu świadczeń, ani ich wzajemna kompensacja.
W przewidzianym prawem terminie pełnomocnik Skarżącej złożył odwołanie domagając się uchylenia decyzji organu I instancji w całości i przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. W odwołaniu podkreślono, że przeszkodą w ustaleniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest fakt pobierania emerytury. Tymczasem, nie jest to przesłanka która nie mogłaby ustać, ponieważ Skarżąca pozostaje uprawniona do zawieszenia prawa do emerytury. W tej sytuacji Skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 9, art. 79a, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. wskazując, że gdyby została poinformowana o tym, że to fakt pobierania emerytury stanowi przesłankę uzasadniającą odmowne załatwienie jej wniosku, to w toku postępowania przedłożyłaby dokumenty potwierdzające zawieszenie prawa do emerytury.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Gminy i Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] odmawiającą przyznania K. S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką.
Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że Skarżąca świadczenie emerytalne pobiera od chwili osiągnięcia wieku emerytalnego. Wskazano, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. jednoznacznie wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury. Organ II instancji odnosząc się do argumentacji odwołania i potencjalnej możliwości zawieszenia pobierania emerytury wskazał, że Skarżąca nabyła prawo do emerytury w powszechnym wieku emerytalnym. Tymczasem, poruszana w judykaturze kwestia zawieszenia posiadanego prawa do emerytury dotyczyła wcześniejszych emerytur przyznanych z tytułu opieki nad dzieckiem, będąc w wieku produkcyjnym.
W przewidzianym prawem terminie pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do sądu administracyjnego zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. oraz art. 9, art. 79a, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zwrotu kosztów postępowania i rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonym decyzjom zarzucono, że błędnie przyjmują, iż żaden przepis prawa nie uprawnia organu do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy przyznana emeryturą a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi szeroko odwołano się do poglądów judykatury akcentując, że pozbawienia prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że nie jest realizowany cel świadczenia pielęgnacyjnego w odniesieniu do tych opiekunów, którzy pobierając emeryturę, rezygnują z zatrudnienia z powodu opieki nad członkiem rodziny.
Ponownie wskazano, że wpływ na wynik sprawy mogło mieć naruszenie art. 79a k.p.a., tj. brak wskazania Skarżącej przed wydaniem decyzji przesłanek zależnych od niej, które nie zostały spełnione, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z jej żądaniem. Pełnomocnik Skarżącej podkreślił, że gdyby Skarżąca wiedziała, że to fakt pobierania emerytury stanowi przesłankę negatywna przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, to Skarżąca jeszcze w toku postępowania wystąpiłaby o zawieszenie wypłaty świadczenia emerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd wyjaśnia, że zarządzeniem nr 26/20 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw i wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 w związku z objęciem miasta Poznania obszarem należącym do strefy czerwonej oraz w zw. z Zarządzeniem nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, sprawa niniejsza została przez Przewodniczącego Wydziału skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374).W świetle tego przepisu Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zgoda Strony na rozpoznanie w tym trybie nie jest zatem konieczna. Przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w tym przypadku jest uzależnione od uznania, że rozprawa mogłaby wywołać nadmierne zagrożenie dla życia i zdrowia osób w niej uczestniczących. Mając na uwadze, że Miasto Poznań, będące siedzibą tutejszego Sądu, zostało objęte tzw. obszarem czerwonym przesłanka powyższa została spełniona. Powyższe stanowisko jest zgodne z poglądem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2020 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II OPS 6/19, zgodnie z którą przepis art. art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19 należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019, poz. 2325 – dalej jako: "p.p.s.a.").
Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.
Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną zgodnie z przedstawionymi wyżej zasadami, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Sąd nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa materialnego - które miało wpływ na wynik sprawy - jak również przepisów postępowania, które - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł też naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego doznaje ograniczenia, bowiem może ono nastąpić tylko wówczas, jeżeli uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, w przypadku naruszenia przepisów postępowania, przez możliwość istotnego wpływu na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego (por. T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2005, s. 458).
Jednocześnie przyjmuje się, że brak takiego wpływu wystąpi w sytuacji gdy przy prawidłowym zastosowaniu prawa materialnego treść decyzji byłaby taka sama (por. A. Kabat [w;] B. Dauter, A. Kabat, M. N.-M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2016, s. 624). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd musi zatem mieć na uwadze, czy uchylenie zaskarżonego aktu z uwagi na stwierdzone uchybienia może doprowadzić do wydania decyzji o innej treści na skutek ponownego rozpoznania sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 111 – u.ś.r.).
W okolicznościach badanej sprawy poza sporem pozostaje, K. S. sprawuje opiekę nad niepełnosprawną córką K. S., która posiada orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Kwestią bezsporną pozostaje, że Skarżąca pobiera emeryturę rolniczą z KRUS i domaga się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego choćby w części stanowiącej różnicę między świadczeniem pielęgnacyjnym a otrzymywaną emeryturą rolniczą.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do zasadności przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad córką. W ocenie Skarżącej narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u. ś. r. która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury w wysokości niższej niż to świadczenie. Prawidłowa wykładnia przepisów, w przekonaniu Skarżącej, powinna prowadzić do wniosku, że art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.a u. ś. r. wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury.
Według organów fakt ustalenia Skarżącej prawa do emerytury stanowi negatywną przesłankę przyznania jej świadczenia emerytalnego.
W ocenie Sądu, to stanowisku organów należy przyznać rację.
Sąd zgadza się przy tym ze Skarżącą, co do tego, że dokonując wykładni przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji kierować się należało nie tylko literalnym brzmieniem przepisów, ale również należało uwzględnić dyrektywy celowościowe i systemowe wykładni. Dla zrozumienia intencji prawodawcy uzasadnione jest bowiem kierowanie się zasadą, omnia sunt interpretanda. Oznacza to, że dla ustalenia znaczenia tekstu prawnego konieczne jest przejście przez wszystkie fazy wykładni, w tym wykorzystanie wszystkich - wyróżnionych w nauce - reguł interpretacyjnych, tj. językowych, systemowych oraz funkcjonalnych. W przypadku tekstów prawnych nie chodzi bowiem o to, aby po prostu rozumieć tekst czy jakiś jego przepis (bez wysiłku czy z jakimś szczególnym wysiłkiem), ale o to by zrozumieć ten tekst (przepis) zgodnie z treścią nadaną mu przez prawodawcę (por. wyrok NSA z [...].10.2017 r. sygn. I OSK [...], orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. literalnie stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W okolicznościach badanej sprawy bezsporne pozostaje, że Skarżąca ma ustalone emerytury rolniczej z KRUS, które nabyła z racji osiągnięcia wieku emerytalnego.
Cel ustawy o świadczeniach rodzinnych, jak i istota samego świadczenia pielęgnacyjnego zostały natomiast jasno zdefiniowane przez samego ustawodawcę, na etapie procesu legislacyjnego. W uzasadnieniu projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazano, że celem projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych była budowa nowego, wyraźnie odrębnego od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych, służących wspieraniu rodziny w realizacji jej funkcji, głównie opiekuńczej, wychowawczej i edukacyjnej. Wolą ustawodawcy było przeznaczenie świadczenia pielęgnacyjnego dla osób rezygnujących z aktywności zawodowej by opiekować się dzieckiem. W projekcie ustawy wyraźnie wskazano też, że "za osoby korzystające z tej formy świadczenia rodzinnego opłacana będzie składka na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od kwoty tego świadczenia. Składka ta będzie, podobnie jak obecnie, opłacana przez okres niezbędny do uzyskania uprawnień emerytalnych.
Nabycie prawa do emerytury wyklucza możliwość dalszego korzystania z tej formy świadczenia". (por. Uzasadnienie do projektu ustawy Sejmu RP IV kadencji o świadczeniach rodzinnych, druk nr [...]). W ocenie Sądu, intencje ustawodawcy co do adresata i istoty świadczenia pielęgnacyjnego nie pozostawiają żadnych wątpliwości. Wolą ustawodawcy było zabezpieczenie rodziców rezygnujących z aktywności zawodowej, w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem - do czasu - nabycia przez nich prawa do emerytury. W tym zakresie zatem wyniki wykładni przeprowadzonej przy użyciu dyrektyw literalnych i celowościowych prowadzą do spójnego wniosku.
Należy zauważyć, że Sądowi oczywiście znany jest spór, który wywiązał się w judykaturze dotyczący wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r. co do tego, czy narusza zasadę równości taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a u.ś.r., która pozbawia w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mające ustalone prawo do emerytury (renty) w wysokości niższej niż to świadczenie. Część sądów akcentowała istotną zmianę relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego a wysokością świadczeń, których pobieranie wyłącza prawo do tego świadczenia i dokonując interpretacji art. 17 ust. 5 u.ś.r przy użyciu narzędzi tzw. wykładni dynamicznej, która zakłada zmienność znaczenia przepisów wysławiających normy, uwzględniającej aktualne potrzeby systemu prawnego (por. wyrok NSA z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. I GSK [...]) akcentowała, że w dacie wprowadzenia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia w cytowanym przepisie wynosiło ono [...] zł. Ustalenie to prowadziło do wniosków - których Sąd w składzie sprawę niniejszą rozpoznający nie podziela - a mianowicie, że w obecnych realiach pozbawienie w całości świadczenia pielęgnacyjnego opiekunowi otrzymującemu świadczenie niższe nie znajduje uzasadnienia w dyrektywach wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej i narusza konstytucyjną zasadę równości.
W ocenie Sądu, w składzie sprawę niniejszą rozpoznającego, prawidłowość zacytowanego stanowiska podważa sam ustawodawca, który w toku procesu legislacyjnego literalnie wskazał, że celem projektu ustawy o świadczeniach rodzinnych była budowa nowego - wyraźnie odrębnego – "od systemu pomocy społecznej, systemu pozaubezpieczeniowych świadczeń rodzinnych" (por. Uzasadnienie do projektu ustawy Sejmu RP IV kadencji o świadczeniach rodzinnych, druk nr [...]). Z tej też przyczyny nie ma jednego przepisu regulującego zbieg uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, przyznawanych i wypłacanych przez różne organy. Dlatego też Sąd podziela stanowisko doktryny, co do tego, że odstąpienie od literalnego brzmienia art. 17 u.ś.r., czego wprost domaga się Skarżąca, skutkowałoby wprowadzeniem do porządku prawnego nowego świadczenia, a mianowicie "wyrównawczego świadczenia pielęgnacyjnego", które jest nieznane u.ś.r. (por. S. Nitecki, Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w części stanowiącej różnicę pomiędzy uzyskiwaną emeryturą a kwotą tego świadczenia, Glosa krytyczna do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2020 r. (I OSK [...]), [...] Terytorialny 2020, 7-8, s.182).
To natomiast oznacza, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. przeprowadzona przy użyciu dyrektyw językowych, celowościowych i systemowych, prowadzi do tego samego wniosku, tj. że intencją ustawodawcy było pozbawienie osób mających ustalone prawo do emerytury prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w całości. Z tej też przyczyny Sąd nie podziela stanowiska Skarżącej, prezentowanego w niniejszej sprawie, co do naruszenia zasad konstytucyjnych, w tym zasady równości. Należy bowiem zwrócić uwagę, że intencją ustawodawcy jest zabezpieczenie rodziców rezygnujących z aktywności zawodowej, w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem - do czasu - nabycia przez nich prawa do emerytury.
Należy zaakcentować w tym miejscu, że Sąd nie kwestionuje szczególnej sytuacji rodziców, którzy uzyskali prawo do świadczenia emerytalnego będąc wieku produkcyjnym, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz.U.1989.28.149). Przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie tego rozporządzenia wskazuje, bowiem na istnienie związku przyczynowego między rezygnacją z zatrudnienia i koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym. Jest to jednak wyjątek, który zgodnie z zasadami wykładni nie może być interpretowany rozszerzająco.
Niezależnie jednak od wystąpienia w badanej sprawie przesłanki negatywnej przyznania wnioskowanego świadczenia, w okolicznościach badanej sprawy nie ziściła się również przesłanka pozytywna przyznania wnioskowanego świadczenia. Należy, bowiem zauważyć, że na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce jeżeli nie podejmuje lub "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności.
Nie sposób, w ocenie Sądu zgodzić się z tezą, że Skarżąca będąca na emeryturze rolniczej nie podejmując - dodatkowego - zatrudnienia w związku z opieką sprawowaną nad córką rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad nią. Należy zauważyć, że tak jak nie można równocześnie pobierać wynagrodzenia za pracę i świadczenia pielęgnacyjnego, tak również nie można pobierać jednocześnie emerytury rolniczej oraz świadczenia pielęgnacyjnego, albowiem świadczenie emerytalne jest świadczeniem zastępującym dochód z pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego. Z chwilą ustalenia prawa do emerytury matka sprawująca opiekę nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie czyni tego jednak, jak tego wymaga art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. "w celu sprawowania opieki" nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności.
Okoliczności zatem dla których osoba będąca już na emeryturze nie podejmuje dodatkowego zatrudnienia (czy ze względów zdrowotnych, czy z racji wieku lub ze względu na konieczność opieki nad innym członkiem rodziny) są z punktu widzenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. obojętne. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] listopada 2020 r. sygn. I OSK [...], wskazując, że z zatrudnienia zrezygnować mogą (odpowiednio go nie podejmować) tylko osoby aktywne zawodowo (w wieku przedemerytalnym) dla których praca, a nie emerytura jest głównym źródłem utrzymania. Osoby mające ustalone prawo do emerytury "zrezygnowały" z zatrudnienia lub odpowiednio go nie podejmują nie ze względu na opiekę nad inną osobą, lecz z uwagi na nabycie prawa do emerytury. Okoliczność, że świadczenie emerytalne pewnej grupy osób mającej ustalone prawo do emerytury jest kwotowo niższe od świadczenia pielęgnacyjnego nie uprawnia do stosowania takich zabiegów interpretacyjnych w odniesieniu do przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., które przeczą jego treści wywiedzionej wedle dyrektyw językowych, systemowych i funkcjonalnych.
Stanowisko to w całości podziela Sąd, w składzie sprawę niniejszą rozpoznającym. Nie sposób zaprzeczyć, że ani z przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., ani z innych regulacji ustawowych, jak również w Konstytucji, nie da się wyprowadzić normy uprawniającej osobę mającą ustalone prawo do emerytury rolniczej z KRUS do żądania od organu administracji przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego w miejsce otrzymywanego świadczenia emerytalnego lub obok tego świadczenia do wysokości wyższego z nich. Pomimo natomiast, że sprawiedliwość społeczna łączy się z konstytucyjną zasadą równości, to nie oznacza konieczności przyznania wszystkim kategoriom obywateli (grup podmiotów) jednakowych praw i obowiązków.
Natomiast osoby mające ustalone prawo do emerytury choćby niższe kwotowo od świadczenia pielęgnacyjnego, a opiekujące się niepełnosprawnymi członkami swoich rodzin nie pozostają w takiej samej sytuacji jak osoby, które tego prawa jeszcze nie nabyły (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2020 r. sygn. I OSK [...]).
W świetle powyższego, nie można zatem zgodzić się ze Skarżącą, że w badanej sprawie doszło do - mającego wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów postępowania. Skarżąca nie nabyła bowiem prawa do wcześniejszej emerytury w związku z koniecznością rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki na córką. Skarżąca nabyła prawo do rolniczej emerytury z KRUS. Jej sytuacja jest zatem całkowicie różna, od sytuacji rodziców, którzy uzyskali prawo do świadczenia emerytalnego będąc wieku produkcyjnym, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. To z kolei oznacza, że fakt zaniechania poinformowania Skarżącej w trybie art. 79a k.p.a. oraz – jak podnosi Skarżąca – uniemożliwienie jej wystąpienia do organu rentowego z wnioskiem o zawieszenie prawa do emerytury jakkolwiek stanowi naruszenie przepisów postępowania, to pozostaje bez wpływu na wynik tej sprawy.
Niezależnie, bowiem od wystąpienia w badanej sprawie przesłanki negatywnej przyznania wnioskowanego świadczenia, w okolicznościach badanej sprawy nie ziściła się również przesłanka pozytywna przyznania wnioskowanego świadczenia. Należy, bowiem zauważyć, że na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce jeżeli nie podejmuje lub "rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności. Taka sytuacja nie ma jedna miejsca w okolicznościach badanej sprawy.
Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw oraz, że Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego - które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, orzekł jak w sentencji.