Uzasadnienie
Rada Miasta Poznania uchwałą z dnia 2 grudnia 2003r.Nr XXXIV/269/IV/2003 ustaliła w Poznaniu strefę płatnego parkowania, stawki opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokość opłat dodatkowych oraz sposób ich pobierania. W powyższej uchwale ustalono stawki opłat jednorazowych, które wynosiły odpowiednio:
- • w podstrefie cenowej A (czerwonej) za pierwszą godzinę 3,00 zł., za drugą godzinę 3,60 zł., za trzecią godzinę 4,30 zł., za czwartą i każda następną godzinę 3,00 zł.,
- • w podstrefie cenowej B (żółtej) za pierwszą godzinę 2,70 zł., za drugą godzinę 3,20 zł., za trzecią godzinę 3,60 zł., za czwartą i każdą następną godzinę 2,70 zł.,
- • w podstrefie cenowej C (zielonej) za pierwszą godzinę 1,00 zł., za drugą godzinę 1,00 zł., za trzecią godzinę 1,00 zł., za czwartą i każdą następną godzinę 1,00 zł.
Powyższa Uchwała została dwukrotnie zmieniona Uchwałami Rady Miasta Poznania Nr XLVIII/623/V/2009 z dnia 13 stycznia 2009 r. oraz Nr LX/829/V/2009 z dnia 15 września 2009r. W drugiej z wymienionych powyżej Uchwał zmieniono w § 2 Załącznik Nr 2 do Uchwały z dnia 2 grudnia 2003 r. i opłaty jednorazowe ustalono odpowiednio:
- • w podstrefie cenowej A (czerwonej) za pierwszą godzinę 3,00 zł., za drugą godzinę 3,60 zł., za trzecią godzinę 4,30 zł., za czwartą i każdą następną godzinę 3,00 zł.,
- • w podstrefie cenowej B (żółtej) za pierwszą godzinę 2,80 zł., za drugą godzinę 3,40 zł., za trzecią godzinę 4,10 zł., za czwartą i każdą następną godzinę 2,80 zł.,
- • w podstrefie cenowej C (zielonej) za pierwszą godzinę 2,00 zł., za drugą godzinę 2,40 zł., za trzecią godzinę 2,90 zł., za czwartą i każdą następną godzinę 2,00 zł.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Poznaniu pismem z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...], działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 5, art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), zaskarżył uchwalę Rady Miasta Poznania Nr XXXIV/269/IV/2003 z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w Poznaniu strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu ich pobierania, zmienionej uchwałą Rady Miasta Poznania Nr XLVIII/623/V/2009 z dnia 13 stycznia 2009r. i uchwałą Rady Miasta Poznania Nr LX/829/V/2009 z dnia 15 września 2009r. Zaskarżonej uchwale zarzucono naruszenie art. 13b ust.5 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r. (Dz.U. z 2007r., Nr 19, poz. 115 ze zm. – dalej ustawa) w części dotyczącej § 2 uchwały wprowadzającej zmiany w załączniku do uchwały w zakresie opłat jednorazowych w punktach 1.2 i 1.3 załącznika.
W związku z powyższym, na podstawie art. 147 §1 ppsa wniesiono o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części. W uzasadnieniu skargi wskazano, że stawki opłat określone w pkt 1.2 za drugą i trzecią godzinę parkowania oraz określone w pkt 1.3 za trzecią godzinę parkowania naruszają art. 13b ust.5 cyt. ustawy, bowiem stawki opłat za parkowanie mogą być różnicowane w zależności od miejsca parkowania. Przy ustalaniu stawek uwzględnia się progresywne narastanie opłaty przez pierwsze trzy godziny parkowania, przy czym progresja nie może przekraczać powiększenia stawek opłaty o 20% za kolejne godziny w stosunku do stawki za poprzednią godzinę parkowania. Zakwestionowane stawki przekraczają dopuszczalne 20% powiększenia stawki opłaty. Uwzględniając wyjaśnienia Zarządu Dróg Miejskich w Poznaniu z których wynika, że uwarunkowania techniczne automatów parkingowych funkcjonujących w omawianej strefie parkowania nie pozwalają na uiszczenie opłaty przy użyciu monet o nominale mniejszym niż 10 gr, Prokurator stwierdził, że opłaty powinny wynosić w podstrefie B za drugą godzinę - 3,30 zł a nie 3,40 zł.; za trzecią godzinę - 3,90 zł a nie 4,10 zł. Zaś w podstrefie C za trzecią godzinę - 2,80 zł a nie 2,90 zł, a więc przekroczenie stawek wynosi 10 i 20 gr za każdą godzinę parkowania.
Rada Miasta Poznania reprezentowana przez radcę prawnego T.D. w odpowiedzi na skargę stwierdziła, że powyższą skargę uznać należy za uzasadnioną. Rada Miasta wyjaśniła, że ustalając wysokość stawek opłat jednorazowych w podstrefie B i C przyjęto zaokrąglenia matematyczne w górę lub w dół, do pełnych dziesięciu groszy, zapominając o progu ustalonym w ustawie. I tak w podstrefie B przyjętą progresję wyliczono w sposób następujący: 20% od 2,80 zł to 0,56 zł, zaokrąglono więc tę kwotę do 0,60 zł i ustalono stawkę za drugą godzinę na 3,40 zł, 20% od 3,40 zł to 0,72 zł, zaokrąglono ją do 0,70 zł i ustalono stawkę za trzecią godziną na 4.10 zł. Natomiast w podstrefie C - 20% od 2,40 zł to 0,48 zł, zaokrąglono ją do 0,50 zł i ustalono stawkę za trzecią godzinę na 2,90 zł. Przy ustalaniu tych stawek kierowano się także uwarunkowaniami technicznymi automatów parkingowych, które nie pozwalają na uiszczanie opłaty przy użyciu monet o nominale mniejszym niż 10 gr.
Rada Miasta Poznania, biorąc pod uwagę ustaloną w ustawie progresję oraz uwarunkowania techniczne automatów parkingowych, przyznała że ustalone stawki opłat powinny wynosić tyle, ile wskazał w swej skardze Prokurator Apelacyjny. Powyższe znalazło odzwierciedlenie w uchwale Rady Miasta Poznania Nr VII/55/VI/2011 z dnia 22 lutego 2011r. zmieniającej Uchwałę Rady Miasta Poznania Nr XXXIV/269/IV/2003 z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie ustalenia w Poznaniu strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, zmienioną Uchwałą Rady Miasta Poznania Nr XLVIII/623/V/2009 z dnia 13 stycznia 2009r. oraz Uchwałą Rady Miasta Poznania Nr LX/829/V/2009 z dnia 15 września 2009r., w której wprowadzono prawidłowe stawki opłat jednorazowych za drugą i trzecią godzinę parkowania w podstrefie cenowej B - żółtej oraz za trzecią godzina parkowania w podstrefie cenowej C - zielonej.
Mając na uwadze fakt, iż podjęto stosowną uchwałę, likwidującą zaistniałe naruszenie prawa, Rada Miasta Poznania wniosła o nieuwzględnienie wniosku Prokuratora Apelacyjnego o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, lecz o stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym, ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest uchwała Rady Miasta Poznania Nr XXXIV/269/IV/2003 z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w Poznaniu strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu ich pobierania, zmieniona uchwałą Rady Miasta Poznania Nr XLVIII/623/V/2009 z dnia 13 stycznia 2009r. i uchwałą Rady Miasta Poznania Nr LX/829/V/2009 z dnia 15 września 2009r. Stawki opłat za parkowanie powinny odpowiadać art. 13b ust. 5 ustawy, zgodnie z którym stawki opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca parkowania. Przy ustalaniu stawek uwzględnia się progresywne narastanie opłaty przez pierwsze trzy godziny parkowania, przy czym progresja nie może przekraczać powiększenia stawki opłaty o 20 % za kolejne godziny w stosunku do stawki za poprzednią godzinę parkowania. Stawka opłaty za czwartą godzinę i za kolejne godziny parkowania nie może przekraczać stawki opłaty za pierwszą godzinę parkowania.
Mając powyższe na uwadze, jak słusznie zauważył skarżący, w podstrefie B stawki opłat za parkowanie przy uwzględnieniu stawki za pierwszą godzinę 2,80 zł. i braku możliwości uiszczenia opłat monetami niższymi niż 10 gr powinny wynosić za drugą godzinę nie więcej 3,30 zł. (2,80 zł. x 1,2 = 3,36), a za trzecią godzinę 3,90 zł. (3,30 zł. x 1,2 = 3,96 zł.). W podstrefie C stawki przy uwzględnieniu stawki za 1 godzinę 2,00 i braku możliwości uiszczenia opłat monetami niższymi niż 10 gr powinny wynosić za drugą godzinę nie więcej 2,80 zł. (2,40 zł. x 1,2 = 2,88 zł.). Oznacza to, iż uchwała Rady Miasta Poznania Nr XXXIV/269/IV/2003 z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w Poznaniu strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu ich pobierania, w brzmieniu nadanym uchwałą zmieniającą z dnia 15 września 2009r.
Nr LX/829/V/2009 ustalająca w §2 załącznika nr 2 pkt 1.2 poz. 2 i 3 stawki za drugą i trzecią godzinę parkowania odpowiednio w kwocie 3,40 zł. i 4,10 zł. oraz w pkt 1.3 poz. 3 opłatę za trzecią godzinę parkowania w kwocie 2,90 zł. jest niezgodna z treścią przepisu art. 13b ust. 5 ustawy.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku o stwierdzenie wydania zaskarżonej uchwały z naruszeniem prawa w związku ze zmianą uchwały na mocy uchwały z dnia 22 lutego 2011r. nr VII/55/VI/2011, stwierdzić należy, iż zaskarżona uchwała w treści niezgodnej z przepisami ustawy Prawo o drogach publicznych obowiązywała od dnia wejścia w życie uchwały zmieniającej z dnia 15 września 2009r. nr LX/829/V/2009 i mogła wywoływać skutki prawne w okresie jej obowiązywania.
Zmiana zaskarżonej skargą uchwały nie czyni więc zbędnym wydania przez sąd wyroku. Zaskarżenie uchwały przez Prokuratora zmierza bowiem do stwierdzenia jej nieważności, a więc wyeliminowania tego aktu z obrotu ze skutkiem ex tunc. Pamiętać należy również, iż istotą sądowej kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne jest ocena legalności zaskarżonych aktów i czynności według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie ich podejmowania. Skutki stwierdzenia nieważności uchwały, polegające na orzeczeniu o jej nieważności od daty jej podjęcia, są dalej idące niż uchylenie uchwały, wywierające skutki od daty uchylenia (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r roku, sygn. akt II OSK 1776/06 - Lex nr 327767; glosa P. Chmielnickiego do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2003 roku sygn. II SA/Wr 854/03 publ. Samorząd Terytorialny z 2005 roku, z. 7-8 poz. 125).
Wskazać też należy na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 14 września 1994 roku w sprawie W 5/94 OTK 1994, nr 2, poz. 44 w którym, dokonując wykładni postanowień art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, Trybunał przyjął, że przewidziana w powołanym przepisie skarga na uchwałę organu gminy jest dopuszczalna również wówczas, gdy uchwała została wprawdzie uchylona lub zmieniona, lecz może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę, a zmiana lub uchylenie podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej dokonana po zaskarżeniu tej uchwały do sądu administracyjnego nie czyni zbędnym wydania przez sąd administracyjny wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego uchylenie lub zmianę uchwały (por. również glosę aprobującą do tej uchwały P.Tuleji, Monitor Prawniczy 1995, nr 5, s. 141).
Mając więc na względzie fakt, iż zaskarżona uchwała w treści obowiązującej przed wejściem w życie uchwały Rady Miasta Poznania Nr VII/55/VI/2011 z dnia 22 lutego 2011r. może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego zmianę uchwały, zasadnym jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej §2 załącznika nr 2 pkt 1.2 poz. 2 i 3 praz pkt 1.3 poz. 3 w treści obowiązującej przed zmianą. W związku z powyższym, Sąd na podstawi art. 147 §1 ppsa, orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.