Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 lipca 2013r. odrzucił skargę M.P. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. od załatwienia sprawy. W terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego R.P. złożył w imieniu własnym oraz w imieniu skarżącego, sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 października 2013r. odmówił wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu stwierdzono, że w niniejszej sprawie R.P. występuje jako pełnomocnik skarżącego, w związku z czym działa on wyłącznie w imieniu i na rzecz skarżącego. W konsekwencji R.P. nie będąc stroną niniejszego postępowania nie ma interesu prawnego w uzyskaniu prawa pomocy a tym samym nie może być one mu przyznane.
Natomiast co do wniosku złożonego przez skarżącego M.P. wskazano, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i w piśmie uzupełniającym ten wniosek skarżący twierdzi, że znajduje się w trudnej sytuacji, otrzymywał zasiłek rentowy z KRUS w wysokości [...] zł., jest niezdolny do pracy i mieszka w domu, który należy do osób trzecich. Skarżący pomimo wezwania nie podał kim są dla niego osoby, w których domu zamieszkuje. Skarżący, mimo wezwania, nie podał również w jakiej wysokości ponosi pozostałe koszty miesięcznego utrzymania, nie złożył zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych, nie podał czy posiada pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, nie wyjaśnił z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w Spółce [...] Sp. z o.o. oraz w Spółce [...]Sp. z o.o. w organizacji, nie podał czy posiada poza w.w spółkami udziały w innych spółkach, nie wyjaśnił czy w okresie ostatnich pięciu lat posiadał jakieś nieruchomości, jeżeli tak to jakie, czy zbył te nieruchomości, jeżeli tak to kiedy i w jaki sposób, nie podał czy prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, czy w związku z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi został zajęty jego majątek, rachunek bankowy, nie przedłożył dokumentów o zajęciu majątku i rachunku bankowego, nie podał jaka kwota w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego została do chwili obecnej wyegzekwowana.
Skarżący nie przedłożył również odpisu decyzji KRUS, z której wynika kiedy, na jaki okres została przyznana skarżącemu renta, wnioskodawca nie wyjaśnił również czy poza dochodem z tytułu renty uzyskuje inne dochody, czy korzysta z pomocy opieki społecznej, nie przedłożył również dokumentów, z których wynikałoby, że z uwagi na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Skoro więc wnioskodawca, pomimo wezwania, nie dostarczył wszystkich żądanych dokumentów i nie udzielił pełnych wyjaśnień, to referendarz przyjął, że nie jest możliwe dokonanie rzetelnej i obiektywnej oceny stanu majątkowo-finansowego strony, a zatem wniosek należało oddalić.
Pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia domagając się jego uchylenia jako niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył więc, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Sprawa przyznania prawa pomocy rozpatrywana jest od początku w świetle przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z w/w przepisem prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ramach niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż z treści formularza o przyznanie prawa pomocy złożonego w niniejszej sprawie wynika, że został on złożony przez pełnomocnika skarżącego (R.P.) w imieniu własnym i w imieniu skarżącego (M.P.).
Mając powyższe na uwadze oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez R.P. stwierdzić należy, iż nie ma on statusu strony w sprawie, a co za tym idzie niedopuszczalnym jest przyznanie mu prawa pomocy. Powyższe wynika bowiem wprost z treści art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej P.p.s.a.), zgodnie z którym prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym przyznane może być tylko stronie tego postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy może więc dotyczyć wyłącznie osoby skarżącego (por. postanowienie NSA z 25 września 2008 r., I OZ 709/08), który może złożyć wniosek w tej sprawie według reguł określonych w art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym M.P. wskazać należy, że z przedłożonego oświadczenia wnioskodawcy o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że nie została przez niego należycie wyjaśniona jego aktualna sytuacja materialna. Dane te w ocenie Sądu nie pozwalały na ocenę, czy zasoby materialne wnioskodawcy wystarczają tylko na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego utrzymania siebie i rodziny, czy też dysponuje on zasobami w rozmiarze pozwalającym na pokrycie kosztów sądowych. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte w formularzu nie odpowiadało bowiem wymogom przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego nie zawierał pełnej informacji umożliwiającej ocenę jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych też powodów wnioskodawca został wezwany o uzupełnienie danych zwartych w formularzu poprzez podanie szczegółowych informacji i udokumentowanie swojej sytuacji materialnej i finansowej, a sposób uzupełnienia wniosku został wyczerpująco określony w wezwaniu z dnia 18 września 2013 roku. W piśmie z dnia 1 października 2013 r., pełnomocnik skarżącego odnosząc się do sytuacji majątkowej MP. wskazał, iż jest on w trudnej sytuacji gdyż do tej pory jego jedynym źródłem utrzymania jest świadczenie z KRUS w kwocie [...] zł. pełnomocnik poinformował również, iż skarżący jest niezdolny do pracy, chodzi pieszo, zajmuje lokal należący do osób trzecich i zalega z opłatami za ten lokal.
Oceniając powyższe stwierdzić należy, iż samo oświadczenie strony o trudnej sytuacji finansowej nie stanowi wystarczającego wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pomimo wezwania nie przedłożył bowiem żadnych informacji i dokumentów objętych wezwaniem przesłanym celem ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącego. Powyższe dotyczy w szczególności odpisów zeznań rocznych podatkowych za 2011 i 2012r., odpisów z wszystkich kont bankowych, lokat bankowych i rachunków bankowych za ostatnie sześć miesięcy, podania informacji czy posiada pojazdy podlegające obowiązkowi rejestracji, kosztów miesięcznego utrzymania z rozbiciem na poszczególne wydatki, podania z jakich środków nabył od swojego brata R.P. udziały w spółce [...] Sp. z o.o. oraz w spółce [...] Sp. z o.o. w organizacji, podania czy posiada lub posiadał w okresie ostatnich pięciu lat jakieś nieruchomości, podania do kogo należy dom, w którym mieszka, podania czy przeciwko skarżącemu prowadzone są postępowania egzekucyjne.
Powyższego M.P. nie wykonał pomimo, że na nim jako wnioskodawcy ciążył obowiązek uzasadnienia podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi.
W tej sytuacji należy stwierdzić, iż złożone przez skarżącego oświadczenia jako niepełne i budzące wątpliwości uniemożliwiają jednoznaczną ocenę, czy zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., tzn. że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji postanowienia.