Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2008 r., [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w [...] odmówił J. P. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował m. in. stanowisko służbowe strony i w związku z tym zaproponowano żołnierzowi inne stanowisko służbowe, ale J. P. odmówił jego przyjęcia. Zważywszy na to Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej, a na wniosek żołnierza skrócono termin wypowiedzenia i wydano rozkaz zwalniający go z zawodowej służby wojskowej i przenoszący do rezerwy. W dniu [...] maja 2006 r. Dowódca Wojska Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej J. P. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie, ale bez wyznaczenia na stanowisko, bowiem jej stanowisko nie istniało od dnia [...] listopada 2003 r. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano J. P. zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, a przy wypłacie tych należności, w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, potrącono stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop i odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia, przy czym na potrącenie J. P. wyraził zgodę.
Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r., nr 179, poz. 1750 ze zm.) tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Organ podkreślił, że instytucja zwłoki (art. 476 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm. - dalej jako: kc/), w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 kc) warunkowana jest winą, a zważywszy na okoliczności rozpatrywanej sprawy nie sposób przypisać tej winy organowi zobowiązanemu do zapłaty uposażenia, a poza tym realizacja wynikających z decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego świadczeń, została dokonana bez zwłoki i tym samym odsetki od wypłaconego uposażenia stronie się nie należą.
W wyniku rozpoznania odwołania Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i podzielił jej argumentację. Powyższe decyzje były przedmiotem skargi wniesionej przez J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 13 stycznia 2009 r. sygn. IV SA/Po 534/08 uchylił decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...].
Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że organy rozstrzygające o żądaniu wadliwie zinterpretowały przepisy art. 81 ust. 1-3, art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa).
Na skutek kasacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniesionej przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 04 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 294/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz obciążył kosztami postępowania kasacyjnego J. P. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym z mocą wsteczną i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. Jednakże decyzja ta nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom, prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i domniemania jej legalności ustaje w tej dacie.
Stąd w skutkach prawnych decyzji istotne są również elementy konstytutywne. Moc obowiązująca w czasie decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma dopiero służyć usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 8, Wydawnictwo C.H.Beck, s. 762-763; M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze, Wydanie 3, s. 846). Oznacza to, że decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. A zatem domniemanie jej legalności upada dopiero z chwilą doręczenia stronie decyzji stwierdzającej nieważność".
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że "decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego z dnia 26 listopada 2002 r. wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania z J. P. stosunku służbowego. Skarżący przestał być żołnierzem zawodowym i został przeniesiony do rezerwy. Uzyskał zatem nowy status, z którym wiązało się prawo do odprawy, prawo do emerytury wojskowej oraz innych świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zatem w okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżącemu nie przysługiwało prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę. W tym czasie wobec skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia finansowe, a mianowicie prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego, a nie prawo do świadczeń z tytułu pełnienia i pozostawania w zawodowej służbie wojskowej.
W konsekwencji, z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego, a stwierdzeniem nieważności decyzji organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej, nie sposób przyjąć aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów o których mowa w art. 81 ust.1 ustawy pragmatycznej".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na błędną interpretację przepisu art. 75 ust. 3 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej wskazał, ze przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd pierwszej instancji winien ustalić dokładną datę wymagalności roszczenia i rozstrzygnąć, czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Rozpoznając ponownie sprawę w granicach art. 134 § 1 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej P.p.s.a. Sąd uznał, że żądanie skarżącego jest uzasadnione, jednakże w niewielkim rozmiarze.
Zgodnie z przepisami art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179 poz. 1750 ze zm. – obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. nr 141 poz. 892 ze zm.) uposażenie zasadnicze i dodatki o charakterze stałym są wypłacane miesięcznie z góry w pierwszym dniu roboczym miesiąca za który przysługują. Dalej art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Wreszcie art. 76 ust.1 precyzuje, że prawo do uposażenia powstaje z dniem rozpoczęcia przez żołnierza zawodowego pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący J. P. przybył ponownie do służby dnia [...] lipca 2006 r. (k. 102 –[...]) i z tym dniem przyjęto żołnierza do stanu ewidencyjnego. Taka sytuacja powoduje, że przy zastosowaniu powyżej cytowanych przepisów, zaległe wynagrodzenie wraz z dodatkami o których mowa w wyciągu rozkazu wymienione w pkt 3 ppkt 1 do 8 winny być wypłacone skarżącemu w dniu [...] lipca 2006 r. Natomiast z informacji udzielonej przez Wojskową Komendę Uzupełnień w [...] (k. 127 akt sądowych) z dnia [...] r. wynika, że należności wypłacono skarżącemu dnia [...] lipca 2006 r. Taki stan rzeczy wskazuje, że organ winien naliczyć odsetki za okres od dnia [...] lipca 2006 r. do dnia [...] lipca 2006 r. włącznie, a więc za 12 dni, gdyż przez ten okres pozostawał w zwłoce z wypłatą zaległego uposażenia oraz dodatków wymienionych w rozkazie, o której to zwłoce mowa w art. 75 ust. 3.
Z uwagi na powyższe na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i art. 152 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/ I. Kucznerowicz /-/ G. Radzicka /-/ M. Jaśniewicz mb