Uzasadnienie
Wojewoda W.wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Gminy K. B. z dnia [...] listopada 2015r., nr [...] w przedmiocie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania wskazując, że na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "Ppsa") uwzględnił skargę i uchwałą z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 Ppsa, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono bezprzedmiotowe.
Zauważyć należy, iż bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można rozstrzygnąć sprawy co do istoty (por. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2000, s. 428).
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia w szczególności, gdy zaskarżona decyzja (postanowienie) zostanie pozbawiona bytu prawnego w rezultacie skorzystania przez organ, którego decyzja (postanowienie) została zaskarżona, z uprawnień autokontrolnych przewidzianych w art. 54 § 3 Ppsa i jej uchylenia.
Przepis art. 54 § 3 Ppsa, stanowi, że organ którego działanie lub czynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawił się pogląd dopuszczający uprawnienia autokontrolne rady gminy na podstawie art. 54 § 3 Ppsa również do stwierdzenia nieważności własnej uchwały w zakresie prawa miejscowego. Za dopuszczalnością autokontroli rady gminy we wskazanym zakresie opowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., w sprawie o sygn. akt II OSK 2377/14, w którym stwierdził, że rada gminy, działając na podstawie art. 54 § 3 w zw. z art. 147 § 1 Ppsa może uwzględnić skargę do sądu administracyjnego na własną uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stwierdzić jej nieważność (zob. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepis art. 54 § 3 Ppsa jest przepisem o charakterze kompetencyjnym, dającym organowi szczególne uprawnienie w ramach toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego do podjęcia rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę zgodnie z jej żądaniem przy zastosowaniu rodzajów rozstrzygnięć podejmowanych przed sąd administracyjny w razie uwzględnienia skargi (art. 145-150 Ppsa).
Wskazał, że przesłankami zastosowania tego przepisu przez organ są: uwzględnienie skargi w całości oraz zachowanie terminu (do dnia rozpoczęcia rozprawy). Uprawnienie organu do działania w ramach autokontroli w zakresie wyboru form i rodzaju rozstrzygnięcia sprawy jest powiązane z treścią żądania skargi oraz z przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 54 § 3 Ppsa ma charakter ogólny, nie zawiera żadnych wyłączeń przedmiotowych lub podmiotowych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął zatem, że przepis ten odnosi się do wszystkich działań lub bezczynności, o których mowa w art. 3 § 2 i 3 Ppsa, a więc również do zaskarżonych uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego (art. 3 § 2 pkt 5 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że skoro radzie gminy przysługują kompetencje do władczego rozstrzygania w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jego uchwalenia, zmiany, uchylenia) wynikające z art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, to "w zakresie swojej właściwości" może on również uwzględnić skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdzając jej nieważność na podstawie art. 54 § 3 Ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pogląd przeciwny prowadziłby do wyłączenia możliwości zastosowania art. 54 § 3 Ppsa w przypadkach, gdy przedmiotem skargi jest uchwała rady gminy (analogicznie również rady powiatu, sejmiku województwa) będąca aktem prawa miejscowego, czy też inne uchwały lub akty, których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 Ppsa, a tak szerokiego wyłączenia zastosowania art. 54 § 3 Ppsa nie można wyprowadzać w drodze wykładni, lecz wymagałoby to wyraźnej regulacji ustawowej.
W niniejszej sprawie Rady Gminy, wydaną przez siebie uchwałą z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], stwierdziła nieważność zaskarżonej uchwały, a więc osiągnęła skutek powodujący, iż w świetle art. 147 Ppsa brak jest podstaw do wydania orzeczenia przez sąd administracyjny.
Przedstawiony wyżej pogląd znalazł odzwierciedlenie w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 sierpnia 2015r. sygn.. akt II SA/Gd 474/15, w którym Sąd dopuszczając możliwość stwierdzenia nieważności przez radę gminy w ramach uprawnień autokontrolnych, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi na uchwałę, której nieważność stwierdzono.
Sąd w niniejszej sprawie podziela przytoczone wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 Ppsa orzekł jak w sentencji.
Uwzględnienie skargi przez organ czyni ponadto zasadnym orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 Ppsa zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 tej ustawy. W niniejszej sprawie do kosztów tych należy zaliczyć koszty wynagrodzenia radcy prawnego (w kwocie 480 zł). O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 Ppsa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804).