Uzasadnienie
Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. – sygn. [...] Sąd Rejonowy w [...] na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (j.t. Dz.U. 11/02/109 ze zm.) zmienił środek wychowawczy wobec nieletniej A. Ł. urodzonej [...] r. postanowieniem tegoż Sądu z dnia [...] r. sygn. [...] w ten sposób, że w miejsce orzeczonej placówki opiekuńczo-wychowawczej orzekł umieszczenie nieletniej A. Ł. w placówce resocjalizacyjnej.
A. Ł. decyzją Kierownika Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] (dalej: Powiatowe Centrum) z dnia [...] r., [...] została skierowana do [...] (dalej: Ośrodek).
Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] decyzją z dnia [...] r., [...], na podstawie art. 33 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U.64/98/414 ze zm.-dalej ups) ustalił dla O. Ł. od dnia [...] r. do dnia [...] r. opłatę za pobyt córki A. Ł. w Ośrodku w kwocie 449,32 zł miesięcznie. Odpis decyzji doręczono O. Ł. dnia [...] r.
K. C. pismem z dnia [...] r., nadanym pocztą [...] r., wskazał, że decyzja z dnia [...] r. jest błędna. Nie jest on biologicznym ojcem A. Ł., kwestia odpłatności za jej pobyt w Ośrodku Go nie dotyczy, w związku z czym nie powinny być brane pod uwagę Jego zarobki.
W piśmie przewodnim z dnia [...] r. Kierownik Powiatowego Centrum wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 kpa, choć stwierdził, że "stanowisko [odwołującego] jest istotnie uzasadnione... za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej odpłatność ponoszą rodzice".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: Samorządowe Kolegium) postanowieniem z dnia [...] r., [...], stwierdziło na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 98/00/1071 ze zm., dalej: kpa) uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika bowiem, że decyzja doręczona została dnia 17 grudnia 2003 r., a odwołanie nadano w urzędzie pocztowym dnia 2 stycznia 2004 r.
Pismem z dnia [...] r. K. C. wniósł skargę do Sądu Administracyjnego. Zarzucił w niej, iż Jego pismo zostało przez organ błędnie potraktowane jako odwołanie. W piśmie datowanym na ten sam dzień skierowanym do Samorządowego Kolegium ponownie wyjaśnił, że jest w sprawie odpłatności za pobyt A. Ł. w Ośrodku osobą postronną. Wnosząc pismo z dnia [...] r. dążył do podjęcia przez organ nowej decyzji. Do pisma dołączony został skrócony odpis aktu urodzenia A. Ł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o jej oddalenie podnosząc, że wniesienie odwołania przez K. C. – konkubenta O. Ł, zgodne było z art. 44 ups.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 1 ups, obowiązującej w dniu wydania przez Kierownika Powiatowego Centrum decyzji objętej odwołaniem, ilekroć w tej ustawie mowa jest o rodzinie - oznacza to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku wspólnie zamieszkujące i gospodarujące (z zastrzeżeniem nieistotnego w tym wypadku art. 4a). Z uwagi na stwierdzony w niniejszej sprawie fakt prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego (wywiad środowiskowy z dnia [...] r.) niewątpliwym jest, że kwestia ustalenia odpłatności za pobyt w Ośrodku dotyka interesu prawnego Skarżącego. Jego bowiem dochód mieści się w pojęciu "dochód rodziny", wykorzystywanym dalej w trakcie stosownych obliczeń prowadzonych w celu ustalenia odpłatności.
Zgodnie z art. 28 kpa, stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że w postępowaniu administracyjnym o udzielenie pomocy społecznej rodzinie prawa strony ma każdy członek tej rodziny (wyrok WSA z 5 marca 2003-II SA/Ka 878/99 –Pr. Pracy 11/03/39). Skoro organ I instancji uwzględniał dochody K. C. przy ustaleniu dochodu rodziny (art. 2a ust. 1 pkt 2 ups), to ma On interes prawny rozumieniu art. 28 kpa. Prawo do wniesienia odwołania przysługuje nie tylko stronie, biorącej udział w postępowaniu przed organem I instancji lecz także stronie, nie biorącej udziału w tym postępowaniu (wyrok NSA z 13 marca 2002 r. – I SA 2101/01).
Należy zatem uznać Skarżącego za stronę postępowania administracyjnego, umożliwić Mu ochronę własnego interesu prawnego. Ochrona ta znajdować może wyraz zwłaszcza w korzystaniu przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych. Warunkiem korzystania z uprawnień procesowych jest zapewnienie przez organ stronie czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności przez doręczanie mu podjętych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
W związku z tym uznać należy, że organ naruszył prawo nie doręczając Skarżącemu decyzji z dnia [...] r. W takim stanie rzeczy zarzut uchybienia terminu, stwierdzony przez Samorządowe Kolegium w zaskarżonym postanowieniu, nie może być uznany za zasadny, skoro nie zaczął wobec Niego biec termin do wniesienia odwołania (odpowiednio – postanowienie SN z 22.04.1998 – III CRN 90/80; 7.11.1995 – I PRN 45/95 – OSNAP 12/96/172, akceptowane przez J. Gudowskiego "Kpc tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo" W.Pr.1998 t. 1 s. 607 uw. 1 do art. 343; s. 610 uw. 13. Błędnie organ odwoławczy upatruje podstawy złożenia odwołania przez K. C. w art. 44 ups bowiem w aktach sprawy brak wyraźnej zgody O. Ł. na złożenie odwołania (S. Nitecki "Komentarz do ups" Gdańsk 2001 s. 377) a K. C. ma własny interes prawny w wywiedzeniu odwołania.
Skarżący błędnie przyjmuje, że nie użycie przezeń słowa "odwołanie" uniemożliwiło takie potraktowanie pisma. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia ani użycia owego określenia- wystarczy, że z pisma wynika, ze strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji (argumn. ex art. 128 kpa). Brak było podstaw do poszukiwania innych trybów weryfikacji decyzji z dnia 8 grudnia 2003 r. (art. 15 i art. 16 § 1 zd.2 kpa), skoro K. C. wyraźnie deklarował niezadowolenie z decyzji i wskazywał na jej merytoryczne błędy.
Jednocześnie zauważyć trzeba, że w postępowaniu pominięty został K. A. J. Zgodnie z art. 33 k ust. 4 ups, odpłatność za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej ponoszą rodzice, w tym również, zgodnie z ust. 5 wskazanego artykułu, rodzice pozbawieni całkowicie lub częściowo władzy rodzicielskiej.
W takim stanie rzeczy konieczne jest merytoryczne rozpatrzenie przez Samorządowe Kolegium odwołania K. C Organ winien również rozważyć kwestię włączenia do postępowania ojca małoletniej, K. A. J. W związku z tym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153/02/1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
/-/ B. Popowska /-/ P. Miładowski /-/ M. Dybowski
KP