Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 24 czerwca 2020 r., sygn. akt IV SA/Po 25/20

Uzasadnienie

Dziekan Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. decyzją z [...].12.2018r. nr [...] wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej k.p.a.) w związku z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U z 2017 r., poz. 2183 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i § 38 ust. 2 lit. a) Regulaminu studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym w P., przyjętego Uchwałą nr [...]) Senatu UEP z dnia [...] kwietnia 2015 roku z późn. zm., w zw. z art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669) skreślił M. Z. (dalej skarżąca) z listy studentów 2 roku, kierunek Finance, Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dniem [...].12.2018 r., z powodu nieuzyskania zaliczenia 4 semestru studiów w roku akademickim [...].

W uzasadnieniu decyzji powołano się na niezaliczenie powtarzanego 4 semestru w roku akademickim [...].

M. Z. w ustawowym terminie wniosła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu odwołania powołała się na swoją sytuację osobistą wskazując, że od czerwca 2017 roku mieszka poza P. (początkowo mieszkała w K., a od kwietnia 2018r. w W.). Zmiana miejsca zamieszkania spowodowana była zmianą pracy. Od 2017 roku pracowała w Banku A w K., a następnie od kwietnia 2018 roku w Banku B w W.. Odległość miejsca zamieszkania od Uczelni oraz konieczność świadczenia pracy w godzinach pokrywających się z godzinami zajęć na Uczelni wykluczała regularne uczęszczanie na zajęcia. Skarżąca zadeklarowała zaliczenie semestru czwartego w trybie eksternistycznym.

Prorektor ds. Edukacji UEP w P. decyzją z [...].03.2019r. nr [...]:

1. 1. uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii UEP z dnia [...] grudnia 2018 roku w sprawie skreślenia M. Z. z listy studentów II roku stacjonarnych studiów drugiego stopnia prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...] z powodu nieuzyskania zaliczenia 04 semestru studiów;
2. 2. skreślił M. Z. z listy studentów II roku stacjonarnych studiów drugiego stopnia prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...] z powodu braku postępów w nauce.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z dokumentów zgromadzonych w teczce akt osobowych studentki - M. Z. - wynika, że:

1. 1. decyzją nr [...] Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] września 2014 roku skarżąca została przyjęta na I rok stacjonarnych studiów drugiego stopnia prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...];
2. 2. pismem z dnia [...] października 2017 roku skarżąca zwróciła się do Prodziekana Wydziału Ekonomii UEP z wnioskiem o powtarzanie 04 semestru studiów w roku akademickim [...];
3. 3. decyzją z dnia [...] października 2017 roku Prodziekan Wydziału Ekonomii UEP wyraził skarżącej zgodę na powtarzanie 04 semestru studiów w roku akademickim [...];
4. 4. decyzją nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] grudnia 2018 roku skarżąca została skreślona z listy studentów II roku prowadzonych w języku angielskim stacjonarnych studiów drugiego stopnia na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...] z powodu nieuzyskania w terminie zaliczenia 04 semestru studiów;
5. 5. pismem z dnia [...] stycznia 2019 roku, doręczonym Uczelni w dniu [...] lutego 2019 roku, skarżąca wniosła do Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP odwołanie od decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] grudnia 2018 roku w sprawie skreślenia jej z listy studentów II roku prowadzonych w języku angielskim stacjonarnych studiów drugiego stopnia na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. w roku akademickim [...];
6. 6. odwołanie M. Z. nie zostało uwzględnione przez organ I instancji - Dziekana Wydziału Ekonomii UEP.

Organ wskazał, że w myśl postanowień § 36 Regulaminu studiów na UEP, mającego nadal zastosowanie na mocy art. 263 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, warunkiem zaliczenia semestru jest uzyskanie zaliczeń wszystkich zajęć i złożenie z wynikiem pozytywnym wszystkich egzaminów oraz odbycie praktyk przewidzianych na dany semestr w planie studiów. Zatwierdzone przez prowadzącego zajęcia/egzaminatora wpisy w protokole elektronicznym w systemie e-dziekanat, indeksie i na karcie okresowych osiągnięć studenta (o ile zostały studentowi wydane) stanowią podstawę do uzyskania wpisu zaliczenia semestru. Student uzyskuje wpis na następny semestr, jeżeli osiągnął łączną liczbę punktów ECTS wymaganą do zaliczenia danego semestru i zaliczył wszystkie zajęcia przewidziane na dany semestr. Uzupełnione indeks i karta okresowych osiągnięć studenta (o ile zostały studentowi wydane) powinny być pod rygorem niezaliczenia semestru złożone przez studenta w dziekanacie w ciągu 14 dni kalendarzowych od terminu zakończenia sesji egzaminacyjnej, a w wypadku sesji poprawkowej lub przedłużenia sesji - w terminie 14 dni od terminu zakończenia sesji poprawkowej lub przedłużenia sesji.

Zgodnie z treścią obowiązującego w dacie skreślenia skarżącej z listy studentów art. 108 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student może być skreślony z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Tożsame uregulowanie zawarte zostało w mającym zastosowanie w niniejszej sprawie § 38 ust. 2 lit, c) i ust. 3 Regulaminu studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym w P., przyjętego uchwalą nr [...] ([...]) Senatu UEP z dnia [...] kwietnia 2015 roku z późn. zm. Zgodnie z treścią § 40 ust. 2 Regulaminu studiów niezaliczenie powtarzanego semestru skutkuje skreśleniem studenta z listy studentów z powodu braku postępów w nauce.

Jak wynika z danych zawartych w systemie eHMS (funkcjonujący w Uczelni elektroniczny system obsługi dziekanatów). skarżąca do dnia zakończenia poprawkowej sesji egzaminacyjnej w semestrze letnim w roku akademickim [...], tj. do dnia [...] września 2018 roku, nie uzyskała zaliczenia powtarzanego w roku akademickim [...] semestru 04 studiów.

Dziekan Wydziału Ekonomii UEP, kierując się dyspozycją § 38 ust. 2 lit. a) powołanego na wstępie Regulaminu studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym w P., decyzją z dnia [...] października 2018 roku - wobec nieuzyskania przez skarżącą w terminie zaliczenia powtarzanego w roku akademickim [...] semestru 04 studiów - skreślił ją z listy studentów II roku stacjonarnych studiów drugiego stopnia prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...] z powodu nieuzyskania 04 semestru studiów. Skreślenie skarżącej z listy studentów jakkolwiek zasadne, nastąpiło w oparciu o błędną podstawę prawną. Decyzja o skreśleniu skarżącej, wobec nieuzyskania przez studentkę zaliczenia powtarzanego w roku akademickim [...] semestru 04 studiów, winna zostać wydana w oparciu o art. 108 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 38 ust. 2 lit, c) i ust. 3 Regulaminu studiów na Uniwersytecie Ekonomicznym w P., tj. w oparciu o przesłankę stwierdzenia braku postępów w nauce.

Mając na uwadze powyższe, działający w imieniu Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w P. Prorektor ds. Edukacji i Studentów UEP postanowił w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a uchylić zaskarżoną decyzję nr [...] 23-151/18 Dziekana Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] grudnia 2018 roku w sprawie skreślenia skarżacej z listy studentów II roku prowadzonych w języku angielskim stacjonarnych studiów drugiego stopnia na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. w roku akademickim [...] z powodu nieuzyskania zaliczenia 04 semestru studiów oraz jednocześnie rozstrzygnąć sprawę co do istoty, tj. skreślić skarżącą z listy studentów II roku prowadzonych w języku angielskim stacjonarnych na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. w roku akademickim [...] z powodu braku stwierdzenia postępów w nauce.

Skargę na powyższą decyzję w przywróconym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. Z. wnosząc o:

1. 1. zobowiązanie strony przeciwnej do przedłożenia pełnej dokumentacji dotyczącej skarżącej (w tym zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzających zaskarżoną decyzję), a także odpisów powołanych w decyzjach Regulaminów;
2. 2. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzających ją decyzji organu pierwszej instancji w całości;
3. 3. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła organowi:

1. 1. naruszenie art. 9 i art. 10 § 1 i 61 § 4 k.p.a. poprzez nie zawiadomienie skarżącej przez Uczelnię o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych,
2. 2. naruszenie art.107 ust.1 i 2 pkt 2 i 108 ust. 2 pkt 2 i ust.3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także
3. 3. naruszenie § 36, § 38 ust. 2 lit. c i ust 3, § 40 Regulaminu studiów na UEP przyjętego Uchwałą nr [...] [[...]] Senatu UEP z [...] kwietnia 2018 r. z późniejszymi zmianami w zw. z art. 263 ust.2 ustawy z 03 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
4. 4. nieprawidłowe zastosowanie § 36, § 38 ust.2 lit c i ust 3, §4 0 Regulaminu studiów na UEP przyjętego Uchwałą nr [...] [...]) Senatu UEP z [...] kwietnia 2015 r. z późniejszymi zmianami w związku z art. 263 ust. 2 ustawy z 03 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
5. 5. brak wyjaśnienia podstaw i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność "braku postępów w nauce",
6. 6. brak wyjaśnienia podstaw postanowienia o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji nr II [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z [...] grudnia 2018 r. z powodu "nieuzyskania zaliczenia 04 semestru studiów",
7. 7. oparcie decyzji na nieprawdziwych twierdzeniach, w szczególności dotyczących możliwości powtarzania semestru przez skarżącą w związku z faktem że Kierunek Finanse, w języku angielskim nie był prowadzony na czwartym semestrze w roku [...] r., zatem nie miała ona możliwości powtarzania semestru. Tym samym zarzut "nie zaliczenia semestru 04" jest bezpodstawny, podobnie jak sformułowany w decyzji nr [...] z [...] marca 2019 r. zarzut "braku postępów w nauce".

W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że uczelnia nie zawiadomiła skarżącej o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów, o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych, naruszając tym samym art. 9 i art. 10 § 1 i 61 § 4 k.p.a. Skoro decyzja o skreśleniu studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku jest decyzją uznaniową, to nie tylko fakt niezaliczenia przedmiotu musi być niewątpliwy, ale także organ powinien ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania tego zaliczenia (por.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2019 r. III SA/Łd 62/19).

Według oceny skarżącej powołana w zaskarżonej decyzji Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP nr [...] z [...] marca 2019 r. podstawa prawna (w szczególności art.107) ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce) nie może być podstawą rozstrzygnięcia dotyczącego stanu faktycznego, który miał miejsce do dnia zakończenia poprawkowej sesji egzaminacyjnej w semestrze letnim w roku akademickim [...] semestru 04 studiów tj. do [...] września 2018 r.

Przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce weszły w życie 01 października 2018 r., zatem powołany jako przesłanka skreślenia studenta z listy studentów art. 107 który w punkcie 2 określa podstawowe obowiązki studenta musiałby obowiązywać w okresie, którego dotyczy zarzut, iż obowiązki te nie były przestrzegane. Zdaniem skarżącej Rektor mógłby co najwyżej podjąć decyzję na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 3 lipca 2018 r., w związku z naruszeniem odpowiedniego przepisu ustawy o Szkolnictwie Wyższym z 27 lipca 2005 r.

Według skarżącej w zaskarżonej decyzji Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP nr [...] z [...] marca 2019 r. nie wyjaśniono jednoznacznie i dostatecznie podstaw uchylenia w całości zaskarżonej decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z [...] grudnia 2018 r. z powodu "nieuzyskania zaliczenia 04 semestru studiów". Kierunek Finanse w języku angielskim czwartym semestrze w roku [...] nie był prowadzony. (nie istniał w ofercie edukacyjnej Uczelni) zatem skarżąca nie miała formalnej ani faktycznej możliwości powtarzania tego semestru.

Według Uczelni w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 40 ust. 3 Regulaminu studiów na UEP, stanowiący że: "student powtarzający semestr studiów, który nie może kontynuować na dotychczasowym kierunku lub specjalności (w tym m.in. w przypadku nieuruchomienia danego kierunku lub specjalności przez Uczelnię w danym roku akademickim) ma prawo za zgodą i na warunkach określonych przez właściwego dziekana realizować studia na innym kierunku albo w ramach indywidualnej organizacji zajęć. Pisemny wniosek w tej sprawie składa się do właściwego dziekana, który podejmuje decyzję w formie pisemnej". Władze Uczelni uznały, iż "Uczelnia pozostawała w gotowości do świadczenia usług edukacyjnych" na rzecz skarżącej.

W ocenie skarżącej stanowisko Uczelni stoi w sprzeczności z treścią decyzji Prodziekana Wydziału Ekonomii UEP z [...] października 2017 r., w której "skierowano" M. Z. na powtarzanie 4 semestru studiów, wyznaczając odpłatność za powtarzanie zajęć w kwocie [...]zł, zgodnie z Zarządzeniem Rektora UEP nr [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano, iż w semestrze 4 studiów odbywanych na Wydziale Ekonomii skarżąca nie zaliczyła przedmiotu, na powtarzanie którego została skierowana. W związku z powyższym Dziekan Wydziału Ekonomii działając na podstawie powołanych wyżej przepisów (w tym m.in. § 39 ust.2 zd.2 Regulaminu Studiów na UEP przyjętego Uchwałą nr [...] według którego student, po złożeniu stosownego wniosku, może zostać skierowany na powtarzanie semestru, na którym przedmiot ten się rozpoczyna) postanowił skierować skarżącą na powtarzanie 4 semestru studiów.

Zgodnie z powołanym Zarządzeniem Rektora UEP Rektora UEP nr [...] r. płatność w kwocie [...]zł dotyczy studiów stacjonarnych w języku obcym. W roku [...] na czwartym semestrze Wydziału Ekonomii nie funkcjonował żaden kierunek anglojęzyczny, zatem skarżąca nie miała możliwości kontynuowania nauki na innym kierunku. Zobowiązanie skarżącej do uregulowania opłaty w kwocie [...]zł "za powtarzanie zajęć", na anglojęzycznym kierunku Finanse wskazuje, iż po dokonaniu przelewu Uczelnia winna zapewnić jej możliwość "powtarzania" semestru czwartego, czyli zapewnić jej udział w zajęciach programowych i wykładach kolejnego rocznika na kierunku anglojęzycznym Finanse. Wbrew decyzji Dziekana Uczelnia nie miała edukacyjnych i administracyjnych możliwości, aby zapewnić skarżącej kontynuowanie studiów. Dlatego decyzja w której "skierowano M. Z. na powtarzanie 4 semestru studiów" opierała się na nieprawdziwych przesłankach.

Skarżąca w pełnym zaufaniu do Uczelni wpłaciła opłatę "za powtarzanie zajęć programowych semestru 4 wydziału Ekonomii kierunek Finanse", natomiast uczelnia nie wywiązała się ze swojego zobowiązania, wprowadzając skarżącą w błąd co do rzeczywistej możliwości dalszego kształcenia.

Nieprawdą jest że "uczelnia pozostawała w gotowości do świadczenia usług edukacyjnych na rzecz Skarżącej". Uczelnia wydając decyzję miała pełną świadomość braku możliwości jej wykonania. "Powtarzanie" miało dotyczyć czwartego semestru, którego nie można było "uruchomić" w tym okresie, bowiem studia na tym kierunku musiałby zostać "uruchomione" 18 miesięcy wcześniej i rozpocząć się od pierwszego rocznika studiów magisterskich. Ze względu na brak jakikolwiek innych kierunków w zakresie semestru czwartego w roku [...] w języku angielskim na Wydziale Ekonomii decyzja Prodziekana Wydziału Ekonomii UEP z [...] października 2017 r., od początku była dotknięta wadą prawną. Gdyby Uczelnia w miejsce "skierowania" na powtarzanie czwartego semestru udzieliła skarżącej prawa do zaliczenia wymaganych przedmiotów w trybie eksternistycznym to skarżąca przystałaby na taką możliwość. W sytuacji braku możliwości zapewnienia powtarzania semestru, to Uczelnia powinna określić decyzją dziekana zasady dalszego kształcenia i sposób zaliczenia czwartego semestru, a nie domagać się opłaty za powtarzanie zajęć programowych, których nie była w stanie zapewnić.

Faktycznie skarżąca została pozbawiona możliwości powtarzania 4 semestru, mimo formalnego "skierowania" na jego powtarzanie oraz mimo uiszczenia wymaganej opłaty. Uczelnia nie powiadomiła jej o nie uruchomieniu kierunku Finanse, na kolejnym roku oraz nie wskazała iż zachodzą przesłanki do zastosowania §40 ust.3 Regulaminu studiów na UEP.

Rektor Uniwersytetu Ekonomicznego w P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

W ocenie organu zasadnym może okazać się zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 9, art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżącej przez Uczelnię o wszczęciu postępowania w przedmiocie skreślenia z listy studentów, możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych. W aktach postępowania brak bowiem informacji o zawiadomieniu skarżącej o wszczęciu postępowania ws. skreślenia jej z listy studentów.

W ocenie organu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organ art. 107 ust. 1 i 2 pkt 2 i 108 ust. 2 pkt 2) i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 36, § 38 ust. 2 lit c i ust 3, § 40 Regulaminu studiów na UEP przyjętego Uchwałą nr [...] ([...]) Senatu UEP z [...] kwietnia 2015 r. z późniejszymi zmianami w zw. z art. 263 ust. 2 ustawy z 03 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a nadto nieprawidłowego zastosowania § 36, § 38 ust. 2 lit. c i ust. 3, § 40 Regulaminu studiów na UEP, przyjętego Uchwałą nr [...] ([...]) Senatu UEP z [...] kwietnia 2015 r. z późniejszymi zmianami w związku z art. 263 ust. 2 ustawy z 03 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Całkowicie chybione są zarzuty skarżącej dotyczące braku wyjaśnienia podstaw i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność "braku postępów w nauce" oraz braku wyjaśnienia podstaw postanowienia o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z dnia [...] grudnia 2018 r. z powodu "nieuzyskania zaliczenia 04 semestru studiów".

Wskazano, iż powołana w zaskarżonej decyzji nr [...] Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP z dnia [...] marca 2019 roku oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z dnia [...] grudnia 2018 roku podstawa prawna jest prawidłowa i wskazuje stan prawny obowiązujący w czasie orzekania w sprawie. Zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powyższa zasada nakazuje organom administracji w przypadku braku przepisów intertemporalnych, nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania (por. wyrok NSA z dnia 18.3.2016 r. sygn. II OSK 1443/14). Ponieważ odwołanie skarżącej od decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z dnia [...] grudnia 2018 roku zostało wniesione w dniu [...] lutego 2019 roku (a więc już po utracie mocy postanowień ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym oraz po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), a rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nastąpiło w dniu [...] marca 2019 roku, Organ winien był uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

Nie znalazł bowiem do istniejącego stanu faktycznego zastosowania art. 234 ustawy z dnia 2 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, gdyż w dacie wniesienia przez skarżącą odwołania (tj. w dniu [...] lutego 2019 roku) art. 70 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym utracił już moc obowiązującą. Natomiast do rozstrzygnięcia sprawy zastosowanie znalazł art. 263 wyżej wymienionej ustawy, stanowiący, że do czasu wejścia w życie regulaminów studiów uchwalonych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zachowują moc regulaminy studiów uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym.

W ocenie organu nie znajduje uzasadnienia zarzut skargi dotyczący nieprawdziwych twierdzeń, leżących u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, w szczególności dotyczących możliwości powtarzania semestru przez skarżącą w związku z faktem, że kierunek Finanse w języku angielskim nie był prowadzony w 04 semestrze w roku [...] r., zatem skarżąca nie miała możliwości powtarzania semestru.

Skarżąca powinna mieć na uwadze, iż niewywiązywanie się z obowiązków studenckich w planowym okresie studiów, jak również nadmierne korzystanie z instytucji przedłużania toku studiów, może skutkować koniecznością modyfikacji ścieżki studiów, chociażby ze względu na zmiany występujące w programach studiów. Ubocznie jedynie wskazano, że skarżąca rozpoczęła 4-semestralne studia drugiego stopnia na Uniwersytecie Ekonomicznym w P. w roku akademickim [...] i planowo winna była je ukończyć w roku akademickim [...].

Pełnomocnik skarżącej pismem z [...].01.2020r. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę podtrzymując stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 j.t. z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2019 r. Dz. U. poz. 2325, ze zm., zwanej dalej – p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na częściową zasadność złożonej skargi.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2019 roku stanowią przepisy art. 107 ust. 1 i 2 pkt 2 i art.108 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U z 2018 r., poz. 1668 ze zm.), a także § 36, § 38 ust. 2 lit c i ust 3, § 40 Regulaminu studiów na UEP przyjętego Uchwałą nr [...] ([...]) Senatu UEP z [...] kwietnia 2015 r. z późniejszymi zmianami w zw. z art. 263 ust. 2 ustawy z 03 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni, natomiast art. 107 ust. 2 pkt 2 tej ustawy stanowi, że student jest obowiązany w szczególności do składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów.

Zgodnie z art. 108 ust. 2 ww. ustawy student może być skreślony z listy studentów w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce (pkt 2) oraz nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie (pkt 3).

Na wstępie Sąd wskazuje, że nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy zarzut naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie niezawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania i o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, gdyż nie wykazano, że mogłoby to zmienić rozstrzygnięcie organu.

Wbrew zarzutom skargi Sąd uznał, że w decyzji nr [...] Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP z dnia [...] marca 2019 roku podstawa prawna jest prawidłowa i dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie orzekania w sprawie. Zgodnie z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą praworządności organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Powyższa zasada nakazuje organom administracji w przypadku braku przepisów intertemporalnych, nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania (por. wyrok NSA z dnia 18.3.2016 r. sygn. II OSK 1443/14). Ponieważ odwołanie skarżącej od decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z dnia [...] grudnia 2018 roku zostało wniesione w dniu [...] lutego 2019 roku (a więc już po utracie mocy postanowień ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym oraz po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce), a rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nastąpiło w dniu [...] marca 2019 roku, Organ winien był uwzględnić stan prawny istniejący w dniu wydania decyzji, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

Organ w odpowiedzi na skargę słusznie wskazał, że nie znalazł do istniejącego stanu faktycznego zastosowania art. 234 ustawy z dnia 2 lipca 2018 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, gdyż w dacie wniesienia przez M. Z. odwołania (tj. w dniu [...] lutego 2019 roku) art. 70 ust. 2 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym utracił już moc obowiązującą. Natomiast do rozstrzygnięcia sprawy zastosowanie znalazł art. 263 wyżej wymienionej ustawy, stanowiący, że do czasu wejścia w życie regulaminów studiów uchwalonych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce zachowują moc regulaminy studiów uchwalone na podstawie art. 161 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku Prawo o szkolnictwie wyższym.

Niemniej w tym miejscu Sąd wskazuje, że nie zgadza się ze wskazanym w odpowiedzi na skargę twierdzeniem, że: "powołana w zaskarżonej decyzji nr [...] Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP z dnia [...] marca 2019 roku oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii z dnia [...] grudnia 2018 roku podstawa prawna jest prawidłowa". Twierdzenie to jest w istocie sprzeczne z treścią uzasadnienia decyzji organu II instancji, w którym organ odwoławczy wyraźnie wskazał, że podstawa prawna decyzji z [...] grudnia 2018 r. była błędna i w istocie stanowiło to podstawę do jej uchylenia w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd nie zgadza się również z twierdzeniem organu, że: "decyzja nr [...] Prorektora ds. Edukacji i Studentów UEP z dnia [...] marca 2019 roku oraz decyzja Dziekana Wydziału Ekonomii UEP nr [...] z dnia [...] grudnia 2018 roku czynią zadość przepisom k.p.a w przedmiotowej sprawie". W ocenie Sądu wydane przez organy rozstrzygnięcia naruszają art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organy nie wyjaśniły w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy i nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Sąd podkreśla, że z art. 108 ust. 1 ustawy z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce organ jest zobowiązany do dokonania skreślenia z listy studentów w przypadkach tam określonych, zaś na mocy ust. 2 art. 108 ustawy organ może dokonać takiego skreślenia, przy czym, w tym przypadku warunkiem takiej możliwości jest zaistnienie którejś z przesłanek tam wskazanych. Oznacza to, iż w trybie art. 108 ust. 2 ustawy organ działa w warunkach możliwości, nie zaś obowiązku, co nakłada na organ obowiązek podania przesłanek, które zadecydowały, iż przy spełnieniu ustawowej przesłanki fakultatywnego skreślenia z listy studentów z tej możliwości skorzystał.

Sąd wskazuje, że wykreślenie studenta z listy studentów oparte na art. 108 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ma charakter uznaniowy. Należy więc mieć na uwadze, że w przypadku uznania administracyjnego rola sądu jest ograniczona, kontrola dotyczy przede wszystkim zebrania całego materiału dowodowego, jego oceny pod względem poprawności wyciągnięcia wniosków, logicznego uzasadnienia. Sąd nie jest uprawniony do korygowania, czy wybierania innego rozstrzygnięcia - jeżeli to wskazane opiera się na właściwie zebranym materialne dowodowym i prawidłowej jego ocenie.

W niniejszej sprawie materiał dowodowy nie został zebrany w sposób właściwy, a na pewno nie zostało to prawidłowo odzwierciedlone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z akt sprawy wynika, że decyzją nr [...] Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] września 2014 roku M. Z. została przyjęta na I rok stacjonarnych studiów drugiego stopnia prowadzonych w języku angielskim na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...]. Pismem z dnia [...] października 2017 roku skarżaca zwróciła się do Prodziekana Wydziału Ekonomii UEP z wnioskiem o powtarzanie 04 semestru studiów w roku akademickim [...].

Decyzją z dnia [...] października 2017 roku Prodziekan Wydziału Ekonomii UEP wyraził skarżacej zgodę na powtarzanie 04 semestru studiów w roku akademickim [...].

Decyzją nr [...] Dziekana Wydziału Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w P. z dnia [...] grudnia 2018 roku skarżąca została skreślona z listy studentów II roku prowadzonych w języku angielskim stacjonarnych studiów drugiego stopnia na Wydziale Ekonomii UEP w roku akademickim [...] z powodu nieuzyskania w terminie zaliczenia 04 semestru studiów.

Jak wynika z danych zawartych w systemie eHMS (funkcjonujący w Uczelni elektroniczny system obsługi dziekanatów) skarżąca do dnia zakończenia poprawkowej sesji egzaminacyjnej w semestrze letnim w roku akademickim [...], tj. do dnia [...] września 2018 roku, nie uzyskała zaliczenia powtarzanego w roku akademickim [...] semestru 04 studiów.

Sąd wskazuje, że stwierdzenie braku postępów w nauce stanowić może podstawę do skreślenia z listy studentów, jeżeli studentowi nie przysługuje już prawo zaliczenia danego przedmiotu w innym terminie.

Należy mieć na uwadze, że kierunek Finanse, w języku angielskim nie był prowadzony na czwartym semestrze w roku [...] r. na Uniwersytecie Ekonomicznym w P..

Dlatego istotna dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia tego, czy skarżąca miała w ogóle możliwość uzyskania zaliczenia 4 semestru studiów. Sąd wskazuje, że skarżąca nie mogła uzyskać go na kierunku Finanse prowadzonym w języku angielskim, ponieważ nie było go wówczas w ofercie edukacyjnej uczelni.

Zgodnie z § 40 ust.3 Regulaminu studiów na UEP: "student powtarzający semestr studiów, który nie może kontynuować na dotychczasowym kierunku lub specjalności (w tym m.in. w przypadku nieuruchomienia danego kierunku lub specjalności przez Uczelnię w danym roku akademickim) ma prawo za zgodą i na warunkach określonych przez właściwego dziekana realizować studia na innym kierunku albo w ramach indywidualnej organizacji zajęć".

W ocenie Sądu obie decyzje są wadliwe w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. W tym miejscu należy wskazać, że decyzja I instancji właściwie w ogóle nie zawiera wymaganego prawem uzasadnienia. Wskazano w niej jedynie zdanie o treści: "Niezaliczenie powtarzanego 4 semestru studiów w roku akademickim [...]". Takie uzasadnienie nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ nie zawiera uzasadnienia faktycznego, ani uzasadnienia prawnego.

Z treści zaskarżonej decyzji II instancji nie wynika natomiast wskazana wyżej najbardziej istotna kwestia dla rozstrzygnięcia sprawy, czyli to, czy skarżąca miała realną możliwość powtarzania semestru 4.

W uzasadnieniu decyzji zupełnie pominięto fakt, że zajęcia na kierunku finanse w języku angielski nie był prowadzony na czwartym semestrze w roku [...].

Sąd stoi na stanowisku, że jeśli skarżąca nie mogła powtarzać semestru na kierunku, który studiowała, a uczelnia nie oferowała żadnych komplementarnych kierunków w języku angielskim (co w tej sprawie wydaje się kluczowe), to uczelnia powinna wyrazić zgodę na zaliczenie semestru 4 w ramach indywidualnego toku studiów. Nie bez znaczenia pozostaje w niniejszej sprawie fakt, że uczelnia zobowiązała skarżącą do uiszczenia opłaty [...] zł za powtarzanie zajęć na anglojęzycznym kierunku Finanse.

M. Z., działając w trybie § 40 ust. 3 powołanego wyżej Regulaminu studiów, pismem z dnia [...] stycznia 2018 roku zwróciła się do Prodziekana Wydziału Ekonomii UEP z wnioskiem o indywidualną organizację zajęć na powtarzanym w roku akademickim [...] 04 semestrze studiów, jednakże nie uzyskała jego zgody na indywidualną organizację tych zajęć. Organ nie wyjaśnił z jakich przyczyn odmówił skarżącej powyższej zgody i dlaczego nie wskazał jej przy tym możliwości zaliczenia semestru na innym kierunku (tak jak np. wskazał to w odpowiedzi na skargę: "specjalności International Business na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej czy też na specjalności Innovation Management na Wydziale Zarządzania").

W zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek rozważań w tym zakresie. Organ odwoławczy konsekwentnie w decyzjach i pismach używa określenia "04 semestru studiów w roku akademickim [...]" bez wskazania jakiego konkretnie kierunku sprawa dotyczy. Jest to w ocenie Sądu istotne, biorąc pod uwagę, że w sprawie pojawił się wątek braku możliwości powtórzenia 4 semestru konkretnego kierunku, jakim są finanse w języku angielskim.

Podsumowując należy wskazać, że bezsprzeczne jest, że skarżąca nie uzyskała zaliczenia 4 semestru studiów w roku akademickim [...]. Ten fakt może stanowić podstawę do skreślenia z listy studentów zgodnie z art. 108 ust. pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym. Jednocześnie organ zaniechał w uzasadnieniu decyzji jakichkolwiek ustaleń w zakresie tego, że w roku akademickim [...] nie prowadzono kierunku finanse w języku angielskim, co uniemożliwiało skarżącej powtórzenie semestru. To z kolei stanowi podstawę uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca skorzystała z § 40 ust. 3 powołanego wyżej Regulaminu studiów i wnioskowała o indywidualny tok studiów, jednak nie otrzymała zgody. W ocenie organu skarżąca powinna wnioskować na podstawie ww. § 40 ust. 3 o możliwość powtarzania semestru 4 w roku [...] na innym wydziale, na innym kierunku studiów w języku angielskim.

Sąd ponownie podkreśla, że w zaskarżonej decyzji brakuje rozważań organu w zakresie, czy skarżąca na ww. kierunkach (specjalności International Business na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej czy też na specjalności Innovation Management na Wydziale Zarządzania) mogłaby zrealizować program obowiązujący na kierunku finanse w języku angielskim, czy też nie.

W odniesieniu do rozważań organu Sąd wskazuje, że w istocie rzeczy skarżąca miała techniczną możliwość zmiany wydziału i kierunku studiów, jednak studiowanie, tylko po to by studiować na obojętnie jakim kierunku mija się z celem i z akt sprawy wynika, że nie to było intencją i celem skarżącej. Sąd zauważa, że skarżącej nie udało się zaliczyć semestru na kierunku finanse w języku angielskim i chciała to zmienić powtarzając go, korzystając z możliwości powtarzania semestru i opłacając taką możliwość (do czego została zobowiązana).

W ocenie skoro Sądu uczelnia zobowiązała skarżącą do uiszczenia opłaty [...] zł za powtarzanie zajęć na anglojęzycznym kierunku Finanse, to powinna podjąć działania w celu umożliwienia skarżącej uczestniczenia w zajęciach i realizacji programu nauki anglojęzycznego kierunku Finanse.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. postanowił uchylić zaskarżone decyzje.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wykładnię niniejszego wyroku i w sposób wyczerpujący ustali stan faktyczny przed wydaniem rozstrzygnięcia, a ustalone okoliczności szczegółowo opisze w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ ustali i oceni, czy skarżąca miała realną możliwość realizacji programu nauki obowiązującego na kierunku finanse w języku angielskim na innym kierunku na Uniwersytecie Ekonomicznym w P.. W przypadku ustalenia, że skarżąca miała taką możliwość organ ustali, czy skarżącej w oficjalny sposób zaproponowano skorzystanie z niej. Jeżeli nie, to organ powinien w ponownie prowadzonym postępowaniu przedstawić skarżącej taką propozycję lub wyrazić zgodę na indywidualny tok nauki w tym zakresie.